480.92
+0.18
511.51
-0.14
7.54
+0.06
+1
Եղանակը Երևանում
Հայ
Բնակչության իրազեկությունը կարևոր դեր է խաղում սեզոնային հիվանդությունների տարածման դեմ միջոցների արդյունավետության գործում
11:27
22 Հուլիսի 2008

Տիկին Բակունց, ինչպիսի՞ն է  այսօր սանիտարա-համաճարակաբանական իրավիճակը Հայաստանում։

Ն. Բակունց – Սանիտարա-համաճարակաբանական իրավիճակը Հայաստանում հանգիստ է՝ սովորական բազմամյա նորմայի սահմաններում։ Միջին, սովորական ֆոնային ցուցանիշներից որևէ շեղում կամ եզակի դեպք չի արձանագրվել։ Առավել վտանգավոր կամ ոչ սովորական ինֆեկցիաներով վարակման դեպքեր ևս չեն արձանագրվել։

«Նովոստի-Արմենիա» - Իսկ ի՞նչ սահմաններում են գտնվում Ձեր նշած ֆոնային ցուցանիշները։

Ն. Բակունց – Սովորաբար ամեն տարի գրանցվում է հիվանդացության հինգ-վեց դեպք։ Ընդ որում, այդ դեպքերը միմյանց հետ փոխկապակցված չեն, վտանգավոր չեն, քանի որ դրանք ծագման տարբեր պատճառներ ունեն։ Այդ պատճառով յուրաքանչյուր հիվանդություն ունի բազմամյա թույլատրելի ֆոն։ Եվ երբ արձանագրվում է հիվանդացության հերթական դեպքը, այն միշտ վերահսկվում է՝ արդյո՞ք այն գտնվում է կոնկրետ հիվանդության կամ երկրի համար թույլատրելի  նորմայի սահմաններում։

Հայաստանում, օրինակ, լիովին բացառվում են խոլերայով կամ ժանտախտով հիվանդացության դեպքերը, մինչդեռ աղիքային ինֆեկցիաներով հարուցվող հիվանդությունները հանդիպում են տարեկան 10-12 անգամ։ Այս ցուցանիշը կարող է տատանվել՝ կախված սեզոնից, և հիվանդացության դեպքերի նման սեզոնային աճը ոչ բռնկում է, ոչ համաճարակ։

Ամռանը աղիքային ինֆեկցիաների ֆոնը միշտ մի քիչ բարձր է, մինչդեռ ձմռանը գրանցվում է գրիպի կամ շնչառական ինֆեկցիաներով հիվանդացության աճ։

«Նովոստի-Արմենիա» - Սպասվու՞մ է, արդյոք, իրավիճակի սրացում՝ ամռան սեզոնի հետ կապված։

Ն. Բակունց – Շոգ ամառային սեզոնի ընթացքում Հայաստանում միշտ աճել է աղիքային ինֆեկցիաների մակարդակը։ Դա կապված է ոչ միայն մրգերի և բանջարեղենի սեզոնի հետ, որոնք, ցավոք, ոչ միշտ են շատ լավ լվացվում սննդի մեջ օգտագործելուց առաջ, այլև սննդի փողոցային առևտրի աշխուժացման հետ, ինչը հղի է բարձր ռիսկերով, քանի որ դրանք պատրաստվում և փաթեթավորվում են հենց փողոցում։

Բնական է, որ նման պայմաններում, փողոցային առևտրականների ամենամեծ ցանկության դեպքում անգամ, նրանք ի վիճակի չեն պահպանել հիգիենայի կանոնները, այդ պատճառով նրանց կողմից առաջարկված սնունդը, ներառյալ բուտերբրոդները, կարկանդակները, պաղպաղակը, ինչպես նաև հյութերն ու ջրերը, ոչ մի դեպքում հնարավոր չէ համեմատել գործարանային պայմաններում արտադրված և փաթեթավորված նույն մթերքի հետ։

«Նովոստի-Արմենիա» - Իսկ հնարավո՞ր է ինչ-որ կերպ վերահսկել փողոցային առևտուրը, և որքանո՞վ է բարձր նման վերահսկողության արդյունավետությունը։

Ն. Բակունց – Սա ամենացավոտ հարցն է։ Մենք մշտապես պայքարում ենք դրա դեմ՝ և ձմռանը, և ամռանը։ Տարվում են քարոզչական աշխատանքներ, դրան է միանում ոստիկանությունը, որն արգելում է փողոցային սննդի կետերի գործունեությունը։

Բացի այդ, օրենսդրական մակարդակով համապատասխան տուգանքներ են մտցվել։ Սակայն այստեղ աշխատում է առևտրի օրենքը. եթե կա պահանջարկ, առաջարկը պետք է այն ապահովի։ Քանի դեռ մարդիկ գնում են այդ ապրանքը, դրա վաճառքն իրականացվելու է՝ անկախ անցկացվող բոլոր կանխարգելիչ միջոցների։

Անհնար է ողջ քաղաքում շուրջօրյա վերահսկողություն կատարել սննդի փողոցային առևտրի նկատմամբ։ Այդ պատճառով այս հարցում կարևոր դեր պետք է խաղա որևէ ինֆեկցիայով վարակվելու հնարավոր ռիսկի մասին բնակչության իրազեկվածությունը։

«Նովոստի-Արմենիա» - Ինչպիսի՞ կոնկրետ միջոցառումներ են անցկացվում՝ սանիտարահիգիենիկ կանոնների պահպանման մասին բնակչության իրազեկության բարձրացման  ուղղությամբ։

Ն. Բակունց – Ամեն տարի ամառային սեզոնի սկզբից մենք անցկացնում ենք մամուլի ասուլիսներ, ԶԼՄ-ներին ենք ուղարկում նորացվող մամուլի հաղորդագրություններ, հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով կազմակերպում ենք ելույթներ, հանրապետության ողջ մարզերում մեր բաժանմունքներում անցկացնում ենք հանդիպումներ։ Բացի այդ, այս աշխատանքին շատ ակտիվորեն միանում են տեղական թերթերն ու ռադիոն։

Մենք խորհրդակցություններ ենք անցկացնում նաև այն մասին, թե ինչպես մարդիկ իրենց ճիշտ դրսևորեն շոգին, օրվա որ պահին է անցանկալի դուրս գալ փողոց, սննդի թեթև տեսակների օգտագործման նախապատվության մասին։ Ամռանը աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունը ավելի լավ է բաշխել առավոտյան և երեկոյան ժամերին՝ ցերեկային շոգ ժամերին փողոց դուրս չգալու համար, երբ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումն ավելի ուժեղ է։

Կարևոր է, որպեսզի ծնողները բացատրեն երեխաներին լցովի հյութերի, կվասի օգտագործման վտանգը։ Մենք շատ ենք խոսել այն մասին, որ չի կարելի լողանալ քաղաքի դեկորատիվ լողավազաններում։ Աշխարհի ոչ մի երկրում չկա նման երևույթ, դրա համար բարձր տուգանքներ են գանձվում։

Բացի այդ, մենք ամեն տարի հրատարակում ենք սեզոնային պաստառներ՝ բնակչության համար օգտակար և անհրաժեշտ տեղեկատվությամբ, որոնք փակցվում են հասարակական վայրերում։ Գարնանը և աշնանը մենք հրապարակում ենք տեղեկատվական թռուցիկներ՝ թռչնագրիպի մասին, թռուցիկները առողջության համար օգտակար խորհուրդներ են պարունակում, ինչպես նաև տեղեկացնում են այն մասին, թե ինչպես խնամել տնային թռչուններին։ Մենք իրականացնում ենք նաև Առողջապահության նախարարության գործունեության տեղեկատվական-թեմատիկ աջակցություն, մասնավորապես, իմունիզացիայի տարբեր տեսակի արշավների անցկացման ընթացքում։

Անհրաժեշտ է նշել, որ մեր գործունեության արդյունավետությունը զգալիորեն աճել է, ինչի մասին վկայում են սպառողների իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող տարբեր հասարակական կազմակերպությունների կողմից անցկացվող հարցումները։ Ավելի մեծ թվով մարդիկ չեն գնում փողոցային սնունդ, ինչն, ի դեպ, հանգեցնում է շուտ փչացող սննդի առևտրով զբաղվող կետերի կրճատմանը։ Գրեթե դադարեցվել է ձկնեղենի և մսեղենի փողոցային առևտուրը։

«Նովոստի-Արմենիա» - Իսկ ինչպիսի՞ կանխարգելիչ միջոցներ է անհրաժեշտ ձեռնարկել տնային պայմաններում։

Ն. Բակունց – Կարծում եմ` որևէ տնային տնտեսուհու համար գաղտնիք չէ, որ ամռանն անհրաժեշտ է կերակուր պատրաստել ամեն օր, պետք չէ սառնարանում պահել երկու-երեք օրվա կերակուրը։ Եթե հնարավոր չէ ամեն օր կերակուր պատրաստել, ապա նախօրեին պատրաստված ճաշատեսակն օգտագործելուց առաջ անհրաժեշտ է եռացնել։ Ամռանն անհրաժեշտ է օգտագործել թեթևամարս կերակուր։

Մենք նաև տեղեկացնում ենք բնակչությանը օդափոխիչների սխալ օգտագործման վտանգի մասին։ Եթե 35 աստիճան ջերմաստիճանի դեպքում մարդը փողոցից շոգած գալիս է ներս և նստում օդափոխիչի տակ, որն աշխատում է 18-20 աստիճան ռեժիմում, ապա ծագում է մրսածության կամ, որ ավելի վատ է, թոքերի բորբոքման ուղղակի վտանգ։

Այս ամենից խուսափելու համար անհրաժեշտ է կամ սահմանել մեկ այլ ռեժիմ, որպեսզի չլինի ջերմաստիճանի նման տատանում, կամ համապատասխան հագնվել։ Պետք չէ նաև խմել շատ սառը ջուր սառնարանից, քանի որ այն ոչ միայն չի հագեցնում ծարավը, այլև կարող է անգինայի պատճառ դառնալ։

Շոգին ավելի լավ է խմել թեթև սառեցված հյութեր, որոնք պարունակում են աղ և սպիտակուցներ, մասնավորապես, հայկական ավանդական թան, որը կատարյալ կերպով օգնում է շոգին վերականգնել սպիտակուցային-աղային բալանսը օրգանիզմում։ Կարելի է նաև խմել հանքային ջուր և բնական հյութեր։ Տապին  խորհուրդ չի տրվում օգտագործել շաքար և կոֆեին պարունակող հյութեր, քանի որ դրանք հանգեցնում են ժամանակավոր ակտիվացման, որը փոխվում է ուժասպառության։

Մենք տեղեկատվություն ենք տրամադրում նաև թունավորումների մասին։ Երբ սկսվում է տնային պահածոյացման սեզոնը, մենք մեր խորհուրդներ ենք տալիս այն մասին, թե որ մթերքն է կարելի պահածոյացնել տնային պայմաններում և որը՝ ոչ։

Օրինակ, շաքարի և աղի բարձր պարունակությամբ արտադրանքը, այդ թվում՝ մուրաբաններն ու ջեմերը, ինչպես նաև հայկական ավանդական թթուները, համեմատաբար անվտանգ է, քանի որ շաքարի և աղի մեծ քանակությունը խոչընդոտում է բակտերիաների աճին։ Սակայն կան մթերքի որոշ տեսակներ, մասնավորապես, հողի հետ շփում ունեցող բանջարեղենը, որոնց տնային պահածոյացման դեպքում անհնար է ապահովել անվտանգությունը։

Նման բանջարեղենի՝ անգամ եփելու դեպքում անհնար է երաշխավորել, որ բոտուլիզմի վնասակար և հատկապես կայուն սպորները կվերանան։ Ամեն դեպքում, տնային պայմաններում հերմետիկ փակված պահածոներն օգտագործելուց առաջ անհրաժեշտ է քսան րոպե լավ եռացնել, քանի որ բոտուլիզմի սպորներից վակուումային միջավայրում բազմանում են ուժեղ տոքսիկ միկրոբներ։

«Նովոստի-Արմենիա» - Որքանո՞վ է բարձր հայ համաճարակաբանների և մասնագետների պատրաստվածության մակարդակը՝ որևէ հիվանդության համաճարակի անմիջական վտանգի ստեղծման դեպքում։

Ն. Բակունց – Դեռևս 1988 թ.-ի Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակներից մեր մասնագետները բավականին մեծ փորձ են կուտակել տարբեր տեսակի հիվանդությունների դեմ պայքարի գործում, այդ թվում նաև աղիքային հիվանդությունների բռնկման, 90-ականների խոլերայի դեպքերի հետ կապված։

Բացի այդ, մենք հատուկ պահանջներ ունենք՝ խոլերային և թռչնագրիպին արագ արձագանքելու հարցում, որոնք ամեն տարի վերանայվում են և թարմացվում։ Ինչ վերաբերում է թռչնագրիպին, ապա հանրապետությունում ստեղծվել են արագ արձագանքման խմբեր, որոնց մասնագետները համապատասխան պատրաստվածություն են անցել և ապահովված են անհրաժեշտ բոլոր սարքավորումներով՝ այդ հիվանդացության դեպքերի բացահայտման և կանխարգելման համար, ինչպես նաև հանդերձանքով։

Վերջերս հանրապետությունում անցկացվեցին դաշտային ուսումնավարժանքներ՝ թռչնագրիպի համաճարակին և սեզոնային հիվանդություններին արձագանքելու ուղղությամբ։

Բացի այդ, մեր բժիշկները ի վիճակի են կարճ ժամկետներում իրականացնել  կարանտինով նախատեսված պահանջները։ Մեր տրամադրութան տակ են հատուկ մոբիլիզացման քարտեզներ, ախտահանիչ միջոցների, դեղորայքի անհրաժեշտ պաշար, և բոլոր մասնագետները հստակ գիտեն համաճարակի դեպքում իրականացվելիք անհրաժեշտ գործողությունների կարգը։ 

Նման մեծամասշտաբ գործողություններ նախատեսված են խոլերայի, ժանտախտի, թռչնագրիպի և մի շարք այլ հիվանդությունների տարածման վտանգի առաջացման դեպքում։ Մենք կապեր ենք հաստատել նաև համապատասխան կառույցների և գերատեսչությունների հետ, մասնավորապես, բնակչությանը ժամանակին և ճիշտ իրազեկելու համար՝ խուճապից խուսափելու նպատակով։ --0--

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
18:58
15 Նոյեմբերի 2016
«Նոր հայեր». երեխաների պես ուրախանում էինք, որ կարողացել ենք նվաճել ՈՒՀԱ–ի գավաթը
«Նոր հայեր» թիմի անդամ և դերասան Արմեն Պետրոսյանը «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է այն մասին, թե ինչպես է թիմը նվաճել ՈւՀԱ–ի 55-ամյակի հոբելյանական միջոցառման գավաթը, արդյոք կյանք կա՞ ՈՒՀԱ-ից հետո, և նա պատրա՞ստ է, արդյոք, վարպետության դասեր տալ ՈւՀԱ–ի երիտասարդ հայ անդամներին:
12:05
26 Հոկտեմբերի 2016
Ադրբեջանը սահմանային լարվածության հրահրմամբ վերահաստատում է, որ հակամարտության կարգավորումը տեսնում է միայն ռազմական ուղիով. ՊՆ
ՀՀ ՊՆ տեղեկատվության և հասարակայնության վարչության պետ, գեներալ–մայոր Վարդան Ավետիսյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է «Ազգ–բանակ» նոր գաղափարախոսության, շփման գծում Ադրբեջանի ԶՈւ–ի ակտիվացման, ինչպես նաև հայ ժողովրդի հայրենասիրական ոգու մասին։
13:37
18 Հոկտեմբերի 2016
Քերոլայն Քոքս. աշխարհը պետք է Ադրբեջանին ագրեսոր ճանաչի
Մեծ Բրիտանիայի Լորդերի պալատի անդամ, նախկին փոխխոսնակ, բարոնուհի Քերոլայն Քոքսը վերջերս հերթական անգամ այցելել է Ղարաբաղ:
17:19
17 Հոկտեմբերի 2016
Իսկանդարյան. կես տարում ոչ մի լուրջ տնտեսական առաջընթաց չի կարող գրանցվել
ՀՀ նորանշանակ վարչապետին որքանո՞վ է հաջողվել պրոֆեսիոնալների կառավարություն ձևավորել, ինչպե՞ս է կառավարությունը պայքարելու մենաշնորհների դեմ, ի՞նչ ակնկալել իշխող ՀՀԿ-ի համագումարից։
18:29
25 Սեպտեմբերի 2016
Հոլիվուդյան հանրաճանաչ Jessica ապրանքանիշի հիմնադիրը ցանկանում է մատնահարդարման դպրոց բացել Հայաստանում
Ամերիկահայ հանրաճանաչ մատնահարդար Ջեսիկա Վարթուխյանը, ով եղունգների և ձեռքերի խնամքի հեղափոխական «Jessica» համակարգի ստեղծողն է,«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում ներկայացրել է ոլորտի համաշխարհային միտումները, ինչպես նաև Հայաստանի և հայաստանցի մասնագետների մասին տպավորությունները:
18:24
03 Սեպտեմբերի 2016
Միհրան Հարությունյան. ես գնում էի Ռիո միայն մեկ մտքով` հաղթելու. ուրիշ ոչ մի ելք չէի տեսնում, ոչ մի արդարացում
Ռիոյի ամառային 31-րդ Օլիմպիական խաղերն այլևս պատմություն են:
15:30
04 Օգոստոսի 2016
«Սեգոդնյա նոչյու» ռուսական հայտնի ռոք խումբը ցնցել է արցախյան բեմը
Ստեփանակերտում օգոստոսի 3-ին տեղի ունեցավ ռուսական ամենաճանաչված ռոք խմբերից մեկի` «Սեգոդնյա նոչյու» խմբի երկար սպասված համերգը: Խումբը Ստեփանակերտի բնակիչներին իսկապես անմոռանալի երեկո և վառ զգացումներ պարգևեց`կատարելով իր ամենաճանաչված հիթերը, որոնք արցախցիները դեռ երկար կհիշեն:
11:15
07 Հուլիսի 2016
Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել MUTV-ին (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Հայաստանի ազգային հավաքականի ավագ, կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել «Մանչեսթեր Յունայթեդի» պաշտոնական ալիքին:
13:51
06 Հուլիսի 2016
Ժողովրդական համերգ Արցախի համար
Ռուսաստանում Արցախի ընկերները միջոցներ են հավաքում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության քաղաքներից մեկում հայտնի ռուս երաժիշտների մասնակցությամբ «կենդանի» համերգ կազմակերպելու համար։ Մենք մի քանի հարց ենք տվել նախաձեռնող խմբի ղեկավար, հայտնի հրապարակախոս Դենիս Դվորնիկովին։
18:55
04 Հուլիսի 2016
Մխիթարյան. կցանկանայի մի օր հանդես գալ Զիդանի գլխավորությամբ
Հայաստանի հավաքականի կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանը հարցազրույց է տվել «Marca» պարբերականին, որում պատմել է անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ» իր տեղափոխության, բարեգործության ու շատ այլ բաների մասին:
15:35
27 Հունիսի 2016
Դիշդիշյանը երազում է ֆիլմ նկարահանել Ֆրունզիկ Մկրտչյանի մասին և հուսով է «Օսկար» ստանալ «Երկրաշարժ» ֆիլմի համար
Ռուսաստանաբնակ հայ հայտնի պրոդյուսեր, «Mars media entertainment» ընկերության ղեկավար Ռուբեն Դիշդիշյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում պատմել է իր երազանքի մասին։
11:43
30 Մայիսի 2016
Իվետա Մուկուչյան. իմ երկրպագուներին շատ չեմ սպասեցնի
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում երգչուհին խոսել է մրցույթի ընթացքում վերապրած իր հույզերի, Արցախի դրոշը ծածանելու մասին, ներկայացրել է իր կարծիքը մրցույթի հաղթողի մասին։