480.74
+0.03
511.65
+0.46
7.48
-0.03
+8
Եղանակը Երևանում
Հայ
Իրան. Հայաստանի հետ բարեկամություն և լարվածություն՝ Ադրբեջանի նկատմամբ
20:32
26 Հոկտեմբերի 2007

 

ԵՐԵՎԱՆ, 26 հոկտեմբերի./Նովոստի-Արմենիա/. Հայաստանի և Իրանի հարաբերությունները բավականին լավն են, և իրերի նման դասավորությունը լեգիտիմ է ճանաչվում բոլորի կողմից, ներառյալ՝ Միացյալ նահանգները։ Այս իմաստով Հայաստանը եզակի երկիր է, կամ, ավելի ստույգ, աշխարհում միակ երկիրը, որին ԱՄՆ-ն թույլ է տալիս համագործակցել Իրանի հետ։ Դրա պատճառը հասկանալի է՝ Հայաստանն ուրիշ այլընտրանք չունի, Երևանը պետք է լավ փոխհարաբերություններ պահպանի Իրանի հետ։

Այլ հարց է, որ այդ հարաբերությունները որոշակի մակարդակ ունեն, ու թեև դրանք դրական են, սակայն որոշակի սահման մեզ, այնուամենայնիվ, թույլ չեն տալիս անցնել։ Դա վերաբերում է, օրինակ, Իրան-Հայաստան գազատարի խողովակի տրամաչափին, Իրանի հետ համագործակցությանը՝ մի քանի այլ ոլորտներում։ Այս իրավիճակը կապված է տարածաշրջանում հիմնական խաղացողների, մասնավորապես, Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի դիրքորոշումների հետ։

Այս իմաստով Իրանի նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադի Հայաստան այցի մեջ որևէ արտառոց բան չկար։ Ես արտառոց ոչինչ չեմ տեսնում այն ամենի մեջ, ինչ ասել կամ ստորագրել է Ահմադինեժադը Երևանում։ Դա այն է, ինչ կոչվում է ժամացույցների ճշտում, հարաբերությունների հաստատում և այն բանի վկայությունը, որ հարաբերությունների որևէ կտրուկ փոփոխություն չի լինի։

Ինչ վերաբերում է Իրանում իրավիճակի փոփոխությանը, ինչը կարող է անդրադառնալ այլ երկրների հետ նրա հարաբերությունների վրա, ապա նման բան հնարավոր է, և դա, անշուշտ, կազդի Հայաստանի վրա։ Այստեղ տարբերակներ կան՝ կապված միջուկային ծրագրի, ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների ակնհայտ սրման, Իրաքի շուրջ դասավորության փոփոխության, ԱՄՆ-ում նախագահական ընտրությունների, հնարավոր է նաև՝ բուն Իրանում ներքին իրավիճակի հետ, որտեղ, ակնհայտորեն, ինչ-որ բան կատարվում է։

Բայցևայնպես, հայ-իրանական հարաբերություններն այն հարաբերություններն են, որոնք չեն կարող կտրուկ փոխվել այն չափով, որքանով դա կախված է Հայաստանից և Իրանից։ Դրա համար կամ Հայաստանի, կամ Իրանի հետ պետք է ինչ-որ բան տեղի ունենա։ Օրինակ, Ամերիկայի կողմից Իրանի հավանական հրթիռակոծումը կարող է հանգեցնել տարածաշրջանում այդ երկրի դերի փոփոխության։

Ի տարբերություն Հայաստանի, Ադրբեջանի հետ Իրանն ավելի լարված  հարաբերություններ ունի։ Դրա պատճառը Իրանի ներսում է և պայմանավորված է, այսպես կոչված, Հարավային Ադրբեջանի առկայությամբ։ Դա բնական և դժվար հաղթահարելի պատճառ է, և, հետևաբար, նման դասավորությունը կպահպանվի։ Այդուհանդերձ Իրանը՝ որպես տերություն և իրանական քաղաքական գործիչները, որոնք դիվանագիտության հարուստ փորձ ունեն, դժվար թե կտրուկ քայլեր անեն և բավականին նորմալ հարաբերություններ կպահպանեն Ադրբեջանի հետ։ Բայց, այդուհանդերձ, Ադրբեջանի հանդեպ լարված վերաբերմունքը պայմանավորված է Իրանի կառուցվածքով, այլ ոչ թե այս կամ այն մարդու իշխանության գալով։

Իրանին ձեռնտու է ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ ձևավորված ներկա իրավիճակը։ Դա ամենևին չի նշանակում, թե Իրանը խանգարում է կարգավորմանը։ Բայց փոխհարաբերությունների այն դասավորությունը, որն առկա է այսօր, իրանական կողմին միանգամայն ձեռնտու է։

Ինչ վերաբերում է Մոսկվա-Երևան-Թեհրան առանցքի ձևավորմանը, ապա ինձ թվում է, որ հայ քաղաքագետները չափազանցնում են Հայաստանի դերն այդտեղ։ Եթե Մոսկվան հանկարծ որոշի Թեհրանի հետ առանցք ստեղծել, ապա ոչ մի Երևան էլ նրան դրա համար պետք չի լինի։

Սակայն այստեղ պետք է հաշվի առնել այն փաստը, որ Ռուսաստանը մի երկիր է, որը մեծ մասամբ ապրում է Արևմուտքում պահանջարկ ունեցող էներգամթերքի հաշվին։ Հետևաբար, Մոսկվան նայելու է դեպի Արևմուտք՝ միաժամանակ չխզելով հարաբերություններն Իրանի հետ։--0--

Ալեքսանդր Իսկանդարյան, Լրատվամիջոցների կովկասյան ինստիտուտի տնօրեն. հատուկ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության համար

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
18:58
15 Նոյեմբերի 2016
«Նոր հայեր». երեխաների պես ուրախանում էինք, որ կարողացել ենք նվաճել ՈՒՀԱ–ի գավաթը
«Նոր հայեր» թիմի անդամ և դերասան Արմեն Պետրոսյանը «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է այն մասին, թե ինչպես է թիմը նվաճել ՈւՀԱ–ի 55-ամյակի հոբելյանական միջոցառման գավաթը, արդյոք կյանք կա՞ ՈՒՀԱ-ից հետո, և նա պատրա՞ստ է, արդյոք, վարպետության դասեր տալ ՈւՀԱ–ի երիտասարդ հայ անդամներին:
12:05
26 Հոկտեմբերի 2016
Ադրբեջանը սահմանային լարվածության հրահրմամբ վերահաստատում է, որ հակամարտության կարգավորումը տեսնում է միայն ռազմական ուղիով. ՊՆ
ՀՀ ՊՆ տեղեկատվության և հասարակայնության վարչության պետ, գեներալ–մայոր Վարդան Ավետիսյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է «Ազգ–բանակ» նոր գաղափարախոսության, շփման գծում Ադրբեջանի ԶՈւ–ի ակտիվացման, ինչպես նաև հայ ժողովրդի հայրենասիրական ոգու մասին։
13:37
18 Հոկտեմբերի 2016
Քերոլայն Քոքս. աշխարհը պետք է Ադրբեջանին ագրեսոր ճանաչի
Մեծ Բրիտանիայի Լորդերի պալատի անդամ, նախկին փոխխոսնակ, բարոնուհի Քերոլայն Քոքսը վերջերս հերթական անգամ այցելել է Ղարաբաղ:
17:19
17 Հոկտեմբերի 2016
Իսկանդարյան. կես տարում ոչ մի լուրջ տնտեսական առաջընթաց չի կարող գրանցվել
ՀՀ նորանշանակ վարչապետին որքանո՞վ է հաջողվել պրոֆեսիոնալների կառավարություն ձևավորել, ինչպե՞ս է կառավարությունը պայքարելու մենաշնորհների դեմ, ի՞նչ ակնկալել իշխող ՀՀԿ-ի համագումարից։
18:29
25 Սեպտեմբերի 2016
Հոլիվուդյան հանրաճանաչ Jessica ապրանքանիշի հիմնադիրը ցանկանում է մատնահարդարման դպրոց բացել Հայաստանում
Ամերիկահայ հանրաճանաչ մատնահարդար Ջեսիկա Վարթուխյանը, ով եղունգների և ձեռքերի խնամքի հեղափոխական «Jessica» համակարգի ստեղծողն է,«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում ներկայացրել է ոլորտի համաշխարհային միտումները, ինչպես նաև Հայաստանի և հայաստանցի մասնագետների մասին տպավորությունները:
18:24
03 Սեպտեմբերի 2016
Միհրան Հարությունյան. ես գնում էի Ռիո միայն մեկ մտքով` հաղթելու. ուրիշ ոչ մի ելք չէի տեսնում, ոչ մի արդարացում
Ռիոյի ամառային 31-րդ Օլիմպիական խաղերն այլևս պատմություն են:
15:30
04 Օգոստոսի 2016
«Սեգոդնյա նոչյու» ռուսական հայտնի ռոք խումբը ցնցել է արցախյան բեմը
Ստեփանակերտում օգոստոսի 3-ին տեղի ունեցավ ռուսական ամենաճանաչված ռոք խմբերից մեկի` «Սեգոդնյա նոչյու» խմբի երկար սպասված համերգը: Խումբը Ստեփանակերտի բնակիչներին իսկապես անմոռանալի երեկո և վառ զգացումներ պարգևեց`կատարելով իր ամենաճանաչված հիթերը, որոնք արցախցիները դեռ երկար կհիշեն:
11:15
07 Հուլիսի 2016
Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել MUTV-ին (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Հայաստանի ազգային հավաքականի ավագ, կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանն իր առաջին հարցազրույցն է տվել «Մանչեսթեր Յունայթեդի» պաշտոնական ալիքին:
13:51
06 Հուլիսի 2016
Ժողովրդական համերգ Արցախի համար
Ռուսաստանում Արցախի ընկերները միջոցներ են հավաքում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության քաղաքներից մեկում հայտնի ռուս երաժիշտների մասնակցությամբ «կենդանի» համերգ կազմակերպելու համար։ Մենք մի քանի հարց ենք տվել նախաձեռնող խմբի ղեկավար, հայտնի հրապարակախոս Դենիս Դվորնիկովին։
18:55
04 Հուլիսի 2016
Մխիթարյան. կցանկանայի մի օր հանդես գալ Զիդանի գլխավորությամբ
Հայաստանի հավաքականի կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանը հարցազրույց է տվել «Marca» պարբերականին, որում պատմել է անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ» իր տեղափոխության, բարեգործության ու շատ այլ բաների մասին:
15:35
27 Հունիսի 2016
Դիշդիշյանը երազում է ֆիլմ նկարահանել Ֆրունզիկ Մկրտչյանի մասին և հուսով է «Օսկար» ստանալ «Երկրաշարժ» ֆիլմի համար
Ռուսաստանաբնակ հայ հայտնի պրոդյուսեր, «Mars media entertainment» ընկերության ղեկավար Ռուբեն Դիշդիշյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում պատմել է իր երազանքի մասին։
11:43
30 Մայիսի 2016
Իվետա Մուկուչյան. իմ երկրպագուներին շատ չեմ սպասեցնի
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում երգչուհին խոսել է մրցույթի ընթացքում վերապրած իր հույզերի, Արցախի դրոշը ծածանելու մասին, ներկայացրել է իր կարծիքը մրցույթի հաղթողի մասին։