486.33
+0.12
521.78
+4.16
8.19
+0.04
-8
Եղանակը Երևանում
Հայ
Պորտալարային արյուն` փրկություն քաղցկեղից, թե՞ առողջությանն ուղղված սպառնալիք
21:41
12 Հունիսի 2015

ԵՐԵՎԱՆ, 12 հունիսի. /Նովոստի–Արմենիա/. Պորտալարի արյունից բջիջներ  հավաքելու և պահելու հնարավորությունը Հայաստանում հնարավոր է դարձել 2014թ.–ի հոկտեմբերից, և այդ «հաճույքի» համար ծնողները 1000 դոլար են վճարում։ Ընդ որում, հայ բժիշկները պնդում են, որ պորտալարից արյուն վերցնելը նման է շվեյցարական բանկում ներդրում անելուն`  արյուն «դիր» և մի քանի տարի անց փրկիր երեխաներիդ ծանր հիվանդությունից։

Եթե կատարել եք այդ սխրագործությունը, կուտակել եք անհրաժեշտ գումարը (1000 պայմանական միավոր) կամ հենց սկզբից էլ ունեիք այն, ապա դեռ չի նշանակում, որ դուք ամբողջությամբ վճարել եք ծառայության դիմաց։ Ամեն տարի դուք ստիպված կլինեք վճարել ևս 50–ական դոլար, որպեսզի «բանկում» ձեր երեխայի պորտալարից վերցված արյունը պահպանեն նորմալ վիճակում։

«Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստր» բարեգործական հիմնադրամի  ղեկավար Սևակ Ավագյանը հայտնեց, որ Հայաստանում այս ծառայությունից արդեն 12 մարդ է օգտվել։

Պորտալարային արյունը վերցնում են, որպեսզի ...

Ինչպես պնդում են մասնագետներից շատերը, պորտալարային արյուն վերցնելիս ո՛չ մորը, ո՛չ էլ երեխային ոչ մի վնաս չի հասցվում, դա շատ անվտանգ ընթացակարգ է։ Արյունը վերցվում է նախապես կտրված պորտալարային–ընկերքային հատվածից։ Պորտալարային արյուն վերցնելիս մարդու օրգանիզմի հետ որևէ միջամտություն չի լինում։

Բժիշկները պնդում են, որ պորտալարային արյունը անթերի նյութ է ցողունային բջիջներ ստանալու համար, որն անհրաժեշտ է արյան քաղցկեղի բուժման համար։ Այդ հիվանդությամբ տարեցտարի ավելի շատ մարդիկ են տառապում։ Քիմիաթերապիան, որն օգտագործվում է քաղցկեղի բուժման ժամանակ, կարող է հանգեցնել ոսկրածուծի քայքայմանը, հիվանդի իմունային համակարգի անկմանը, ցողունային բջիջների նվազմանը, մարսողական համակարգի ֆունկցիաների հավասարակշռության խախտմանը, ինչպես նաև տարբեր օրգանների վրա թունավոր ազդեցությանը։

Եթե քիմիաթերապիան չի օգնում, ապա օգնության պետք է գա ցողունային բջիջների փոխպատվաստումը, ինչը հնարավորություն է տալիս մի քանի տարով երկարացնել քաղցկեղով հիվանդի վիճակը կամ լիովին բուժել նրան (հավանականությունը շուրջ 60%)։ Բժիշկ Ավագյանը նշել է, որ ցողունային բջիջների փոխպատվաստման ժամանակ հիմնական խնդիրը համապատասխան դոնոր գտնելն է։ 

Զգուշացե՛ք խաբեբա–բժիշկներից

Հայաստանում որոշ բժիշկներ եկել են այն եզրակացության, որ հայկական բժշկությունը «հեղաշրջման» կարիք ունի։ Խոսքը պորտալարային արյան ցողունային բջիջների օգտագործման մասին է։ Իրենց երեխաների առողջության համար մտահոգված հայրերն ու մայրերը «ցանկալի խայծ» են ցանկացած խաբեբա–բժշկի համար։ Մի բան է, երբ բարձր որակավորում ունեցող մասնագետը կչարչարվի ի բարօրություն հիվանդի, ջանք կգործադրի ազգի առողջական վիճակի բարելավման համար, այլ բան է, երբ հասարակ խաբեբաները փորձում են ցանկացած խնդրից հնարավորին չափ մեծ գումարներ աշխատել։

Օրինակ` Ավագյանը բացատրեց, որ սկզբում անհրաժեշտ է մեծ քանակության նյութ հավաքել դոնորների ռեեստրում, և միայն դրանից հետո պայքարել կյանքի փրկության համար, հակառակ դեպքում նա կանխատեսում է, որ այս ոլորտում հաջողություն չի գրանցվի։

Պորտալարային արյան պահպանումը

Պահպանումը իրականացվում է բարձր ջերմաստիճանի տակ պորտալարային արյան  բանկերում, որոնք լինում են պետական (հանրային) և մասնավոր (կոմերցիոն)։ Պորտալարային արյան հավաքումն ու պահպանումը պետական բանկի համար անվճար է, հավաքված արյան միավորներն օգտագործվում են ցանկացած կարիքավոր մարդու բուժման համար։ 

Մասնավոր բանկերն հավաքումն ու պահպանումն իրականացնում են վճարովի հիմունքներով` տրամադրելով արյան միավորը երեխայի մերձավոր բարեկամներին կամ հազվադեպ դեպքերում` հենց իրեն (Աուտոլոգիկ փոխպատվաստում)։

Համաշխարհային փորձ

Այսօր աշխարհում գործում է 200 արտոնագրված պորտալարային արյան մասնավոր բանկ։ Նմանատիպ բանկեր գործում են մի շարք զարգացած երկրներում` ԱՄՆ–ում, Գերմանիայում, Իսպանիայում, Անգլիայում և մի քանի այլ երկրներում։

Ընդ որում, անհրաժեշտ է հաշվի առնել բժշկության զարգացվածության աստիճանը, բժիշկների որակավորումը, այս կամ այն երկրում օգտագործվող բժշկական սարքավորումները։ Հավանաբար նմանատիպ մեթոդները որևէ զարգացած արևմտյան երկրում ավելի հաջողությամբ են կիրառվում, ինչպես նաև գտնվում են օրենքի և պետության վերահսկողության տակ։

Հարց է առաջանում` չարժե՞ արդյոք սկզբում փորձ ձեռք բերել, լավ ուսումնասիրել ամեն ինչ, նախապատրաստվել նորամուծությանը, միայն դրանից հետո անցնել նման արմատական և ժամանակակից բուժման մեթոդների։

Աղմկահարույց պատմություններ` Ռուսաստանում

Օրինակ` Ռուսաստանում տարեցտարի ոլորտի ոչ ճիշտ կանոնակարգման  պատճառով խնդիրներ են առաջանում պորտալարային արյան բանկի հետ։ 2013թ.–ին հեռուստատեսությամբ մի տեսանյութ էր եթեր դուրս եկել, որում Ռուսաստանի Առաջին ալիքի աշխատակիցներն ակներևաբար պատմել և ցույց էին տվել տվյալ բնագավառում կատարվող խախտումները։

Լրագրողներն այցելել էին մի բժիշկ–գինեկոլոգի։ Բժիշկը հղիության խորհրդատվության ժամանակ առաջին հերթին համառորեն խորհուրդ էր տվել պորտալարից ցողունային բջիջներ վերցնել և անորոշ կերպով փորձել էր բացատրել, թե ինչու։ Ծառայությունն արժե տասնյակ հազարավոր ռուբլի, իսկ դեպքերն իրոք կարող են տարբեր լինել։ Այդ պահին համացանցի ամենաաղմկալի գովազդներից մեկում ասվում էր, որ ցողունային բջիջները «կփրկեն աշխարհը», որ դա «բոլոր հիվանդությունների համադարմանն է», այսինքն` ցանկացած հիվանդության դեմ ամենալավ բուժման միջոցը։

Գիտության և գիտնականների համբավը տուժում է խաբեբաների պատճառով

Օրգանիզմում ինֆեկցիայի հայտնվելը, տարբեր բարդացումներն ու քաղցկեղային հիվանդությունները բժիշկները կապում են «չստուգված» ցողունային բջիջների ներդրման հետ։ Հայաստանում, Ռուսաստանում և մի շարք այլ երկրներում բջջային տեխնոլոգիաների կիրառումը մարդկանց բուժման համար օրենքով չի կարգավորվում։

Անկախ այն բանից, որ Ռուսաստանում այդ ընթացակարգը չի կարգավորվում, այս տարվա ապրիլին հարցը կրկին բարձրացվել էր, Ռուսաստանի կառավարությունը նախատեսում է «Բիոբժշկական բջջային արտադրանքին դիմելու» օրենքը կիրառել 2016թ.–ի հունվարի 1-ից։  Օրենքը ցողունային բջիջները կդարձնի բժշկական արտադրանքի նոր տեսակ։

Երբեմն այս կամ այն բժշկական հաստատությունը, որը զբաղվում է նմանատիպ գործունեությամբ, մի նպատակ է հետապնդում ` հնարավորինս խոշոր գումար շորթել միամիտ հիվանդներից։ Ընդ որում, այս իրավիճակի մյուս կողմին նայելիս` կարելի է տեսնել, որ սուտ–բժշկողների նմանատիպ գործունեությունը խանգարում է լուրջ գիտական հետազոտություններ և ուսումնասիրություններ իրականացնել, որոնք իսկապես կօգնեն ցողունային բջիջները կիրառել գործնականում։  

ՌԴ ԱՆ նախարար Վերոնիկա Սկվորցովան ավելի վաղ նշել էր, որ «Նմանատիպ ծուղակներում հայտնված մեր հայրենակիցների բախտը բերում է այնքանով, որ այն ինչը ներկայացվում է որպես ցողունային բջիջ, իրականում ցողունային բջիջ չէ։ Լավագույն դեպքում դրանք մեռած բջիջներ են։ Եվ դա փրկություն է։ Քանի որ ավելի վատ է, երբ օգտագործվում են չստուգված կենդանի բջիջները։ Արդյունքում, այդպիսի դեպքերը բավականին շատ են, անգամ հանրային դեմքերի շրջանում, երբ այդպիսի բջիջների կիրառումը հանգեցնում է լուրջ հետևանքների։»

Արդյունքը

Ինչպես ռուս բժիշկները, այնպես էլ բուժման այդ մեթոդի հայ համախոհները կողմ են, որ կլինիկական տեխնոլոգիաների կիրառման կարգավորման վերաբերյալ նոր օրենք ներդրվի։

«Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստր» բարեգործական հիմնադրամի ղեկավար Սևակ Ավագյանը պնդում է, որ  «քայլեր կձեռնարկվեն, որպեսզի պետությունն աջակցի նմանատիպ նախաձեռնությունների իրագործմանը»։

Նրա խոսքով` անգամ եթե ընտանիքում կա չորս երեխա, չի նշանակում, որ նրանք կարող են միմյանց կյանքը փրկել հիվանդության հայտնաբերման ժամանակ։ Երկուսի լիարժեք գենետիկ համապատասխանելիության  և միմյանց հնարավոր դոնոր դառնալու հավանականությունը ընդամենը 25% է։ Այսօրվա դրությամբ շատ դժվար է գտնել ընտանիքիներ, որտեղ չորս երեխա կա։

Հուսանք, որ նմանատիպ օրենսդրական նախաձեռնությունը օգտակար կլինի, և հետագայում այս բուժման մեթոդն այնքան կզարգանա, որ բժիշկների կողմից ցողունային բջիջների կիրառումը իրապես կօգնի հաղթել ոչ միայն քաղցկեղը, այլև այլ հիվանդություններ։ -0-

Անի Լիպարիտյան. «Նովոստի Արմենիա» գործակալության համար

Հեղինակի կարծիքը կարող է չհամընկնել խմբագրության կարծիքի հետ


 

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:30
19 Հունվարի 2017
10 տարի առանց Հրանտ Դինքի
2017 թ.–ի հունվարի 19–ին լրանոմ է «Ակոս» հայ–թուրքական թերթի խմբագիր Հրանտ Դինքի սպանության 10–րդ տարելիցը։ Դինքի սպանությունը ցնցեց ողջ քաղաքակիրթ աշխարհը։
16:53
18 Հունվարի 2017
Հանգստացնող միջոց Բաքվի համար
ախորդ օրն ադրբեջանական դիվանագիտության համար ձախողված էր: ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովին անկեղծության կոչելուն ուղղված ադրբեջանցի քարոզիչների փորձը հաջողվեց, սակայն արդյունքը լրիվ հակառակն էր և շոկի ենթարկեց Բաքվին։
20:08
17 Հունվարի 2017
Բաքուն փորձում է ռուսական դիվանագիտության համբերությունը
Արցախ այցելելու և, այսպես կոչված, «սև ցուցակը» շրջանցելով Բաքու մեկնելու համար ռուս–իսրայելցի բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին Ադրբեջան արտահանձնման հասնելու փորձն ադրբեջանական դիվանագիտության համար անհաջողության վերածվեց։
14:04
11 Հունվարի 2017
2016 թ.–ի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը «Նովոստի–Արմենիայից»
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է նախորդ տարի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը։
14:31
27 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.–ի տասը գլխավոր մարզական իրադարձություններն ըստ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալության
2016 թվականն ամենանշանակալից տարիներից էր անկախ Հայաստանի սպորտային պատմության ընթացքում։
15:13
23 Դեկտեմբերի 2016
Տոներն են մոտենում. հինգ վայր Հայաստանում` Նոր տարվա կատարյալ տոնախմբության համար
Արդեն դեկտեմբերի երկրորդ կեսն է, ինչը նշանակում է, որ Նոր 2017 տարին արդեն շատ մոտ է:
13:34
23 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.-ի քաղաքական կարևորագույն տասն իրադարձություններն ըստ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության
Ավարտվող 2016 տարին նահանջ տարի էր: Գոյություն ունի հավատալիք, որ նման տարին լի է լինում տարատեսակ կատակլիզմներով, բնական աղետներով և  բնության քմահաճույքներով:
18:59
22 Դեկտեմբերի 2016
Հրեղեն աքաղաղի տարի. ինչպե՞ս պետք է ճիշտ ձևավորել տոնական սեղանը
Ամանորյա տոները հիանալի առիթ են երևակայության թռիչքի և ինքնատիպ ու բացառիկ տոնական սեղան ձևավորելու համար։
18:37
22 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանի վարչապետի 100 օրը
Այսօր լրանում է Կարեն Կարապետյանի` ՀՀ վարչապետի պաշտոնում գործունեության 100 օրը:
13:29
19 Դեկտեմբերի 2016
Ամանորյա հանգստի 7 լավագույն ուղղությունները
Ամանորին հաշված օրեր են մնացել, և Հայաստանի շատ բնակիչներ մտածում են, թե որտեղ կարելի է առավել արդյունավետ անցկացնել տոները։ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է այդ խնդրի լուծման սեփական տեսլականը։
15:16
17 Դեկտեմբերի 2016
Ինչպե՞ս նորաձև լինել Ամանորին. նոր սեզոնի 5 գլխավոր թրենդեր
Նոր տարին առանձնահատուկ տոն է, այդ պատճառով ամանորի գիշերն ամեն ինչ իդեալական պետք է լինի:
18:32
16 Դեկտեմբերի 2016
Տոներն են մոտենում. ի՞նչ պետք է լինի տոնական սեղանին Հրեղեն աքաղաղի տարում
Ամանորի նախապատրաստական գործընթացի ամենապատասխանատու պահերից տոնական սեղանի ճաշատեսակների ընտրությունն է։ Շատ փորձագետներ այն կարծիքին են, որ Ամանորի սեղանը պետք է համապատասխանի տարվա խորհրդանիշին, իսկ 2017 թվականը Հրեղեն աքաղաղի տարի է։