486.32
+0.4
519.1
+4.61
8.21
+0.05
-1
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ղարաբաղը պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության պրիզմայի միջով
18:03
25 Մայիսի 2011

Պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության կարգավորման շուրջ վերջին իրադարձությունները որոշակի կարևորություն են ներկայացնում նմանատիպ հակամարտությունների, այդ թվում՝ ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համատեքստում։

Խոսքը, մասնավորապես, ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի արտահայտած մոտեցումներն են՝ Իսրայելի և Պաղեստինի համագոյակցության ապագա մոդելի իր տեսլականի մասին։ Ամերիկացի նախագահը, մայիսի 22-ին հանդես գալով Վաշինգտոնում AIPAC (Հասարակական կապերի ամերիկա-իսրայելական կոմիտե) համաժողովին, մի շարք առանցքային հայտարարություններ արեց ազգամիջյան ցանկացած հակամարտությունների կարգավորման առանցքային երկու բաղադրիչների՝ կարգավիճակի և անվտանգության հարցերի վերաբերյալ։

Կարգավիճակի հարցի առանցքային գաղափարը պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության լուծումն է երկու պետությունների՝ որպես հրեական պետություն Իսրայելի և որպես պաղեստինի ժողովրդի Պաղեստին պետության գոյության հիման վրա։ Այս պետությունների գոյությունը հիմնվում է ինքնորոշման, փոխըմբռնման և խաղաղության սկզբունքների վրա։ Միաժամանակ Օբաման կոչ է անում ինչպես հրեաներին, այնպես էլ պաղեստինիներին՝ ճանաչել միմյանց։ Այսպես, ամերիկացի նախագահը հայտարարեց, որ Իսրայել պետության գոյությունը և նրա լեգիտիմությունը չպետք է քննարկման առարկա լինեն։

Ինչ վերաբերում է անվտանգության հարթությանը, ապա այստեղ ամերիկացի նախագահը դիտարկում է հարցերը գաղափարախոսական և քաղաքական կտրվածքներով։ Գաղափարախոսական ասպեկտները վերաբերում են ծայրահեղություններից, օրինակ, այս կամ այն կողմը ոչնչացնելու գործողություններից, մտադրություններից և հռետորությունից հրաժարմանը։  Այստեղ հիմնական շեշտը երկխոսության մթնոլորտի և բոլոր հարցերը հենց այս հունում լուծելու վրա է։ Օբամայի հնչեցրած քաղաքական ասպեկտները նույնպես բավականին հետաքրքիր են։ Օբաման հայտարարեց, որ Պաղեստինի և Իսրայելի միջև սահմանները պետք է որոշվեն բանակցությունների և փոխընդունելի փոխզիջման միջոցով։

Այսպիսով, Օբաման անհնար ճանաչեց անցյալին վերադառնալը և փաստորեն կոչ արեց առաջնորդվել ներկայի իրողություններով՝ հաշվի առնելով նաև իրավիճակի հնարավոր զարգացումն ապագայում։ Ինչ վերաբերում է վերջինին, ապա այստեղ Սպիտակ տան ղեկավարը բավականին կարևոր փաստարկ բերեց։ Ըստ նրա, կողմերը, մասնավորապես, Իսրայելը, պետք է ի վիճակի լինի պաշտպանել ինքն իրեն, ինքնուրույն, ընդ որում՝ ցանկացած տեսակի սպառնալիքից։ Սա նշանակում է, որն անվտանգության համակարգի ապագա ուրվագիծը պետք է այնպիսին լինի, որպեսզի խաղաղության հասնելուց հետո մի կողմը կարողանա իրեն պաշտպանել և իր անպաշտպանվածությամբ չհրահրի ռևանշիզմ և հակառակ կողմի ագրեսիան։

Այն, ինչ հնչեցրեց Օբաման պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության մասով, կարելի է ընդհանուր առմամբ տեղափոխել նաև ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության դաշտ։ Հատկապես մտածելու տեղ ունի Ադրբեջանը։ Բաքուն պետք է գիտակցի, որ վերադարձ դեպի անցյալ չկա և լինել չի կարող։ Եթե նա նույնիսկ ուժ կիրառի, ապա, միևնույն է, վերադարձ դեպի անցյալ ըստ սահմանման չի կարող լինել։ Միանգամայն այլ իրավիճակ կստեղծվի՝ անկախ տվյալ ավանտյուրայի արդյունքից։ Ադրբեջանը պետք է հրաժարվի ֆաշիստական և ահաբեկչական հայտարարություններից Արցախի, Հայաստանի և հայ ժողովրդի նկատմամբ։ Ադրբեջանը պետք է նաև երկխոսություն սկսի Արցախի հետ, և միայն դրա հիման վրա հնարավոր կլինի հակամարտության համապարփակ կարգավորման հասնել։

Անշուշտ, այս փուլում Ադրբեջանից կառուցողական քայլերի սպասել չարժե։ Այն պետության վարքում, որը բարձրաստիճան շահիդ պաշտոնյաների շուրթերով սպառնում է խփել քաղաքացիական ինքնաթիռները, տեսանելի ապագայում դժվար թե կարելի լինի էական փոփոխություններ ակնկալել դեպի լավը։ Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ նախագահի հայտարարությունները, կարծես, պետք է ինչ-որ աստիճանով բաքվեցի իշխողներին ցույց տան ծայրահեղականության և ահաբեկչության ողջ անհեռանկարությունը։ -0-

Դավիթ Բաբայան, քաղաքագետ, հատուկ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության համար

Հեղինակի կարծիքը կարող է չհամընկնել խմբագրության դիրքորոշման հետ

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
20:08
17 Հունվարի 2017
Բաքուն փորձում է ռուսական դիվանագիտության համբերությունը
Արցախ այցելելու և, այսպես կոչված, «սև ցուցակը» շրջանցելով Բաքու մեկնելու համար ռուս–իսրայելցի բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին Ադրբեջան արտահանձնման հասնելու փորձն ադրբեջանական դիվանագիտության համար անհաջողության վերածվեց։
14:04
11 Հունվարի 2017
2016 թ.–ի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը «Նովոստի–Արմենիայից»
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է նախորդ տարի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը։
14:31
27 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.–ի տասը գլխավոր մարզական իրադարձություններն ըստ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալության
2016 թվականն ամենանշանակալից տարիներից էր անկախ Հայաստանի սպորտային պատմության ընթացքում։
15:13
23 Դեկտեմբերի 2016
Տոներն են մոտենում. հինգ վայր Հայաստանում` Նոր տարվա կատարյալ տոնախմբության համար
Արդեն դեկտեմբերի երկրորդ կեսն է, ինչը նշանակում է, որ Նոր 2017 տարին արդեն շատ մոտ է:
13:34
23 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.-ի քաղաքական կարևորագույն տասն իրադարձություններն ըստ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության
Ավարտվող 2016 տարին նահանջ տարի էր: Գոյություն ունի հավատալիք, որ նման տարին լի է լինում տարատեսակ կատակլիզմներով, բնական աղետներով և  բնության քմահաճույքներով:
18:59
22 Դեկտեմբերի 2016
Հրեղեն աքաղաղի տարի. ինչպե՞ս պետք է ճիշտ ձևավորել տոնական սեղանը
Ամանորյա տոները հիանալի առիթ են երևակայության թռիչքի և ինքնատիպ ու բացառիկ տոնական սեղան ձևավորելու համար։
18:37
22 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանի վարչապետի 100 օրը
Այսօր լրանում է Կարեն Կարապետյանի` ՀՀ վարչապետի պաշտոնում գործունեության 100 օրը:
13:29
19 Դեկտեմբերի 2016
Ամանորյա հանգստի 7 լավագույն ուղղությունները
Ամանորին հաշված օրեր են մնացել, և Հայաստանի շատ բնակիչներ մտածում են, թե որտեղ կարելի է առավել արդյունավետ անցկացնել տոները։ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է այդ խնդրի լուծման սեփական տեսլականը։
15:16
17 Դեկտեմբերի 2016
Ինչպե՞ս նորաձև լինել Ամանորին. նոր սեզոնի 5 գլխավոր թրենդեր
Նոր տարին առանձնահատուկ տոն է, այդ պատճառով ամանորի գիշերն ամեն ինչ իդեալական պետք է լինի:
18:32
16 Դեկտեմբերի 2016
Տոներն են մոտենում. ի՞նչ պետք է լինի տոնական սեղանին Հրեղեն աքաղաղի տարում
Ամանորի նախապատրաստական գործընթացի ամենապատասխանատու պահերից տոնական սեղանի ճաշատեսակների ընտրությունն է։ Շատ փորձագետներ այն կարծիքին են, որ Ամանորի սեղանը պետք է համապատասխանի տարվա խորհրդանիշին, իսկ 2017 թվականը Հրեղեն աքաղաղի տարի է։
20:07
15 Դեկտեմբերի 2016
Օպերացիա «Ձմեռ Պապ». նվերների լավագույն տասնյակը «Նովոստի Արմենիայից»
Նոր Տարին ամենասիրված տոներից մեկն է, և այդպիսին է այն դարձնում հրաշքի հանդեպ հավատը և ցանկացած երազանք կատարելու և հիասքանչ տրամադրություն պարգևելու ուժը:
19:38
14 Դեկտեմբերի 2016
Մի սահմանախախտի պատմություն, կամ Ադրբեջանի տեղեկատվական սուտ քարոզչությունը
Օրերս ադրբեջանական ԶԼՄ-ները հրապարակել էին մեծ աղմուկ առաջացրած նամակ` ուղղված Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին: