477.89
+0.01
567.97
-5.63
8.33
+0.02
+22
Եղանակը Երևանում
Հայ
Թատրոնը պետք է դաստիարակի իր հանդիսատեսին
19:44
02 Ապրիլի 2010

Պարոն Գրիգորյան, ըստ ձեզ, 21-րդ դարում թատրոնը պահանջարկ ունի՞, թե ոչ, և զարգանում է, արդյո՞ք, թատրոնը Հայաստանում։

Ա.Գրիգորյան. Այս հարցը մշտապես քննարկվում է ինչպես թատրոնի բարձր օղակներում, այնպես էլ սովորական հանդիսատեսի մակարդակով։ Համաշխարհային պրակտիկան ցույց է տալիս, որ անխոս, թատրոնը դեռ չի սպառել իրեն։ Որովհետև թատրոնի և դերասանի կենդանի խոսքն այն հիմնական առավելությունն է, որ ունի ժամանակակից և դասական թատրոնը։ Կենդանի խոսքը ներթափանցում է մարդու սրտի մեջ, նրան հաղորդակից է դարձնում այն իրադարձություններին, որոնք տեղի են ունենում բեմում, և հարստացնում է։
 
Եթե 10-15 տարի առաջ Ռուսական թատրոն ոչ ոք չէր գնում, ապա ներկայում զարմանալիորեն աճել է հետաքրքրությունը թատրոնի նկատմամբ։ Վերլուծելով, կարելի է տեսնել, որ թեև մենք հանրապետությունում խաղում ենք ամենալուրջ խաղացանկերից մեկը, մարդիկ գնում են թատրոն։ Կարծիք է տարածված, որ դասական պիեսները քիչ հասանելի են հասարակության լայն շերտերին։ Սակայն մենք խաղում ենք մի շարք հայկական, ինչպես նաև ռուսական դասական պիեսներ, և ես կարող եմ հավաստիացնել, որ մարդիկ հետաքրքրվում են դասական գրականությամբ։

Այսօր մեր թատրոնում գնում է Գրիբոյեդովի «Խելքից պատուհասը» ներկայացման համար, և յուրաքանչյուր ներկայացմանը դահլիճը լեփ-լեցուն է լինում։

Ես աշխատում եմ թատերարվեստում արդեն 55 տարի։ Ժամանակ առ ժամանակ, մեկ կինոյի, մեկ հեռուստատեսության, իսկ այնուհետև Ինտերնետի ի հայտ գալու հետ մեկտեղ առաջ են գալիս խոսակցություններ այն մասին, որ թատրոնի օրերը հաշվված են։ Բայց թատրոնն ապրում է և կապրի, որովհետև կենդանի շփումը դերասանի և հանդիսատեսի միջև թե հանդիսատեսին, թե դերասանին ավելի է հարստացնում։

Անշուշտ, շատ բան է կախված նաև թատրոնի քաղաքականությունից, նրա էսթետիկայից, էթիկայից, աշխարհայացքից, իր միջավայրի վրա հանրության ազդեցությունից։

Նովոստի-Արմենիա. Ինչպիսի՞ն են թատերարվեստի զարգացման միտումներն աշխարհում։ Կարող են, արդյո՞ք, ձեր կարծիքով, էքսպերիմենտալ ժանրերը երբևէ դուրս մղել կլասիկան։

Ա.Գրիգորյան. Կարծում եմ, որ յուրաքանչյուր ժանրն ունի իր տեղը, և թատերական պրակտիկան դա է ապացուցում։ Թատրոնում դժվար է ինչ-որ նորություն հնարել, թատրոնը գոյություն ունի այնքան վաղուց, որ բոլոր «նորություններն» արդեն ասվել են։ Թատրոնում կարելի է զարմացնել միայն հոգու ներգործությամբ, և կարևոր չէ, թե որ ժանրում դա կիրագործվի՝ ողբերգությունում, թե՞ կատակերգությունում։

Ես խորապես վստահ եմ, որ դասական ժանրը բարձր ճշմարտությունը, որին ձգտում են բոլոր ժողովուրդները՝ յուրաքանչյուրը յուրովի։ Գլխավորը յուրաքանչյուր թատրոնում՝ գտնել իր տեղը սեփական ժողովրդի աշխարհայացքում։ Կարծում եմ, մեր թատրոնը գտել է այդ տեղը. սա հոգեբանական թատրոն է, թատրոն, որը ենթադրում է բեմ դուրս եկող դերասանի հսկայական հոգեկան լարվածություն։ Քանի որ Ստանիսլավսկու համակարգի բարձրագույն արժեքը հոգևորությունն է։ Հենց դրան ենք մենք նվիրում մեր աշխատանքը։

Իհարկե, մեր բեմում բեմադրվում են նաև կոմերցիոն ներկայացումներ, որոնք իրենց նպատակներն ունեն։ Մի քանի տարի առաջ որոշ պաշտոնյաների թվաց, թե ժամանակակից թատրոնի էությունը կոմերցիան է։ Բայց ժամանակի ընթացքում, կարծում եմ, նրանք հասկացան նման մոտեցման սխալականությունը։

Այնուհանդերձ, մեր բեմում դրվում են թեթև, կոմերցիոն ներկայացումներ, օրինակ, «Ախ, այդ ֆրանսիական ձևերը»։ Բայց ամեն դեպքում մեզ համար գլխավորը դասական խաղացանկն է։ Խաղացանկային թատրոնը սոցիալիզմի դարաշրջանի մեծագույն նվաճումներից է, խաղացանկը թատրոնի աշխարհայացքն է։ Թատրոնը պետք է դաստիարակի իր հանդիսատեսին, դաստիարակի բարձր զգացումներ։

Լուրջ խաղացանկին զուգահեռ, անխոս, կարող են լինել նաև թեթև պիեսներ, օրինակ, հայ հանդիսատեսի կողմից սիրված «Աֆրոդիտեի ձախ կուրծքը»։
 
Նովոստի-Արմենիա. Միջազգային թատերական փառատոներում Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնը պարբերաբար բարձր պարգևների է արժանանում։ Իսկ պահանջարկ ունի, արդյո՞ք, ռուսական թատրոնը Հայաստանում Խորհրդային Միության փլուզումից հետո։ Հայ երիտասարդությունը գալի՞ս է ձեր ներկայացումներին։

Ա.Գրիգորյան. Այո, երիտասարդությունը գալիս է թատրոն, և դա շատ է ուրախացնում։ Անշուշտ, մեր հանդիսատեսի որոշակի շերտ է կազմում ռուսախոս սերունդը, բայց դրան զուգընթաց թատրոն են գալիս մեծ թվով երիտասարդներ։ Երբեմն ես նույնիսկ զարմանում եմ, որ այնպիսի ներկայացումների, որոնք, կարծես թե քիչ կհետաքրքրեն երիտասարդ սերնդին, գալիս է երիտասարդությունը։ Ընդ որում շատ կարևոր է, որ ներկայացման ընթացքում նրանք ճիշտ են արձագանքում։

Այո, եղել է մի ժամանակ, երբ երիտասարդությունը չէր հետաքրքրվում թատրոնով, բայց այդ ժամանակները, կարծես, անցան։

Նովոստի-Արմենիա. Ի՞նչ դժվարությունների է բախվում ռուսական թատրոնը Հայաստանում, ինչպե՞ս են ընթանում ֆինանսավորման հարցերը։

Ա.Գրիգորյան. Նախկինում խորհրդային թատրոնում եղել է գաղափարախոսության խնդիր՝ կուսակցությունը թելադրում էր, թե ինչ բեմադրել, և ինչը՝ ոչ։ Թեև այս առումով էլ Հայաստանը միշտ ավելի ազատական է եղել, քան մյուս միութենական հանրապետությունները։ Բոլոր այսպես կոչված «հակախորհրդային» պիեսները դրվում էին մեր թատրոնում։

Ներկայում հիմնական խնդիրը ֆինանսականն է։ Այդ խնդիրը ոչ պակաս բարդ է, որովհետև մղում է բազմաթիվ թատրոնների ղեկավարների ընկնել կոմերցիայի հետևից։ Ժամանակին գոյություն ուներ «բուլվարային պիեսներ» տերմինը։ Այս պիեսները մի որոշակի ժամանակահատվածում՝ 1995-ից 2005 թվականները, բառացիորեն զավթեցին Հայաստանի թատրոնը։ Կարելի է նույնիսկ ասել, որ որոշակի հիասթափություն առաջ եկավ։

Թատրոնի բյուջեն շատ կարևոր պահ է։ Հենց այդ պատճառով թատրոնները ստիպված են զիջումների գնալ բարձր արվեստի և կոմերցիայի հարցում։

Կցանկանայի, որպեսզի մեր պաշտոնյաներն ավելի մեծ ուշադրություն դարձնեին հայկական թատրոններին։ Հատկապես կցանկանայի, որպեսզի ուշադրություն դարձվեր Լեռնային Ղարաբաղի թատրոնին, որն ամենաբարդ իրավիճակում է։ Որպեսզի ևս մեկ թատրոն բարձրաձայնի հնագույն երկրի բարձր թատերարվեստի մասին։

Նովոստի-Արմենիա. Ունենք, արդյո՞ք, այսօր տաղանդավոր դերասանների նոր սերունդ, որը վաղը կփառավորի թատրոնը։

Ա.Գրիգորյան. Մեր թատրոնը հանրապետությունում ամենաերիտասարդներից մեկն է։ Ներկայում գրեթե բոլոր ներկայացումների գլխավոր դերերում բավական հեռանկարային երիտասարդ դերասաններ են։

Նովոստի-Արմենիա. Ժամանակակից թատրոններն ավելի հաճախ են քաղաքական ու սոցիալական թեմաներ արծարծում: Ձեր կարծիքով, ո՞րն է թատրոնի դերը այս խնդիրների վերհանման ու լուծման գործում: Արվեստը պե՞տք է քաղաքականացված լինի:

Ա. Գրիգորյան. Ես համաձայն չեմ «քաղաքականացված թատրոն» ձևակերպմանը: Երբ ես հինգ տարի առաջ առաջին անգամ Մոսկվայում բեմադրեցի «Հրեշը լուսնի վրա» (Ռիչարդ Կալինովսկու պիեսը՝ Հայոց ցեղասպանության մասին. «Նովոստի-Արմենիա) ներկայացումը Չեխովի անվան գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնում, ծրագրվում էր, որ ներկայացումն ընդամենը 3-4 անգամ կցուցադրվի: Բայց ես հասկանում էի, որ այդ ներկայացումը պետք է բոլորի համար լսելի ճչա այն ողբերգության մասին, որ տեղի է ունեցել իմ ժողովրդի հետ: Շատերը սա անվանեցին մշակույթի քաղաքականացում, թուրք լրագրողները համացանցում աղմուկ բարձրացրեցին:

Սա քաղաքականացում չէ, սա երկրի պատվի ու արժանապատվության պայքար է: Ես Չեմ կարծում, որ թատրոնը պետք է ապաքաղաքականացված լինի: Դրամատիկական թատրոնը պետք է ազգային դիրքորոշման արտահայտող լինի:

Նովոստի-Արմենիա. Ձեր կարգախոսն է. «Ոչ մի օր առանց ստեղծագործելու»: Ի՞նչն է, այնուամենայնիվ, ավելի կարևոր ձեր գործում՝ տաղանդը, թե աշխատասիրությունը:

Ա. Գրիգորյան. Իմ մեծ ուսուցիչ ու վարպետ Լեոնիդ Վիվյենն ասում էր. «Տաղանդ, համբերություն, աշխատանք, այդ դեպքում՝ ստեղծագործություն»: Տաղանդը մարում է, եթե չկա ստեղծագործություն, եթե այն չի աշխատում, չի արտահայտվում նոր գույներով: Դերասանը սպունգի պես պետք է ավելի ու ավելի ներծծի: Անգամ կյանքում ինչ-որ բանի հասած դերասանները 70-75 տարեկանում մշտապես պետք է ապացուցեն իրենց օժտվածությունը: Համաշխարհային մեծության աստղերն առաջին հերթին չափազանց աշխատասեր են:

Նովոստի-Արմենիա. Դուք ճանաչված ու պահանջված եք ողջ հետխորհրդային տարածքում, անգամ դրա սահմաններից դուրս, սակայն արդեն հինգերորդ տասնամյակն է՝ ղեկավարում եք Երևանի ռուսական դրամատիկական թատրոնը: Երբեք արտասահման մեկնելու և այնտեղ կարիերա ստեղծելու գայթակղություն չե՞ք ունեցել:

Ա. Գրիգորյան. Անկեղծ ասած, 90-ականների սկզբին, Հայաստանի այն ժամանակների ղեկավարությունը ծրագրում էր երկրից դուրս հանել ռուսական թատրոնը: Սակայն անգամ այդ ժամանակ ես հրաժարվեցի հեռանալ թատրոնից և կարիերաս շարունակել մեկ այլ երկրում: Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներում լավ պաշտոնների շատ առաջարկներ կային: Սակայն հայկական թատրոնին ծառայելը կյանքիս նպատակն է: Ինչ-որ ժամանակ Թբիլիսու և Բաքվի թատրոնները առաջնակարգ թատրոններ էին համարվում, իսկ Երևանինը հետ էր մղված, ոչ ոք դրա մասին չէր էլ լսել անգամ: Նախորդ դարի 60-ականներին Քաղբյուրոյում նույնիսկ թատրոնը փակելու հարցը դրվեց: Դա աղետ էր: Եվ ես կյանքիս նպատակը դարձրեցի հայկական թատրոնը ԽՍՀՄ-ի լավագույն թատրոններից մեկը դարձնելը: Կարծես թե ինչ-որ բան ստացվեց:

Բացի այդ, հայրս, որ ոչ մի անգամ Երևանը չի տեսել, ինձ կտակեց այստեղ ապրելն ու ստեղծագործելը: Ես Երևանում շատ վիշտ ու դժբախտություն եմ տեսել, սակայն հավատարիմ եմ մնացել ինքս ինձ:

Նովոստի-Արմենիա. Խոսեք, խնդրում եմ, Ստանիսլավսկու անվան թատրոնի առաջիկա ծրագրերի մասին:  Միջազգային փառատոների մասնակցության ծրագրեր ունե՞ք:

Ա. Գրիգորյան. Մենք շատ հրավերներ ունենք: Արդեն հինգերորդ տարին է՝ չենք կարողանում Լեհաստան մեկնել հյուրախաղերի՝ «Հրեշը լուսնի վրա» ներկայացումով. միջոցները չեն հերիքում: Ֆինանսավորման հարցում մեզ ամենից հաճախ օգնում են Մշակույթի նախարարությունն ու Ռուսաստանի արտգործնախարարությունը, ինչպես նաև Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանատունը:

Այս տարի մենք հրավիրված ենք «Հանդիպումներ Ռուսաստանում» փառատոնին, որը կանցկացվի Սանկտ Պետերբուրգում, ուր մենք երկու ներկայացում կտանենք: Փառատոնը կանցկացվի ապրիլի 6-10-ը: Իմիջիայլոց, մենք առաջինն ենք ստացել այդ փառատոնի բարձրագույն մրցանակը՝ Կիրիլ Լավրովի անվան պատվավոր մրցանակը: Այդ տարի մենք հայ դասական կտանենք՝ «Ես կամուսնանամ ամերիկուհու հետ» (Շիրվանզադեի «Մորգանի խնամին»), ինչպես նաև օդեսացի դրամատուրգ Ալեքսանդր Մարդանի «Սկանդալ՝ առանց անտրակտների» ներկայացումը:

Հրավեր ունենք նաև Սարանսկից, Կերչից, սակայն մենք ընտրում ենք առավել նշանակալի փառատոները: -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
12:59
13 Սեպտեմբերի 2017
Էռնա Միր. «Նոր ալիքում» հաղթելն ինձ համար սկզբունքային է
Մրցույթի ամենավառ և սիրված մասնակիցներից է Հայաստանը ներկայացնող 18–ամյա Էռնա Միրը (Միրզոյան) «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է մրցույթում հաջող մասնակցության տպավորություններից ու սպասումներից։

15:43
12 Սեպտեմբերի 2017
Մեզ հաջողություն է սպասում, եթե կարողանանք Հայաստանի գաստրոնոմիկ ներուժը ճիշտ օգտագործել. փորձագետ
Հայաստանի այսօրվա օրակարգում ամենաակտուալ թեմաներից է զբոսաշրջության զարգացումը։
18:03
15 Հունիսի 2017
Հենրիխ Մխիթարյանը պատմել է բաղձալի նպատակի, հիշարժան հանդիպումների և սիրած գրքի մասին
Հայաստանի հավաքականի և «Մանչեսթեր Յունայթեդի» կիսապաշտպան, Հենրիխ Մխիթարյանը հարցազրույց է տվել «Российсая газета»-ին։


12:52
06 Հունիսի 2017
Ադրբեջանի հետ Հայաստանի խնդիրներն ինքնաբերաբար չեն լուծվի
«Ոսկանապատ» հետազոտական կենտրոնի ղեկավար Հրանտ Մելիք–Շահնազարյանը բացառիկ հարցազրույց է տվել «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը։  
19:18
16 Մայիսի 2017
Ինչու՞ է Հայաստանին պետք «Նոյյան Տապան». ԲԱՑԱՌԻԿ
Հայաստանը շուտով կդառնա նոր «Նոյյան Տապան»-ի հայրենիք, ընդ որում` բառացիորեն:
14:14
27 Ապրիլի 2017
Պատրաստվում ենք ամռանը. խորհուրդներ ֆիթնես մարզիչից
Ամռան գալստին մնացել է մի ամսից մի փոքր ավելի։
20:22
13 Ապրիլի 2017
Հայաստանը «Եվրատեսիլում» հաղթելու մեծ հնարավորություններ ունի. Գերմանիայի ներկայացուցիչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Եվրատեսիլ» երգի միջազգային մրցույթում Գերմանիան ներկայացնող երգչուհի Լևինա Մյուզիքը հարցազրույց է տվել «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը։
16:52
23 Մարտի 2017
Ինչպե՞ս խուսափել գրիպից և ի՞նչ անել, եթե դուք, ամեն դեպքում, հիվանդացել եք. խորհուրդ է տալիս փորձագետը
Գարնան սկզբին գրիպով և սուր շնչառական  վիրուսային վարակներով հիվանդանալու վտանգը մեծանում է։
17:30
02 Փետրվարի 2017
Սուրենյան. առաջիկա գիշերը Երևանում ձմեռվա ռեկորդային ամենացուրտ գիշերն է լինելու
Վերջին ամիսներին Հայաստանի բնակիչների համար ամենաքննարկվող թեման եղանակն է:
15:58
23 Հունվարի 2017
Հայաստանում բացվել է Yandex-ի ծրագրավորման դպրոցը
Հայաստանը դարձավ Ռուսաստանից հետո առաջին երկիրը, որտեղ սկսեց գործել Yandex-ի ծրագրավորման դպրոցը:
18:58
15 Նոյեմբերի 2016
«Նոր հայեր». երեխաների պես ուրախանում էինք, որ կարողացել ենք նվաճել ՈՒՀԱ–ի գավաթը
«Նոր հայեր» թիմի անդամ և դերասան Արմեն Պետրոսյանը «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է այն մասին, թե ինչպես է թիմը նվաճել ՈւՀԱ–ի 55-ամյակի հոբելյանական միջոցառման գավաթը, արդյոք կյանք կա՞ ՈՒՀԱ-ից հետո, և նա պատրա՞ստ է, արդյոք, վարպետության դասեր տալ ՈւՀԱ–ի երիտասարդ հայ անդամներին:
12:05
26 Հոկտեմբերի 2016
Ադրբեջանը սահմանային լարվածության հրահրմամբ վերահաստատում է, որ հակամարտության կարգավորումը տեսնում է միայն ռազմական ուղիով. ՊՆ
ՀՀ ՊՆ տեղեկատվության և հասարակայնության վարչության պետ, գեներալ–մայոր Վարդան Ավետիսյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է «Ազգ–բանակ» նոր գաղափարախոսության, շփման գծում Ադրբեջանի ԶՈւ–ի ակտիվացման, ինչպես նաև հայ ժողովրդի հայրենասիրական ոգու մասին։