483.91
-0.09
525.43
-0.58
8.48
-0.04
+7
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ-թուրքական երկխոսությունը. Փյունիկը վերածնվու՞մ է. շաբաթվա ամփոփում
20:00
04 Հոկտեմբերի 2010

Քանի դեռ Ռուսաստանում թիվ մեկ թեման Մոսկվայի քաղաքապետի հրաժարականն է, Հայաստանի քաղաքագիտական օրակարգում են շարունակում մնալ արդեն ավանդական հայ-թուրքական կարգավորումն ու ղարաբաղյան հակամարտությունը, որոնք իրենց արտացոլումն են գտել քաղաքագետների և փորձագետների ելույթներում։

Հայ-թուրքական երկխոսության վերածնու՞նդ։

Նախորդ շաբաթ ՀՀ ԱԺ խոսնակ Հովիկ Աբրահամյանի՝ Շվեյցարիա կատարած այցի շրջանակներում շվեյցարական կողմի հայտարարությունները թույլ են տալիս պնդելու, որ առայժմ վաղ է «խաչ դնել» հայ-թուրքական արձանագրությունների վրա։

Շվեյցարիայի Համադաշնության պետությունների Խորհրդի նախագահ Էրիկա-Ֆորսթեր Վանինին հայտարարեց, որ Շվեյցարիան կշարունակի միջնորդական առաքելությունը Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների բարելավման ուղղությամբ։ Իսկ Շվեյցարիայի ԱԳՆ ղեկավար Միշլին Քալմի-Ռեյզը նշեց, որ հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացը չի կարող կիսատ մնալ և ավելացրեց, որ այժմ ակտիվ խորհրդակցություններ են տարվում երկու կողմերի հետ, որպեսզի բարենպաստ պայմաններ ստեղծվեն գործընթացի շարունակման համար։ Միաժամանակ նախարարը հայտարարեց, որ Շվեյցարիան վճռականորեն է տրամադրված այս հարցում։

Սակայն, ինչպես կարծում է Հետխորհրդային տարածքի ուսումնասիրման տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Վլասովը, Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների բարելավման համար հայ-թուրքական արձանագրությունների վավերացման նոր բանաձև է անհրաժեշտ։ Ըստ նրա, փոխզիջումների հասնելու համար կողմերին խանգարեց արձանագրությունների ստորագրմանը հետևած իրարանցումը, և դրանց վավերացման համար կողմերին անհրաժեշտ է որոշակի ժամանակ տալ, որպեսզի երկու երկրների քաղաքական վերնախավերը  հասկանան, որ սահմանի բացումն օգուտ է և թուրք, և հայ ժողովուրդների համար։

Պաշտպանական գերատեսչությունը վերականգնվում է

Վերջերս հայկական բանակի հասցեին հնչած որոշակի քննադատությունից հետո նախորդ շաբաթ Հայաստանի զինված ուժերի հեղինակության վերականգնման քայլեր են սկսվել։ Օրինակ, ՀՅԴ խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Վահան Հովհաննիսյանը հայտարարեց, որ հայկական բանակը չպետք է օգտագործվի քաղաքական պայքարում՝ միաժամանակ նշելով բանակում բացասական երևույթների վերացման անհրաժեշտությունը։ Միաժամանակ նա կոչ արեց ստուգել հայ սպաների համապատասխանությունը կրթության և դաստիարակության անհրաժեշտ մակարդակին՝ նրանց առջև դրված խնդիրներին համապատասխան։

Ղարաբաղյան պատերազմի հերոս Արկադի Տեր-Թադևոսյանի խոսքերով, Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը լրջորեն սկսել է զբաղվել հայկական բանակում կարգուկանոն հաստատելու հարցով։

Հայաստանի վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը նույնպես վստահություն է հայտնել հայկական բանակի նկատմամբ՝ Տավուշի մարզի սահմանամերձ դիրքերի ամրապնդման ուղղությամբ տարվող աշխատանքների կապակցությամբ՝ հայտարարելով, որ հայկական բանակի հեղինակությունը բարձր մակարդակի վրա է։

