481.77
-0.24
540.26
-0.7
8.5
-0.06
+11
Եղանակը Երևանում
Հայ
Իրան. Հայաստանի հետ բարեկամություն և լարվածություն՝ Ադրբեջանի նկատմամբ
20:32
26 Հոկտեմբերի 2007

 

ԵՐԵՎԱՆ, 26 հոկտեմբերի./Նովոստի-Արմենիա/. Հայաստանի և Իրանի հարաբերությունները բավականին լավն են, և իրերի նման դասավորությունը լեգիտիմ է ճանաչվում բոլորի կողմից, ներառյալ՝ Միացյալ նահանգները։ Այս իմաստով Հայաստանը եզակի երկիր է, կամ, ավելի ստույգ, աշխարհում միակ երկիրը, որին ԱՄՆ-ն թույլ է տալիս համագործակցել Իրանի հետ։ Դրա պատճառը հասկանալի է՝ Հայաստանն ուրիշ այլընտրանք չունի, Երևանը պետք է լավ փոխհարաբերություններ պահպանի Իրանի հետ։

Այլ հարց է, որ այդ հարաբերությունները որոշակի մակարդակ ունեն, ու թեև դրանք դրական են, սակայն որոշակի սահման մեզ, այնուամենայնիվ, թույլ չեն տալիս անցնել։ Դա վերաբերում է, օրինակ, Իրան-Հայաստան գազատարի խողովակի տրամաչափին, Իրանի հետ համագործակցությանը՝ մի քանի այլ ոլորտներում։ Այս իրավիճակը կապված է տարածաշրջանում հիմնական խաղացողների, մասնավորապես, Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի դիրքորոշումների հետ։

Այս իմաստով Իրանի նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադի Հայաստան այցի մեջ որևէ արտառոց բան չկար։ Ես արտառոց ոչինչ չեմ տեսնում այն ամենի մեջ, ինչ ասել կամ ստորագրել է Ահմադինեժադը Երևանում։ Դա այն է, ինչ կոչվում է ժամացույցների ճշտում, հարաբերությունների հաստատում և այն բանի վկայությունը, որ հարաբերությունների որևէ կտրուկ փոփոխություն չի լինի։

Ինչ վերաբերում է Իրանում իրավիճակի փոփոխությանը, ինչը կարող է անդրադառնալ այլ երկրների հետ նրա հարաբերությունների վրա, ապա նման բան հնարավոր է, և դա, անշուշտ, կազդի Հայաստանի վրա։ Այստեղ տարբերակներ կան՝ կապված միջուկային ծրագրի, ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների ակնհայտ սրման, Իրաքի շուրջ դասավորության փոփոխության, ԱՄՆ-ում նախագահական ընտրությունների, հնարավոր է նաև՝ բուն Իրանում ներքին իրավիճակի հետ, որտեղ, ակնհայտորեն, ինչ-որ բան կատարվում է։

Բայցևայնպես, հայ-իրանական հարաբերություններն այն հարաբերություններն են, որոնք չեն կարող կտրուկ փոխվել այն չափով, որքանով դա կախված է Հայաստանից և Իրանից։ Դրա համար կամ Հայաստանի, կամ Իրանի հետ պետք է ինչ-որ բան տեղի ունենա։ Օրինակ, Ամերիկայի կողմից Իրանի հավանական հրթիռակոծումը կարող է հանգեցնել տարածաշրջանում այդ երկրի դերի փոփոխության։

Ի տարբերություն Հայաստանի, Ադրբեջանի հետ Իրանն ավելի լարված  հարաբերություններ ունի։ Դրա պատճառը Իրանի ներսում է և պայմանավորված է, այսպես կոչված, Հարավային Ադրբեջանի առկայությամբ։ Դա բնական և դժվար հաղթահարելի պատճառ է, և, հետևաբար, նման դասավորությունը կպահպանվի։ Այդուհանդերձ Իրանը՝ որպես տերություն և իրանական քաղաքական գործիչները, որոնք դիվանագիտության հարուստ փորձ ունեն, դժվար թե կտրուկ քայլեր անեն և բավականին նորմալ հարաբերություններ կպահպանեն Ադրբեջանի հետ։ Բայց, այդուհանդերձ, Ադրբեջանի հանդեպ լարված վերաբերմունքը պայմանավորված է Իրանի կառուցվածքով, այլ ոչ թե այս կամ այն մարդու իշխանության գալով։

Իրանին ձեռնտու է ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ ձևավորված ներկա իրավիճակը։ Դա ամենևին չի նշանակում, թե Իրանը խանգարում է կարգավորմանը։ Բայց փոխհարաբերությունների այն դասավորությունը, որն առկա է այսօր, իրանական կողմին միանգամայն ձեռնտու է։

Ինչ վերաբերում է Մոսկվա-Երևան-Թեհրան առանցքի ձևավորմանը, ապա ինձ թվում է, որ հայ քաղաքագետները չափազանցնում են Հայաստանի դերն այդտեղ։ Եթե Մոսկվան հանկարծ որոշի Թեհրանի հետ առանցք ստեղծել, ապա ոչ մի Երևան էլ նրան դրա համար պետք չի լինի։

Սակայն այստեղ պետք է հաշվի առնել այն փաստը, որ Ռուսաստանը մի երկիր է, որը մեծ մասամբ ապրում է Արևմուտքում պահանջարկ ունեցող էներգամթերքի հաշվին։ Հետևաբար, Մոսկվան նայելու է դեպի Արևմուտք՝ միաժամանակ չխզելով հարաբերություններն Իրանի հետ։--0--

Ալեքսանդր Իսկանդարյան, Լրատվամիջոցների կովկասյան ինստիտուտի տնօրեն. հատուկ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության համար

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
19:18
16 Մայիսի 2017
Ինչու՞ է Հայաստանին պետք «Նոյյան Տապան». ԲԱՑԱՌԻԿ
Հայաստանը շուտով կդառնա նոր «Նոյյան Տապան»-ի հայրենիք, ընդ որում` բառացիորեն:
14:14
27 Ապրիլի 2017
Պատրաստվում ենք ամռանը. խորհուրդներ ֆիթնես մարզիչից
Ամռան գալստին մնացել է մի ամսից մի փոքր ավելի։
20:22
13 Ապրիլի 2017
Հայաստանը «Եվրատեսիլում» հաղթելու մեծ հնարավորություններ ունի. Գերմանիայի ներկայացուցիչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Եվրատեսիլ» երգի միջազգային մրցույթում Գերմանիան ներկայացնող երգչուհի Լևինա Մյուզիքը հարցազրույց է տվել «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը։
16:52
23 Մարտի 2017
Ինչպե՞ս խուսափել գրիպից և ի՞նչ անել, եթե դուք, ամեն դեպքում, հիվանդացել եք. խորհուրդ է տալիս փորձագետը
Գարնան սկզբին գրիպով և սուր շնչառական  վիրուսային վարակներով հիվանդանալու վտանգը մեծանում է։
17:30
02 Փետրվարի 2017
Սուրենյան. առաջիկա գիշերը Երևանում ձմեռվա ռեկորդային ամենացուրտ գիշերն է լինելու
Վերջին ամիսներին Հայաստանի բնակիչների համար ամենաքննարկվող թեման եղանակն է:
15:58
23 Հունվարի 2017
Հայաստանում բացվել է Yandex-ի ծրագրավորման դպրոցը
Հայաստանը դարձավ Ռուսաստանից հետո առաջին երկիրը, որտեղ սկսեց գործել Yandex-ի ծրագրավորման դպրոցը:
18:58
15 Նոյեմբերի 2016
«Նոր հայեր». երեխաների պես ուրախանում էինք, որ կարողացել ենք նվաճել ՈՒՀԱ–ի գավաթը
«Նոր հայեր» թիմի անդամ և դերասան Արմեն Պետրոսյանը «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է այն մասին, թե ինչպես է թիմը նվաճել ՈւՀԱ–ի 55-ամյակի հոբելյանական միջոցառման գավաթը, արդյոք կյանք կա՞ ՈՒՀԱ-ից հետո, և նա պատրա՞ստ է, արդյոք, վարպետության դասեր տալ ՈւՀԱ–ի երիտասարդ հայ անդամներին:
12:05
26 Հոկտեմբերի 2016
Ադրբեջանը սահմանային լարվածության հրահրմամբ վերահաստատում է, որ հակամարտության կարգավորումը տեսնում է միայն ռազմական ուղիով. ՊՆ
ՀՀ ՊՆ տեղեկատվության և հասարակայնության վարչության պետ, գեներալ–մայոր Վարդան Ավետիսյանը «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում խոսել է «Ազգ–բանակ» նոր գաղափարախոսության, շփման գծում Ադրբեջանի ԶՈւ–ի ակտիվացման, ինչպես նաև հայ ժողովրդի հայրենասիրական ոգու մասին։
13:37
18 Հոկտեմբերի 2016
Քերոլայն Քոքս. աշխարհը պետք է Ադրբեջանին ագրեսոր ճանաչի
Մեծ Բրիտանիայի Լորդերի պալատի անդամ, նախկին փոխխոսնակ, բարոնուհի Քերոլայն Քոքսը վերջերս հերթական անգամ այցելել է Ղարաբաղ:
17:19
17 Հոկտեմբերի 2016
Իսկանդարյան. կես տարում ոչ մի լուրջ տնտեսական առաջընթաց չի կարող գրանցվել
ՀՀ նորանշանակ վարչապետին որքանո՞վ է հաջողվել պրոֆեսիոնալների կառավարություն ձևավորել, ինչպե՞ս է կառավարությունը պայքարելու մենաշնորհների դեմ, ի՞նչ ակնկալել իշխող ՀՀԿ-ի համագումարից։
18:29
25 Սեպտեմբերի 2016
Հոլիվուդյան հանրաճանաչ Jessica ապրանքանիշի հիմնադիրը ցանկանում է մատնահարդարման դպրոց բացել Հայաստանում
Ամերիկահայ հանրաճանաչ մատնահարդար Ջեսիկա Վարթուխյանը, ով եղունգների և ձեռքերի խնամքի հեղափոխական «Jessica» համակարգի ստեղծողն է,«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված բացառիկ հարցազրույցում ներկայացրել է ոլորտի համաշխարհային միտումները, ինչպես նաև Հայաստանի և հայաստանցի մասնագետների մասին տպավորությունները:
18:24
03 Սեպտեմբերի 2016
Միհրան Հարությունյան. ես գնում էի Ռիո միայն մեկ մտքով` հաղթելու. ուրիշ ոչ մի ելք չէի տեսնում, ոչ մի արդարացում
Ռիոյի ամառային 31-րդ Օլիմպիական խաղերն այլևս պատմություն են: