480.74
+0.03
511.65
+0.46
7.48
-0.03
+1
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ-թուրքական մերձեցման գործընթացում առաջընթաց կարելի է ակնկալել 2014 թ.-ից ոչ շուտ
19:26
22 Ապրիլի 2010

Նկատի էր առնվում, որ ճգնաժամային փուլում պետք է շատ զգույշ լինել, չի կարելի ապրիլի 24-ին օգտագործել «ցեղասպանություն» բառը, քանի որ դա ճգնաժամային փուլում մեծ անզգուշություն կլինի: Այլ կերպ ասած՝ մենք Թուրքիային դժվարությամբ բերեցինք և բանակցությունների սեղանի շուրջ նստեցրինք, և եթե ապրիլի 24-ին որևէ բան ձեռնարկենք, ապա նրանք կրկին կփախչեն, և մենք ստիպված կլինենք կրկին սպասել որևէ մեծ գագաթնաժողովի՝ նրանց ետ բերելու համար:

Բացի այդ, այդ հայտարարությունը Սարգսյան-Էրդողան, Նալբանդյան-Դավութօղլու հանդիպումների փաստի արձանագրումն էր, այլ կերպ ասած՝ այն բանի արձանագրումը, որ բանակցությունները շարունակվում են՝ նույնիսկ ճգնաժամային փուլում:

Ապրիլի 12-ին կայացած Սարգսյան- Էրդողան հանդիպումը նշանակալի է նաև այն պատճառով, որ 2009 թ.-ի հոկտեմբերի 13-ից (Թուրքիայի Բուրսա քաղաքում Թուրքիա-Հայաստան ֆուտբոլային հանդիպումը) մինչև 2010 թ.-ի ապրիլի 12-ը ոչ մի բան տեղի չի ունեցել: Իսկ դա նշանակում է, որ Օբաման չէր կարող ապրիլի 24-ին բաց սրտով հայտարարել, որ «գործընթացն ընթանում է», քանի որ այն ավարտվել է վեց ամիս առաջ:

Իսկ հիմա, իսկապես, այնպես է ստացվում, որ գործընթացն ընթանում է: Եվ Օբաման կարող է ասել դրա մասին՝ հղում անելով Քրոուլիի հայտարարությանը:

Նովոստի-Արմենիա – Հայաստանը հայտարարում էր այն մասին, որ եթե խելամիտ ժամկետներում որևէ բան տեղի չունենա, ապա նա դուրս կգա գործընթացից: Ո՞ր ժամկետները կարելի է խելամիտ համարել, արդյո՞ք ապրիլի 24-ը այդ ժամկետների ճգնաժամային սահմանն է:

Ա. Շաքարյան -  Նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ Վիգեն Սարգսյանը 2010 թ.-ի հունվարից բազմիցս ասել է, որ որքան մոտենում է ապրիլի 24-ը, այնքան իրավիճակը վատանում է: Թուրքիայի կողմից խելամիտ ժամկետներում որևէ քայլեր իրագործելու մասին խոսքերը ես ընկալեցի որպես խորհրդարանում արձանագրություններից գոնե մեկի անցկացում կամ նախնական հավանության ստացում:

Սակայն այդ հանդիպումը, ինչպես նաև Հայաստանի և Թուրքիայի արտգործնախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանի և Ահմեդ Դավութօղլուի հանդիպումը, հնարավոր է, մեկնաբանվեն հայկական կողմից որպես դրական քայլ:

Նովոստի-Արմենիա – Այլ կերպ ասած՝ Դուք կարծում եք, որ «խելամիտ ժամկետներ» հասկացությունը փոքր-ինչ ընդլայնվե՞լ է

Ա. Շաքարյան – Կարծում եմ, որ՝ այո: Եթե Էրդողանը հայտարարում էր, որ ներխորհրդարանական իրավիճակը դեռ բավարար չէ, ինչպես նաև հայկական կողմից խնդրել է մի փոքր էլ ձգձգել գործընթացը, և հայկական կողմը դեմ չի արտահայտվել, ապա ստացվում է, որ մենք համաձայնել ենք, որ վերջնաժամկետը՝ ապրիլի 24-ը, հետաձգվել է անորոշ ժամանակով:

Նովոստի-Արմենիա – Այդ դեպքում ամփոփելով վաշինգտոնյան բոլոր հանդիպումների արդյունքները՝ կարելի՞ է, արդյոք, պնդել, որ Հայաստանը ստիպված խաղում է այն կանոններով, որոնք թելադրում է Թուրքիան:

Ա. Շաքարյան – Հայաստանն այժմ փնտրելու է իր վերջնաժամկետի հետաձգումն արդարացնելու միջոցներ:

Նովոստի-Արմենիա – Այսպիսով ստացվում է, որ գործընթացը սահուն կերպով կշարունակվի ապրիլի 24-ից հետո և անորոշ հետևանքներո՞վ:

Ա. Շաքարյան – Եթե Սարգսյանն ու Օբաման իրենց հանդիպման ընթացքում որևէ հատուկ պայմանավորվածության չեն հասել, ապա մինչև այսօր ամեն ինչ հենց նման սցենար է մատնանշում:

Նովոստի-Արմենիա – Ձեր կարծիքով՝ ինչի՞ մասին է վկայում վաշինգտոնյան հանդիպման վերաբերյալ կողմերի պաշտոնական մեկնաբանությունների բացակայությունը:

Ա. Շաքարյան- Այլ աղբյուրներ չունենալով՝ Վուդրո Վիլսոնի գերեզման այցելելիս նախագահ Սարգսյանի արած հայտարարությունը կարելի է համարել Հայաստանի պաշտոնական հայտարարությունը, որից կարելի է եզրակացնել, որ հայ-թուրքական բանակցություններն այնքան էլ լավ չեն անցել:

Նովոստի-Արմենիա – Ինչպիսի՞ն է իրավիճակի զարգացման Ձեր քաղաքագիտական կանխատեսումը:

Ա. Շաքարյան-  Մինչև 2011 թ.-ին Թուրքիայում նախատեսված ընտրությունները 99 տոկոսով որևէ առաջընթաց թուրքական կողմից, իսկ հետևաբար նաև մեր կողմից, չի լինի: Դրան կհետևեն Հայաստանի խորհրդարանական և նախագահական ընտրությունները, այսինքն՝ մեզ մոտ էլ դրա մասին խոսել չի կարելի: Բացի այդ, 2011 թ.-ին, բոլոր հաշվարկներով, Թուրքիայի խորհրդարանական կոալիցիայում կընդգրկվեն ազգայնականները, իսկ նման դասավորվածության դեպքում արձանագրությունների շուրջ որևէ առաջընթաց չի լինի:

Այլ կերպ ասած՝ ստացվում է այնպես,  ինչպես ցանկանում է Թուրքիան, թերևս՝ այն, ինչ ձեռնտու է նաև մեզ՝ բանակցությունների շարունակություն «մարմանդ կրակի վրա»:  Մենք մինչև վերջ չկարոցավանք օգտագործել հնարավորությունների այն պատուհանը, որն ունեինք 2008-2009 թթ.-ին:

Նովոստի-Արմենիա – Այսպիսով ստացվում է, որ գործընթացի ակտիվացում չի լինի մինչև 2013 թվակա՞նը:

Ա. Շաքարյան - Այո:

Նովոստի-Արմենիա – Իսկ ֆուտբոլային դիվանագիտության սկզբից ինչպե՞ս կբնութագրեիք գործընթացն ապրիլի 24-ի համատեքստում, որը ինքնատիպ կարմիր եզրագիծ է, նախքան որը պետք է ինչ-որ բան տեղի ունենա:

Ա. Շաքարյան – Արձանագրությունների համատեքստում ամենամեծ դրական բանը մեզ համար այն է, որ հայկական հասարակությունը նորովի հայացք գցեց Թուրքիային: Մինչ այդ մենք Թուրքիային նայում էինք չափազանց կարծրատիպորեն և լուրջ վերլուծություն չէինք կատարում: Արձանագրությունները դարձան այն կատալիզատորները, որոնց շնորհիվ բացվեցին մեր աչքերը, մենք հասկացանք, որ սահմանի բացումը հնարավոր է:

Եթե անդրադառնանք Հայաստանի մեդիա-տարածքին, ապա երկրում բացվեցին բազմաթիվ կայքերի թուրքական տարբերակները, թուրքական լուրերը սկսեցին մեծ արձագանք ստանալ: Այլ կերպ ասած՝ հայկական հասարակությունը սկսեց ավելի շատ հետաքրքրվել Թուրքիայով և ավելի լավ ճանաչեց այդ երկիրը: Իսկ դա նշանակում է, որ որքան լավ մենք ճանաչենք Թուրքիային, այնքան ավելի շատ հնարավորություններ կունենանք՝ թուրքական հասարակության հետ ընդհանուր լեզու գտնելու համար:

Սակայն վատ է, որ չնայած «ֆուտբոլային դիվանագիտության» նախաձեռնողը Հայաստանն էր, սակայն միջազգային մամուլը վկայում է հակառակը և նախաձեռնությունը վերագրում է Թուրքիային: Այլ խոսքերով՝ Թուրքիան գողացավ այն գործընթացի հեղինակային իրավունքը, որը պատկանում է Հայաստանին, և այստեղ մենք թուլացանք:

Բացի այդ, եթե Հայաստանի համար այս գործընթացում կարևորը արդյունքն է, ապա Թուրքիայի համար՝ բուն գործընթացը: Մենք արդյունքի չհասանք, իսկ Թուրքիան ստացավ գործընթաց: Այսպիսով՝ մենք նախաձեռնեցինք գործընթացը, սակայն դրանից օգուտ քաղեց Թուրքիան: Սա հերթական անգամ ցույց է տալիս, որ չնայած մեր արտգործնախարարությունը շատ լավ և դիվանագիտորեն է աշխատում, ամեն դեպքում՝ Հայաստանի դիրքորոշումն ու կշիռը դեռ այնպիսին չեն, որ Թուրքիայի հետ հավասար բանակցությունների մտնելով՝ հաղթող դուրս գանք:

Ես կարծում եմ, որ արձանագրությունների ձախողումը շատ վատ է, որ Հայաստանը, ամեն դեպքում, դեռ պատրաստ չէ անմիջապես բացել սահմանը: Հայաստանի տնտեսական, միգրացիոն և մաքսային օրենսդրությունը, ինչպես նաև հայերն իրենք իրենք մտածելակերպով, դեռ պատրաստ չեն Թուրքիայի հետ լիարժեք հարաբերությունների: Այսպիսով՝ հայ-թուրքական արձանագրությունների ձախողումը սրեց մեր զգոնությունը, և մինչ սահմանների բացումը մենք պետք է պատրաստվենք հաջորդ բանակցությունների դեպքում ավելի բարձր մակարդակում գտնվելուն: Առաջին փորձը պետք է համարենք մեր տնային նախապատրաստությունը և արդեն այսօրվանից պատրաստվենք նրան, որ 2014 թ.-ին պատրաստ լինենք 2015-ին, երբ նշվելու է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը:

Նովոստի-Արմենիա – Փաստորեն այն, ինչ տեղի էր ունենում երկու տարվա ընթացքում, պետք է գլխավոր փորձ համարել ավելի գլոբալ և դինամիկ զարգացման համա՞ր:

Ա. Շաքարյան – Ամերիկացիները լավ արտահայտություն ունեն՝ failing forward, որը նախատեսված է այն դեպքերի համար, երբ կարելի է զիջել՝ հետո ավելի առաջ շարժվելու համար: Մենք այս անհաջողությունը պետք է օգտագործենք առաջ շարժվելու համար, քանի որ եթե մինչև ապրիլի 24-ը դեպի առաջ որևէ քայլ չարվի, ապա ես դա անհաջողություն եմ համարում: -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
18:58
15 Նոյեմբերի 2016
«Նոր հայեր». երեխաների պես ուրախանում էինք, որ կարողացել ենք նվաճել ՈՒՀԱ–ի գավաթը
«Նոր հայեր» թիմի անդամ և դերասան Արմեն Պետրոսյանը «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է այն մասին, թե ինչպես է թիմը նվաճել ՈւՀԱ–ի 55-ամյակի հոբելյանական միջոցառման գավաթը, արդյոք կյանք կա՞ ՈՒՀԱ-ից հետո, և նա պատրա՞ստ է, արդյոք, վարպետության դասեր տալ ՈւՀԱ–ի երիտասարդ հայ անդամներին:
12:05
26 Հոկտեմբերի 2016
Ադրբեջանը սահմանային լարվածության հրահրմամբ վերահաստատում է, որ հակամարտության կարգավորումը տեսնում է միայն ռազմական ուղիով. ՊՆ
ՀՀ ՊՆ տեղեկատվության և հասարակայնության վարչության պետ, գեներալ–մայոր Վարդան Ավետիսյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է «Ազգ–բանակ» նոր գաղափարախոսության, շփման գծում Ադրբեջանի ԶՈւ–ի ակտիվացման, ինչպես նաև հայ ժողովրդի հայրենասիրական ոգու մասին։
13:37
18 Հոկտեմբերի 2016
Քերոլայն Քոքս. աշխարհը պետք է Ադրբեջանին ագրեսոր ճանաչի
Մեծ Բրիտանիայի Լորդերի պալատի անդամ, նախկին փոխխոսնակ, բարոնուհի Քերոլայն Քոքսը վերջերս հերթական անգամ այցելել է Ղարաբաղ:
17:19
17 Հոկտեմբերի 2016
Իսկանդարյան. կես տարում ոչ մի լուրջ տնտեսական առաջընթաց չի կարող գրանցվել
ՀՀ նորանշանակ վարչապետին որքանո՞վ է հաջողվել պրոֆեսիոնալների կառավարություն ձևավորել, ինչպե՞ս է կառավարությունը պայքարելու մենաշնորհների դեմ, ի՞նչ ակնկալել իշխող ՀՀԿ-ի համագումարից։
18:29
25 Սեպտեմբերի 2016
Հոլիվուդյան հանրաճանաչ Jessica ապրանքանիշի հիմնադիրը ցանկանում է մատնահարդարման դպրոց բացել Հայաստանում
Ամերիկահայ հանրաճանաչ մատնահարդար Ջեսիկա Վարթուխյանը, ով եղունգների և ձեռքերի խնամքի հեղափոխական «Jessica» համակարգի ստեղծողն է,«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում ներկայացրել է ոլորտի համաշխարհային միտումները, ինչպես նաև Հայաստանի և հայաստանցի մասնագետների մասին տպավորությունները:
18:24
03 Սեպտեմբերի 2016
Միհրան Հարությունյան. ես գնում էի Ռիո միայն մեկ մտքով` հաղթելու. ուրիշ ոչ մի ելք չէի տեսնում, ոչ մի արդարացում
Ռիոյի ամառային 31-րդ Օլիմպիական խաղերն այլևս պատմություն են:
15:30
04 Օգոստոսի 2016
«Սեգոդնյա նոչյու» ռուսական հայտնի ռոք խումբը ցնցել է արցախյան բեմը
Ստեփանակերտում օգոստոսի 3-ին տեղի ունեցավ ռուսական ամենաճանաչված ռոք խմբերից մեկի` «Սեգոդնյա նոչյու» խմբի երկար սպասված համերգը: Խումբը Ստեփանակերտի բնակիչներին իսկապես անմոռանալի երեկո և վառ զգացումներ պարգևեց`կատարելով իր ամենաճանաչված հիթերը, որոնք արցախցիները դեռ երկար կհիշեն:
11:15
07 Հուլիսի 2016
Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել MUTV-ին (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Հայաստանի ազգային հավաքականի ավագ, կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել «Մանչեսթեր Յունայթեդի» պաշտոնական ալիքին:
13:51
06 Հուլիսի 2016
Ժողովրդական համերգ Արցախի համար
Ռուսաստանում Արցախի ընկերները միջոցներ են հավաքում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության քաղաքներից մեկում հայտնի ռուս երաժիշտների մասնակցությամբ «կենդանի» համերգ կազմակերպելու համար։ Մենք մի քանի հարց ենք տվել նախաձեռնող խմբի ղեկավար, հայտնի հրապարակախոս Դենիս Դվորնիկովին։
18:55
04 Հուլիսի 2016
Մխիթարյան. կցանկանայի մի օր հանդես գալ Զիդանի գլխավորությամբ
Հայաստանի հավաքականի կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանը հարցազրույց է տվել «Marca» պարբերականին, որում պատմել է անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ» իր տեղափոխության, բարեգործության ու շատ այլ բաների մասին:
15:35
27 Հունիսի 2016
Դիշդիշյանը երազում է ֆիլմ նկարահանել Ֆրունզիկ Մկրտչյանի մասին և հուսով է «Օսկար» ստանալ «Երկրաշարժ» ֆիլմի համար
Ռուսաստանաբնակ հայ հայտնի պրոդյուսեր, «Mars media entertainment» ընկերության ղեկավար Ռուբեն Դիշդիշյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում պատմել է իր երազանքի մասին։
11:43
30 Մայիսի 2016
Իվետա Մուկուչյան. իմ երկրպագուներին շատ չեմ սպասեցնի
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում երգչուհին խոսել է մրցույթի ընթացքում վերապրած իր հույզերի, Արցախի դրոշը ծածանելու մասին, ներկայացրել է իր կարծիքը մրցույթի հաղթողի մասին։