Ղարաբաղյան կարգավորում

Ղարաբաղյան թեմայի շուրջ նախորդ շաբաթվա ամենահնչեղ հայտարարությունը կարելի է համարել ԱՄՆ անվտանգության համաշխարհային ինստիտուտի եվրոպական և ասիական ծրագրերի տնօրեն Նիկոլայ Զլոբինի խոսքերը, ով հայտարարեց, որ Լեռնային Ղարաբաղը գոյություն ունի՝ անկախ այն բանից՝ դուր է գալիս դա ինչ-որ մեկին, թե ոչ: Նրա խոսքով՝ այս հարցի ֆորմալ ձևակերպումը չի վերացնում Լեռնային Ղարաբաղի գոյության փաստը, «ինչպես չի վերանում Կոսովոյի գոյության փաստը այն պատճառով, որ Ռուսաստանն այն չի ճանաչում կամ Աբխազիայի գոյության փաստը այն պատճառով, որ Եվրամիությունը կամ Ամերիկան այն չեն ճանաչում»:

Ինչպես կարծում է նրա հայ գործընկեր, «Եվրոպական ինտեգրացիա» հասարակական կազմակերպության ղեկավար Կարեն Բեքարյանը, Ղարաբաղի մասին ոչ լիարժեք տեղեկատվությունը բացառում է հաջողությունը հակամարտության կարգավորման հարցում, և օբյեկտիվ պատկերի ձևավորման համար հարկ է դիմել սկզբնաղբյուրին՝ Ղարաբաղին և ղարաբաղյան ժողովրդի կարծիքին։ Միաժամանակ նա «զրոյական» չի համարում հնարավոր ռազմական գործողությունների հավանականությունը ղարաբաղյան կարգավորման գոտում։ 

Նրա հետ համաձայն է Ռազմավարական և ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի ղեկավար Ռիչարդ Գիրագոսյանը, ով խորհուրդ տվեց Հայաստանին պատրաստվել անակնկալ պատերազմի, որը կախված չի լինի պաշտոնական Բաքվի իրական քաղաքական որոշումից։

Ինչպես կարծում է Ղարաբաղյան պատերազմի հերոս Արկադի Տեր-Թադևոսյանը (Կոմանդոս), Ադրբեջանը ղարաբաղյան սահմանում միջադեպեր է կազմակերպում ներքին քարոզչության նպատակով:

Իսկ ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ՀՅԴ խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Վահան Հովհաննիսյանի կարծիքով, նման ագրեսիվ հայտարարությունները հասարակությանը եռման կետի են հասցնում, որն իր ղեկավարությունից ադեկվատ գործողություններ է ակնկալում։

Այնուամենայնիվ, չնայած ռազմական հռետորությանը, Ղարաբաղում իրական պատերազմ չկա, ինչը հայտնի ռուս լրագրող և հեռուստահաղորդավար Մաքսիմ Շևչենկոյի կարծիքով՝ դրական արդյունք է։ Իսկ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբն, ըստ նրա, պլատֆորմ է ստեղծում, որպեսզի Ղարաբաղում ռազմական գործողությունների ակտիվ փուլը չվերսկսվի։

Նրա հետ համաձայն չէ ԱՄՆ անվտանգության համաշխարհային ինստիտուտի եվրոպական և ասիական ծրագրերի տնօրեն Նիկոլայ Զլոբինը, ով կարծում է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին բավարարում է ղարաբաղյան հակամարտության սառեցված վիճակը, քանի որ նրանք քաջ գիտակցում են, որ այն լուծել չեն կարող։ Միաժամանակ փորձագետը նշեց, որ այսօր առավելագույնը, ինչ կարող է անել Մինսկի խումբը, հակամարտության անսպասելի ապասառեցում թույլ չտալն է։

Ինչպես նշեց Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը, Բաքվի սադրիչ դիրքորոշումը թույլ է տալիս բարենպաստ մթնոլորտ ստեղծել ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորման համար։

Ի հակակշիռ նախարարի ասածներին, Արկադի Տեր-Թադևոսյանը կարծում է, որ ղարաբաղյան խնդրի լուծումը տապալել են հայերն իրենց դիվանագիտությամբ։ Քննադատորեն արտահայկտվելով ԱԳՆ ղեկավարի հասցեին՝ Տեր-Թադևոսյանը նշեց, որ այժմ որոշակի առաջընթաց է նկատվում արտաքին քաղաքական գործունեությունում, բայց դիվանագիտական շատ հաջողություններ սփյուռքի շնորհիվ են տեղ գտել։

Ղարաբաղյան հարցում հաջողության հասնելու ճանապարհին հիմնական խոչընդոտը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ներքին տարաձայնություններն են, կարծում է Մ.Վ. Լոմոնոսովի անվան ՄՊՀ հետխորհրդային տարածքի հասարակական-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրման տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Վլասովը։ Ըստ նրա, ներկայում ճիշտ է թողնել ղարաբաղյան հակամարտությունը կիսասառեցված վիճակում և հանդիպումներ անցկացնել, որպեսզի ռազմական գործողություններ թույլ չտրվեն, զարգացնելով զուգահեռաբար հասարակական դիվանագիտություն, և ոչ բանկետային, ինչպես ընդունված է այսօր։

Հայ-ռուսական երկխոսություն

Հայ-ռուսական հարաբերությունների հարցում չի մարում Հայաստանում ռուսական ռազմական ներկայության թեման։ Ընդ որում, ի տարբերություն այլ փորձագետների, ովքեր հանդես են գալիս կողմ կամ դեմ, հանդես եկավ ՌԴ Պետդումայի պատգամավոր Սեմյոն Բաղդասարովը։ «Ռուսական մեկ ռազմաբազային առկայությունը Հայաստանում ավելի քան բավարար չէ», ասաց պատգամավորը։

«Ես կարծում եմ, որ այս տարածաշրջանի հետ կապված ռուսական շահերի տեսանկյունից Հայաստանում կարելի է տեղակայել երկրորդ բազան, միանգամայն այլ ինչպես կազմով, այնպես էլ սպառազինման առումով, մի հարձակողական բազա՝ նկատի առնելով մեր ՌՕՈՒ այլ նշանակության մեր աէրոդրոմային համակարգի, ինչպես նաև հարձակվողական բնույթի ուժերի ստեղծման հնարավորությունները»,- նշեց Բաղդասարովը։

Ըստ նրա, նմանատիպ կառույց է գոյություն ունեցել և կայունացնող գործոն է եղել Թուրքիայի և Մերձավոր Արևելքի ամերիկացիների համար, «առավել ևս, երբ այդ տարածաշրջանում շատ հետաքրքիր իրադարձություններ են ծավալվում»։

Միաժամանակ նա հույս հայտնեց, որ մի օր Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև ընդհանուր սահման կլինի։

Սերտ երկկողմ, թեև ոչ այդքան սերտ ինտեգրացիոն, հարաբերությունների օգտին հանդես եկավ նաև Մ.Վ. Լոմոնոսովի անվան ՄՊՀ հետխորհրդային տարածքի հասարակական-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրման տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Վլասովը, ում կարծիքով ռուսական պետությանն անհրաժեշտ է ոչ միայն պահպանի իր դիրքերը, այլ նաև ամրապնդի դրանք մշակութային, լեզվական և տնտեսական ոլորտներում։ Միաժամանակ, ըստ նրա, Ռուսաստանը պետք է գնա ազնիվ խաղի ուղով ինչպես Երևանի, այնպես էլ Բաքվի հետ՝ նկատի առնելով երկու կողմերի շահերը։

Իսկ Ռազմավարական մշակույթի հիմնադրամի գլխավոր տնօրենի տեղակալ Անդրեյ Արեշևի կարծիքով, սերտ դաշնակցային հարաբերությունները Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև հիմնված են ոչ թե ակնթարթային քաղաքական կոնյունկտուրայի և ոչ թե անցյալի իներցիայի, այլ ազգային շահերի փոխկապակցվածության ընդհանուր գիտակցման վրա։

Ֆինանսները հսկողության տակ են

Հայաստանում նախորդ շաբաթ անցկացվեց ԱՊՀ և Բալթյան երկրների ֆինանսական հսկողության գերագույն մարմինների ղեկավարների խորհրդի 10-րդ նիստը: Մանակիցները հարգանքի տուրք մատուցեցին Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին, ինչպես նաև քննարկեցին ընթացիկ խնդիրներն ու նոր պայմանավորվածություններ ձեռք բերեցին ու նոր համաձայնագրեր ստորագրեցին:

Նախորդ շաբաթ Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև նոր համաձայնագրի շրջանակներում, Հայաստանի Վերահսկիչ պալատը ֆինանսական ստուգումներ կանցկացնի հանրապետության ռուսական ձեռնարկություններում։ Առաջին ստուգումները կանցկացվեն արդեն 2011 թվականին՝ վերջերս Հայաստանի և Ռուսաստանի նախագահների կողմից ստորագրած առևտրատնտեսական համաձայնագրերի, ռուսական ռազմաբազայի ապահովման, հիդրոէներգետիկայի, ՌԱՕ ԵԷՍ-ի աշխատանքի մասով։

Փոխխոսնակի փոփոխում

«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը, որը նախորդ շաբաթ փոխխոսնակի պաշտոնից հետ կանչեց Արևիկ Պետրոսյանի թեկնածությունը, արդեն նոր թեկնածու ունի՝ կուսակցությունում նորեկ, «Օրինաց երկիր» կուսակցության նախկին անդամ Սամվել Բալասանյանը, ով այժմ մարդու իրավունքների պաշտպանության և հասարակական հարցերի մշտական խորհրդարանական հանձնաժողովի անդամ է։

Սակայն Հայաստանի պատմության մեջ առաջին փոխխոսնակ Արևիկ Պետրոսյանը պաշտոնից ազատվելուց հետո չի պատրաստվում անգործ մնալ, և որոշ ԶԼՄ-ների տվյալներով, օգտագործում է բոլոր կապերը Հայաստանի Սահմանադրական դատարանի անդամի պաշտոնը զբաղեցնելու համար, որը շուտով կարող է թափուր լինել։  Դա նշանակում է, որ Պետրոսյանը ստիպված կլինի լքել «Բարգավաճ Հայաստանի» շարքերը կամ ժամանակավորապես սառեցնել իր անդամությունը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր

Բաժնի այլ նյութեր
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։
16:47
01 Մարտի 2017
2017–ի մարտ. ինը տարի անց, կամ անցյալից չքաղված դասեր
Հայաստանում այսօր նշվում է նորագույն պատմության ամենաողբերգական օրերից մեկը։
15:05
24 Հունվարի 2017
Ինչու Թրամփը պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը. American Thinker
American Thinker հայտնի պարբերականը հրապարակել է «Forbes», «The National Interest» և «Ռուսաստանը գլոբալ քաղաքականությունում» ամսագրերի սյունակագիր, ամերիկագետ Արեգ Գալստյանի հոդվածը:


15:30
19 Հունվարի 2017
10 տարի առանց Հրանտ Դինքի
2017 թ.–ի հունվարի 19–ին լրանոմ է «Ակոս» հայ–թուրքական թերթի խմբագիր Հրանտ Դինքի սպանության 10–րդ տարելիցը։ Դինքի սպանությունը ցնցեց ողջ քաղաքակիրթ աշխարհը։
16:53
18 Հունվարի 2017
Հանգստացնող միջոց Բաքվի համար
ախորդ օրն ադրբեջանական դիվանագիտության համար ձախողված էր: ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովին անկեղծության կոչելուն ուղղված ադրբեջանցի քարոզիչների փորձը հաջողվեց, սակայն արդյունքը լրիվ հակառակն էր և շոկի ենթարկեց Բաքվին։
20:08
17 Հունվարի 2017
Բաքուն փորձում է ռուսական դիվանագիտության համբերությունը
Արցախ այցելելու և, այսպես կոչված, «սև ցուցակը» շրջանցելով Բաքու մեկնելու համար ռուս–իսրայելցի բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին Ադրբեջան արտահանձնման հասնելու փորձն ադրբեջանական դիվանագիտության համար անհաջողության վերածվեց։
14:04
11 Հունվարի 2017
2016 թ.–ի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը «Նովոստի–Արմենիայից»
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է նախորդ տարի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը։
14:31
27 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.–ի տասը գլխավոր մարզական իրադարձություններն ըստ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալության
2016 թվականն ամենանշանակալից տարիներից էր անկախ Հայաստանի սպորտային պատմության ընթացքում։
15:13
23 Դեկտեմբերի 2016
Տոներն են մոտենում. հինգ վայր Հայաստանում` Նոր տարվա կատարյալ տոնախմբության համար
Արդեն դեկտեմբերի երկրորդ կեսն է, ինչը նշանակում է, որ Նոր 2017 տարին արդեն շատ մոտ է:
13:34
23 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.-ի քաղաքական կարևորագույն տասն իրադարձություններն ըստ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության
Ավարտվող 2016 տարին նահանջ տարի էր: Գոյություն ունի հավատալիք, որ նման տարին լի է լինում տարատեսակ կատակլիզմներով, բնական աղետներով և  բնության քմահաճույքներով:
18:59
22 Դեկտեմբերի 2016
Հրեղեն աքաղաղի տարի. ինչպե՞ս պետք է ճիշտ ձևավորել տոնական սեղանը
Ամանորյա տոները հիանալի առիթ են երևակայության թռիչքի և ինքնատիպ ու բացառիկ տոնական սեղան ձևավորելու համար։
18:37
22 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանի վարչապետի 100 օրը
Այսօր լրանում է Կարեն Կարապետյանի` ՀՀ վարչապետի պաշտոնում գործունեության 100 օրը: