481.93
+0.2
569.16
+0.19
8.37
-0.02
+7
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ-թուրքական երկխոսությունը. Փյունիկը վերածնվու՞մ է. շաբաթվա ամփոփում
20:00
04 Հոկտեմբերի 2010

Քանի դեռ Ռուսաստանում թիվ մեկ թեման Մոսկվայի քաղաքապետի հրաժարականն է, Հայաստանի քաղաքագիտական օրակարգում են շարունակում մնալ արդեն ավանդական հայ-թուրքական կարգավորումն ու ղարաբաղյան հակամարտությունը, որոնք իրենց արտացոլումն են գտել քաղաքագետների և փորձագետների ելույթներում։

Հայ-թուրքական երկխոսության վերածնու՞նդ։

Նախորդ շաբաթ ՀՀ ԱԺ խոսնակ Հովիկ Աբրահամյանի՝ Շվեյցարիա կատարած այցի շրջանակներում շվեյցարական կողմի հայտարարությունները թույլ են տալիս պնդելու, որ առայժմ վաղ է «խաչ դնել» հայ-թուրքական արձանագրությունների վրա։

Շվեյցարիայի Համադաշնության պետությունների Խորհրդի նախագահ Էրիկա-Ֆորսթեր Վանինին հայտարարեց, որ Շվեյցարիան կշարունակի միջնորդական առաքելությունը Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների բարելավման ուղղությամբ։ Իսկ Շվեյցարիայի ԱԳՆ ղեկավար Միշլին Քալմի-Ռեյզը նշեց, որ հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացը չի կարող կիսատ մնալ և ավելացրեց, որ այժմ ակտիվ խորհրդակցություններ են տարվում երկու կողմերի հետ, որպեսզի բարենպաստ պայմաններ ստեղծվեն գործընթացի շարունակման համար։ Միաժամանակ նախարարը հայտարարեց, որ Շվեյցարիան վճռականորեն է տրամադրված այս հարցում։

Սակայն, ինչպես կարծում է Հետխորհրդային տարածքի ուսումնասիրման տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Վլասովը, Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների բարելավման համար հայ-թուրքական արձանագրությունների վավերացման նոր բանաձև է անհրաժեշտ։ Ըստ նրա, փոխզիջումների հասնելու համար կողմերին խանգարեց արձանագրությունների ստորագրմանը հետևած իրարանցումը, և դրանց վավերացման համար կողմերին անհրաժեշտ է որոշակի ժամանակ տալ, որպեսզի երկու երկրների քաղաքական վերնախավերը  հասկանան, որ սահմանի բացումն օգուտ է և թուրք, և հայ ժողովուրդների համար։

Պաշտպանական գերատեսչությունը վերականգնվում է

Վերջերս հայկական բանակի հասցեին հնչած որոշակի քննադատությունից հետո նախորդ շաբաթ Հայաստանի զինված ուժերի հեղինակության վերականգնման քայլեր են սկսվել։ Օրինակ, ՀՅԴ խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Վահան Հովհաննիսյանը հայտարարեց, որ հայկական բանակը չպետք է օգտագործվի քաղաքական պայքարում՝ միաժամանակ նշելով բանակում բացասական երևույթների վերացման անհրաժեշտությունը։ Միաժամանակ նա կոչ արեց ստուգել հայ սպաների համապատասխանությունը կրթության և դաստիարակության անհրաժեշտ մակարդակին՝ նրանց առջև դրված խնդիրներին համապատասխան։

Ղարաբաղյան պատերազմի հերոս Արկադի Տեր-Թադևոսյանի խոսքերով, Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը լրջորեն սկսել է զբաղվել հայկական բանակում կարգուկանոն հաստատելու հարցով։

Հայաստանի վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը նույնպես վստահություն է հայտնել հայկական բանակի նկատմամբ՝ Տավուշի մարզի սահմանամերձ դիրքերի ամրապնդման ուղղությամբ տարվող աշխատանքների կապակցությամբ՝ հայտարարելով, որ հայկական բանակի հեղինակությունը բարձր մակարդակի վրա է։

Ղարաբաղյան կարգավորում

Ղարաբաղյան թեմայի շուրջ նախորդ շաբաթվա ամենահնչեղ հայտարարությունը կարելի է համարել ԱՄՆ անվտանգության համաշխարհային ինստիտուտի եվրոպական և ասիական ծրագրերի տնօրեն Նիկոլայ Զլոբինի խոսքերը, ով հայտարարեց, որ Լեռնային Ղարաբաղը գոյություն ունի՝ անկախ այն բանից՝ դուր է գալիս դա ինչ-որ մեկին, թե ոչ: Նրա խոսքով՝ այս հարցի ֆորմալ ձևակերպումը չի վերացնում Լեռնային Ղարաբաղի գոյության փաստը, «ինչպես չի վերանում Կոսովոյի գոյության փաստը այն պատճառով, որ Ռուսաստանն այն չի ճանաչում կամ Աբխազիայի գոյության փաստը այն պատճառով, որ Եվրամիությունը կամ Ամերիկան այն չեն ճանաչում»:

Ինչպես կարծում է նրա հայ գործընկեր, «Եվրոպական ինտեգրացիա» հասարակական կազմակերպության ղեկավար Կարեն Բեքարյանը, Ղարաբաղի մասին ոչ լիարժեք տեղեկատվությունը բացառում է հաջողությունը հակամարտության կարգավորման հարցում, և օբյեկտիվ պատկերի ձևավորման համար հարկ է դիմել սկզբնաղբյուրին՝ Ղարաբաղին և ղարաբաղյան ժողովրդի կարծիքին։ Միաժամանակ նա «զրոյական» չի համարում հնարավոր ռազմական գործողությունների հավանականությունը ղարաբաղյան կարգավորման գոտում։ 

Նրա հետ համաձայն է Ռազմավարական և ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի ղեկավար Ռիչարդ Գիրագոսյանը, ով խորհուրդ տվեց Հայաստանին պատրաստվել անակնկալ պատերազմի, որը կախված չի լինի պաշտոնական Բաքվի իրական քաղաքական որոշումից։

Ինչպես կարծում է Ղարաբաղյան պատերազմի հերոս Արկադի Տեր-Թադևոսյանը (Կոմանդոս), Ադրբեջանը ղարաբաղյան սահմանում միջադեպեր է կազմակերպում ներքին քարոզչության նպատակով:

Իսկ ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ՀՅԴ խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Վահան Հովհաննիսյանի կարծիքով, նման ագրեսիվ հայտարարությունները հասարակությանը եռման կետի են հասցնում, որն իր ղեկավարությունից ադեկվատ գործողություններ է ակնկալում։

Այնուամենայնիվ, չնայած ռազմական հռետորությանը, Ղարաբաղում իրական պատերազմ չկա, ինչը հայտնի ռուս լրագրող և հեռուստահաղորդավար Մաքսիմ Շևչենկոյի կարծիքով՝ դրական արդյունք է։ Իսկ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբն, ըստ նրա, պլատֆորմ է ստեղծում, որպեսզի Ղարաբաղում ռազմական գործողությունների ակտիվ փուլը չվերսկսվի։

Նրա հետ համաձայն չէ ԱՄՆ անվտանգության համաշխարհային ինստիտուտի եվրոպական և ասիական ծրագրերի տնօրեն Նիկոլայ Զլոբինը, ով կարծում է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին բավարարում է ղարաբաղյան հակամարտության սառեցված վիճակը, քանի որ նրանք քաջ գիտակցում են, որ այն լուծել չեն կարող։ Միաժամանակ փորձագետը նշեց, որ այսօր առավելագույնը, ինչ կարող է անել Մինսկի խումբը, հակամարտության անսպասելի ապասառեցում թույլ չտալն է։

Ինչպես նշեց Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը, Բաքվի սադրիչ դիրքորոշումը թույլ է տալիս բարենպաստ մթնոլորտ ստեղծել ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորման համար։

Ի հակակշիռ նախարարի ասածներին, Արկադի Տեր-Թադևոսյանը կարծում է, որ ղարաբաղյան խնդրի լուծումը տապալել են հայերն իրենց դիվանագիտությամբ։ Քննադատորեն արտահայկտվելով ԱԳՆ ղեկավարի հասցեին՝ Տեր-Թադևոսյանը նշեց, որ այժմ որոշակի առաջընթաց է նկատվում արտաքին քաղաքական գործունեությունում, բայց դիվանագիտական շատ հաջողություններ սփյուռքի շնորհիվ են տեղ գտել։

Ղարաբաղյան հարցում հաջողության հասնելու ճանապարհին հիմնական խոչընդոտը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ներքին տարաձայնություններն են, կարծում է Մ.Վ. Լոմոնոսովի անվան ՄՊՀ հետխորհրդային տարածքի հասարակական-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրման տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Վլասովը։ Ըստ նրա, ներկայում ճիշտ է թողնել ղարաբաղյան հակամարտությունը կիսասառեցված վիճակում և հանդիպումներ անցկացնել, որպեսզի ռազմական գործողություններ թույլ չտրվեն, զարգացնելով զուգահեռաբար հասարակական դիվանագիտություն, և ոչ բանկետային, ինչպես ընդունված է այսօր։

Հայ-ռուսական երկխոսություն

Հայ-ռուսական հարաբերությունների հարցում չի մարում Հայաստանում ռուսական ռազմական ներկայության թեման։ Ընդ որում, ի տարբերություն այլ փորձագետների, ովքեր հանդես են գալիս կողմ կամ դեմ, հանդես եկավ ՌԴ Պետդումայի պատգամավոր Սեմյոն Բաղդասարովը։ «Ռուսական մեկ ռազմաբազային առկայությունը Հայաստանում ավելի քան բավարար չէ», ասաց պատգամավորը։

«Ես կարծում եմ, որ այս տարածաշրջանի հետ կապված ռուսական շահերի տեսանկյունից Հայաստանում կարելի է տեղակայել երկրորդ բազան, միանգամայն այլ ինչպես կազմով, այնպես էլ սպառազինման առումով, մի հարձակողական բազա՝ նկատի առնելով մեր ՌՕՈՒ այլ նշանակության մեր աէրոդրոմային համակարգի, ինչպես նաև հարձակվողական բնույթի ուժերի ստեղծման հնարավորությունները»,- նշեց Բաղդասարովը։

Ըստ նրա, նմանատիպ կառույց է գոյություն ունեցել և կայունացնող գործոն է եղել Թուրքիայի և Մերձավոր Արևելքի ամերիկացիների համար, «առավել ևս, երբ այդ տարածաշրջանում շատ հետաքրքիր իրադարձություններ են ծավալվում»։

Միաժամանակ նա հույս հայտնեց, որ մի օր Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև ընդհանուր սահման կլինի։

Սերտ երկկողմ, թեև ոչ այդքան սերտ ինտեգրացիոն, հարաբերությունների օգտին հանդես եկավ նաև Մ.Վ. Լոմոնոսովի անվան ՄՊՀ հետխորհրդային տարածքի հասարակական-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրման տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Վլասովը, ում կարծիքով ռուսական պետությանն անհրաժեշտ է ոչ միայն պահպանի իր դիրքերը, այլ նաև ամրապնդի դրանք մշակութային, լեզվական և տնտեսական ոլորտներում։ Միաժամանակ, ըստ նրա, Ռուսաստանը պետք է գնա ազնիվ խաղի ուղով ինչպես Երևանի, այնպես էլ Բաքվի հետ՝ նկատի առնելով երկու կողմերի շահերը։

Իսկ Ռազմավարական մշակույթի հիմնադրամի գլխավոր տնօրենի տեղակալ Անդրեյ Արեշևի կարծիքով, սերտ դաշնակցային հարաբերությունները Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև հիմնված են ոչ թե ակնթարթային քաղաքական կոնյունկտուրայի և ոչ թե անցյալի իներցիայի, այլ ազգային շահերի փոխկապակցվածության ընդհանուր գիտակցման վրա։

Ֆինանսները հսկողության տակ են

Հայաստանում նախորդ շաբաթ անցկացվեց ԱՊՀ և Բալթյան երկրների ֆինանսական հսկողության գերագույն մարմինների ղեկավարների խորհրդի 10-րդ նիստը: Մանակիցները հարգանքի տուրք մատուցեցին Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին, ինչպես նաև քննարկեցին ընթացիկ խնդիրներն ու նոր պայմանավորվածություններ ձեռք բերեցին ու նոր համաձայնագրեր ստորագրեցին:

Նախորդ շաբաթ Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև նոր համաձայնագրի շրջանակներում, Հայաստանի Վերահսկիչ պալատը ֆինանսական ստուգումներ կանցկացնի հանրապետության ռուսական ձեռնարկություններում։ Առաջին ստուգումները կանցկացվեն արդեն 2011 թվականին՝ վերջերս Հայաստանի և Ռուսաստանի նախագահների կողմից ստորագրած առևտրատնտեսական համաձայնագրերի, ռուսական ռազմաբազայի ապահովման, հիդրոէներգետիկայի, ՌԱՕ ԵԷՍ-ի աշխատանքի մասով։

Փոխխոսնակի փոփոխում

«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը, որը նախորդ շաբաթ փոխխոսնակի պաշտոնից հետ կանչեց Արևիկ Պետրոսյանի թեկնածությունը, արդեն նոր թեկնածու ունի՝ կուսակցությունում նորեկ, «Օրինաց երկիր» կուսակցության նախկին անդամ Սամվել Բալասանյանը, ով այժմ մարդու իրավունքների պաշտպանության և հասարակական հարցերի մշտական խորհրդարանական հանձնաժողովի անդամ է։

Սակայն Հայաստանի պատմության մեջ առաջին փոխխոսնակ Արևիկ Պետրոսյանը պաշտոնից ազատվելուց հետո չի պատրաստվում անգործ մնալ, և որոշ ԶԼՄ-ների տվյալներով, օգտագործում է բոլոր կապերը Հայաստանի Սահմանադրական դատարանի անդամի պաշտոնը զբաղեցնելու համար, որը շուտով կարող է թափուր լինել։  Դա նշանակում է, որ Պետրոսյանը ստիպված կլինի լքել «Բարգավաճ Հայաստանի» շարքերը կամ ժամանակավորապես սառեցնել իր անդամությունը։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:26
19 Հոկտեմբերի 2017
Ծեծել, թե չծեծել. Հայաստանում քննարկվում է ընտանեկան բռնության օրենքի նախագիծը
Փաստաթուղթը հայ հասարակությանը բաժանել է երկու ճամբարի. նախագծի կողմնակիցները կարծում են, որ բռնությունը պետք է պատժվի, իսկ հակառակորդները վստահ են, որ այն լուրջ հարված է հասցնում հայկական ընտանեկան ավանդույթներին։
20:04
09 Հոկտեմբերի 2017
Եվրասիական գործընկերության համաժողով. հիմնական թրենդները, նախագծերը և հույսերը
Հոկտեմբերի 5–7–ը Երևանում կայացավ Եվրասիական գործընկերության երկրորդ միջազգային համաժողովը։
16:30
03 Սեպտեմբերի 2017
Հետահայաց ամառ. ամենաաղմկոտ իրադարձությունները Հայաստանում
Այն հարցին, թե ինչպես անցավ ամառը, Հայաստանի բնակիչները, ամենայն հավանականությամբ, կպատասխանեն` «շատ շոգ էր»:
19:40
31 Մայիսի 2017
Օձերի անսպասելի «գրոհը» Հայաստանում. պատճառներ և հետևանքներ
Վերջին ժամանակներում Հայաստանի մայրաքաղաքում հաճախակի են դարձել օձերի հայտնաբերման դեպքերը:
19:07
30 Մայիսի 2017
Մրրիկ Մոսկվայում. արդյո՞ք տարերքը կհասնի Հայաստան
Մոսկվայի տարածքում մոլեգնած ուժեղ մրրիկը լուրջ վնաս է հասցրել Ռուսաստանի մայրաքաղաքին` քանդելով տանիքներ, կանգառներ, Դոնսկոյ վանքի տապանաքարերը:
11:08
30 Մայիսի 2017
Հայաստան. միֆ և իրականություն
Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ:
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։