477.88
-0.42
573.6
-0.5
8.31
+0.05
+26
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ղարաբաղը պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության պրիզմայի միջով
18:03
25 Մայիսի 2011

Պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության կարգավորման շուրջ վերջին իրադարձությունները որոշակի կարևորություն են ներկայացնում նմանատիպ հակամարտությունների, այդ թվում՝ ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համատեքստում։

Խոսքը, մասնավորապես, ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի արտահայտած մոտեցումներն են՝ Իսրայելի և Պաղեստինի համագոյակցության ապագա մոդելի իր տեսլականի մասին։ Ամերիկացի նախագահը, մայիսի 22-ին հանդես գալով Վաշինգտոնում AIPAC (Հասարակական կապերի ամերիկա-իսրայելական կոմիտե) համաժողովին, մի շարք առանցքային հայտարարություններ արեց ազգամիջյան ցանկացած հակամարտությունների կարգավորման առանցքային երկու բաղադրիչների՝ կարգավիճակի և անվտանգության հարցերի վերաբերյալ։

Կարգավիճակի հարցի առանցքային գաղափարը պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության լուծումն է երկու պետությունների՝ որպես հրեական պետություն Իսրայելի և որպես պաղեստինի ժողովրդի Պաղեստին պետության գոյության հիման վրա։ Այս պետությունների գոյությունը հիմնվում է ինքնորոշման, փոխըմբռնման և խաղաղության սկզբունքների վրա։ Միաժամանակ Օբաման կոչ է անում ինչպես հրեաներին, այնպես էլ պաղեստինիներին՝ ճանաչել միմյանց։ Այսպես, ամերիկացի նախագահը հայտարարեց, որ Իսրայել պետության գոյությունը և նրա լեգիտիմությունը չպետք է քննարկման առարկա լինեն։

Ինչ վերաբերում է անվտանգության հարթությանը, ապա այստեղ ամերիկացի նախագահը դիտարկում է հարցերը գաղափարախոսական և քաղաքական կտրվածքներով։ Գաղափարախոսական ասպեկտները վերաբերում են ծայրահեղություններից, օրինակ, այս կամ այն կողմը ոչնչացնելու գործողություններից, մտադրություններից և հռետորությունից հրաժարմանը։  Այստեղ հիմնական շեշտը երկխոսության մթնոլորտի և բոլոր հարցերը հենց այս հունում լուծելու վրա է։ Օբամայի հնչեցրած քաղաքական ասպեկտները նույնպես բավականին հետաքրքիր են։ Օբաման հայտարարեց, որ Պաղեստինի և Իսրայելի միջև սահմանները պետք է որոշվեն բանակցությունների և փոխընդունելի փոխզիջման միջոցով։

Այսպիսով, Օբաման անհնար ճանաչեց անցյալին վերադառնալը և փաստորեն կոչ արեց առաջնորդվել ներկայի իրողություններով՝ հաշվի առնելով նաև իրավիճակի հնարավոր զարգացումն ապագայում։ Ինչ վերաբերում է վերջինին, ապա այստեղ Սպիտակ տան ղեկավարը բավականին կարևոր փաստարկ բերեց։ Ըստ նրա, կողմերը, մասնավորապես, Իսրայելը, պետք է ի վիճակի լինի պաշտպանել ինքն իրեն, ինքնուրույն, ընդ որում՝ ցանկացած տեսակի սպառնալիքից։ Սա նշանակում է, որն անվտանգության համակարգի ապագա ուրվագիծը պետք է այնպիսին լինի, որպեսզի խաղաղության հասնելուց հետո մի կողմը կարողանա իրեն պաշտպանել և իր անպաշտպանվածությամբ չհրահրի ռևանշիզմ և հակառակ կողմի ագրեսիան։

Այն, ինչ հնչեցրեց Օբաման պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության մասով, կարելի է ընդհանուր առմամբ տեղափոխել նաև ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության դաշտ։ Հատկապես մտածելու տեղ ունի Ադրբեջանը։ Բաքուն պետք է գիտակցի, որ վերադարձ դեպի անցյալ չկա և լինել չի կարող։ Եթե նա նույնիսկ ուժ կիրառի, ապա, միևնույն է, վերադարձ դեպի անցյալ ըստ սահմանման չի կարող լինել։ Միանգամայն այլ իրավիճակ կստեղծվի՝ անկախ տվյալ ավանտյուրայի արդյունքից։ Ադրբեջանը պետք է հրաժարվի ֆաշիստական և ահաբեկչական հայտարարություններից Արցախի, Հայաստանի և հայ ժողովրդի նկատմամբ։ Ադրբեջանը պետք է նաև երկխոսություն սկսի Արցախի հետ, և միայն դրա հիման վրա հնարավոր կլինի հակամարտության համապարփակ կարգավորման հասնել։

Անշուշտ, այս փուլում Ադրբեջանից կառուցողական քայլերի սպասել չարժե։ Այն պետության վարքում, որը բարձրաստիճան շահիդ պաշտոնյաների շուրթերով սպառնում է խփել քաղաքացիական ինքնաթիռները, տեսանելի ապագայում դժվար թե կարելի լինի էական փոփոխություններ ակնկալել դեպի լավը։ Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ նախագահի հայտարարությունները, կարծես, պետք է ինչ-որ աստիճանով բաքվեցի իշխողներին ցույց տան ծայրահեղականության և ահաբեկչության ողջ անհեռանկարությունը։ -0-

Դավիթ Բաբայան, քաղաքագետ, հատուկ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության համար

Հեղինակի կարծիքը կարող է չհամընկնել խմբագրության դիրքորոշման հետ

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
16:30
03 Սեպտեմբերի 2017
Հետահայաց ամառ. ամենաաղմկոտ իրադարձությունները Հայաստանում
Այն հարցին, թե ինչպես անցավ ամառը, Հայաստանի բնակիչները, ամենայն հավանականությամբ, կպատասխանեն` «շատ շոգ էր»:
19:40
31 Մայիսի 2017
Օձերի անսպասելի «գրոհը» Հայաստանում. պատճառներ և հետևանքներ
Վերջին ժամանակներում Հայաստանի մայրաքաղաքում հաճախակի են դարձել օձերի հայտնաբերման դեպքերը:
19:07
30 Մայիսի 2017
Մրրիկ Մոսկվայում. արդյո՞ք տարերքը կհասնի Հայաստան
Մոսկվայի տարածքում մոլեգնած ուժեղ մրրիկը լուրջ վնաս է հասցրել Ռուսաստանի մայրաքաղաքին` քանդելով տանիքներ, կանգառներ, Դոնսկոյ վանքի տապանաքարերը:
11:08
30 Մայիսի 2017
Հայաստան. միֆ և իրականություն
Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ:
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։
16:47
01 Մարտի 2017
2017–ի մարտ. ինը տարի անց, կամ անցյալից չքաղված դասեր
Հայաստանում այսօր նշվում է նորագույն պատմության ամենաողբերգական օրերից մեկը։
15:05
24 Հունվարի 2017
Ինչու Թրամփը պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը. American Thinker
American Thinker հայտնի պարբերականը հրապարակել է «Forbes», «The National Interest» և «Ռուսաստանը գլոբալ քաղաքականությունում» ամսագրերի սյունակագիր, ամերիկագետ Արեգ Գալստյանի հոդվածը: