486.21
-0.98
517.62
-1.72
8.15
+0.04
-6
Եղանակը Երևանում
Հայ
Կրթությունը Հայաստանում ազգային լեզվով. «կողմ» և «դեմ»
14:55
23 Հուլիսի 2010

Երեքշաբթի «ՌԻԱ Նովոստիի»  կազմակերպած «Հայաստանում ռուսաց լեզվի ապագան» թեմայով Մոսկվա-Երևան տեսակամուրջը լուրջ բանավեճի էր հանգեցրել ոչ միայն հանրապետությունում ռուսաց լեզվի դերի և տեղի մասին, այլև սահուն կերպով վերածվել էր հայկական հասարակության համար ցավոտ մի հարցի` Հայաստանում օտարալեզու դպրոցների ներդրմանը:

Հարցի էությունը

Չնայած «Լեզվի մասին» և «Հանրակրթության մասին» օրենքներում նախատեսված փոփոխությունները, որոնք դպրոցներում օտարալեզու ուսուցում են ենթադրում, խորհրդարանի կողմից դեռ ընդունվել են միայն առաջին ընթերցմամբ, սակայն այս հարցը հասարակության շրջանում արդեն դարձել է բուռն բանավեճերի և բողոքի ակցիաների առիթ, որոնք նպաստեցին փոփոխությունների նախնական տարբերակում մի շարք ուղղումներ մտցնելուն:

Մասնավորապես, օրինագծի համաձայն` նախատեսվում է երկրում օտարալեզու ուսուցմամբ 11 դպրոց ստեղծել, որոնցից 9-ը կստեղծվեն պետական և միջկառավարական համագործակցության շրջանակներում, իսկ երկու դպրոց կլինի մասնավոր, դրանք կգործեն Ջերմուկում և Դիլիջանում:

Դպրոցների շուրջ ծագած բանավեճերը ստիպեցին Դիլիջան միջազգային դպրոցի նախաձեռնողներին հանդես գալ մի հայտարարությամբ, որում նրանք քննարկում են այս նախագծի կասեցման և այն Հայաստանից դուրս իրագործման հնարավորությունը, որը կքննարկվի Հոգաբարձուների խորհրդի հոկտեմբերյան նիստի ընթացքում:

Դիլիջան միջազգային դպրոցը բարեգործական մասնավոր նախագիծ է, որը Հայաստանի ազգային մրցունակության հիմնադրամի ծրագրերից մեկն է: Նախագծի իրագործման համար նախատեսվող ներդրումների ծավալը պետք է գերազանցեր 60 մլն ԱՄՆ դոլարը:

Դպրոցների բացում. «կողմ» և «դեմ»

Ինչպես կարծում է հայտնի ճարտարապետ Լևոն Իգիթյանը, հանրապետությունում օտարալեզու ուսուցմամբ մի քանի դպրոցների բացումը չի կարող սպառնալ հայկական էթնոսին:

«Հայաստանը պետք է «աշխարհի հանդեպ բաց դռներով» ապրի։ Ես չեմ կարծում, որ մի քանի օտարալեզու դպրոցներ կարող են կասկածի տակ դնել հայկական էթնոսի գոյությունը։ Այն այնքան փխրուն չէ, որքան թվում է»,- ասել է Իգիթյանը։

«Հանուն մարդկային կայուն զարգացման» ՀԿ նախագահ, պրոֆեսոր Կարինե Դանիելյանը այլ կարծիք ունի: Նա կարծում է, որ Հայաստանը պետք է ազգային լեզվի, մշակույթի պահապանն ու սփյուռքի հետ կապող թելը լինի:

«Մենք ոչ փակ, բայց սակավաթիվ ազգ ենք, ինչը մեզ խոցելի է դարձնում, այդ թվում նաև այն պատճառով, որ 9 մլն հայերից այսօրվա դրությամբ վեց միլիոնը արտերկրում է ապրում և արդեն օտարալեզու է համարվում, և եթե մենք Հայաստանում ազգային լեզվի պահապանները չլինենք, ապա կարող ենք ազգը կորցնել»,- նշել է Դանիյելյանը։

 Փորձագետը ներկայացրել  նաև միջազգայի հետազոտության տվյալները, ըստ որոնց` ՄԱԿ-ի տվյալներով աշխարհում շուրջ 7 հազար լեզու է գործում, որից 7,5 տոկոսն արդեն անհետացման եզրին է գտնվում, 20-30 տոկոսը մոտենում է անհետացման եզրին այն պատճառով, որ երիտասարդ սերունդն արդեն չի խոսում այդ լեզուներով։ Ըստ փորձագետների կանխատեսումների՝ նման միտումների պահպանման դեպքում 50 տարի անց աշխարհում շուրջ 300-350 լեզու կմնա։

Սակայն մի բանում փորձագետները համակարծիք էին` Հայաստանում ազգային կրթությունն անհրաժեշտ է զարգացնել և բարձրացնել հանրակրթական դպրոցների ընդհանուր մակարդակը:

Ըստ Իգիթյանի` օտարալեզու ուսուցմամբ դպրոցների բացման դեմ զանգվածային բողոքի ակցիաների փոխարեն հիմնական շեշտը պետք է դնել գործող պետական հանրակրթական համակարգի ամրապնդման վրա, որը պետք է այնպիսի «էլիտար մակարդակում» գտնվի, որ կարողանա մրցել ցանկացած օտարալեզու դպրոցի հետ։

Միաժամանակ Դանիելյանը նշել է, որ Հայաստանում կարելի է ամրացնել թեքումով դպրոցները, օտար լեզուների ուսուցման դասընթացներ ու կենտրոններ բացել, ամրացնել բակալավրիատը

Հայացք Ռուսաստանից

Ռուսական կողմից տեսակամուրջի մասնակից, Կովկասի հարցով փորձագետ, գրող Անդրեյ Եպիֆանցևն իր հերթին նշեց, որ Ռուսաստանը կցանկանար Հայաստանում և Անդրկովկասում ռուսաց լեզուն ուժեղ տեսնել:

«Ռուսաստանում շատ ցավագին են արձագանքում հակառուսական արտահայտություններին, հատկապես` տարածաշրջանում Ռուսաստանի գործընկեր և դաշնակից Հայաստանից եկող արտահայտություններին օտարալեզու ուսուցմամբ դպրոցների ներդրման հարցի շուրջ ընթացող քննարկումների պատճառով», - ասաց նա` ընդգծելով, որ այդ քայլը ոչ մի դեպքում թելադրված կամ բարդված չէ Հայաստանի վրա Ռուսաստանի կողմից:

Փորձագետը նշեց, որ Ռուսաստանն, ամեն դեպքում, այն դիրքորոշումն ունի, որ ռուսաց լեզվի կամ ցանկացած այլ, այդ թվում նաև ազգային լեզվի զարգացումը Հայաստանի ներքին գործն է:

Եպիֆանցևը նշեց, որ Ռուսաստանն ու Հայաստանը ընդհանուր շատ բան ունեն, երկու երկրներն էլ ռազմավարական գործընկերներ են, և Մոսկվային հարկավոր է ուժեղ և բարյացկամ Հայաստան, որտեղ գոյություն կունենար ռուսական վերնախավ և հասարակությունում չտիրեր հակառուսական տրամադրվածություն:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:30
19 Հունվարի 2017
10 տարի առանց Հրանտ Դինքի
2017 թ.–ի հունվարի 19–ին լրանոմ է «Ակոս» հայ–թուրքական թերթի խմբագիր Հրանտ Դինքի սպանության 10–րդ տարելիցը։ Դինքի սպանությունը ցնցեց ողջ քաղաքակիրթ աշխարհը։
16:53
18 Հունվարի 2017
Հանգստացնող միջոց Բաքվի համար
ախորդ օրն ադրբեջանական դիվանագիտության համար ձախողված էր: ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովին անկեղծության կոչելուն ուղղված ադրբեջանցի քարոզիչների փորձը հաջողվեց, սակայն արդյունքը լրիվ հակառակն էր և շոկի ենթարկեց Բաքվին։
20:08
17 Հունվարի 2017
Բաքուն փորձում է ռուսական դիվանագիտության համբերությունը
Արցախ այցելելու և, այսպես կոչված, «սև ցուցակը» շրջանցելով Բաքու մեկնելու համար ռուս–իսրայելցի բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին Ադրբեջան արտահանձնման հասնելու փորձն ադրբեջանական դիվանագիտության համար անհաջողության վերածվեց։
14:04
11 Հունվարի 2017
2016 թ.–ի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը «Նովոստի–Արմենիայից»
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է նախորդ տարի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը։
14:31
27 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.–ի տասը գլխավոր մարզական իրադարձություններն ըստ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալության
2016 թվականն ամենանշանակալից տարիներից էր անկախ Հայաստանի սպորտային պատմության ընթացքում։
15:13
23 Դեկտեմբերի 2016
Տոներն են մոտենում. հինգ վայր Հայաստանում` Նոր տարվա կատարյալ տոնախմբության համար
Արդեն դեկտեմբերի երկրորդ կեսն է, ինչը նշանակում է, որ Նոր 2017 տարին արդեն շատ մոտ է:
13:34
23 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.-ի քաղաքական կարևորագույն տասն իրադարձություններն ըստ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության
Ավարտվող 2016 տարին նահանջ տարի էր: Գոյություն ունի հավատալիք, որ նման տարին լի է լինում տարատեսակ կատակլիզմներով, բնական աղետներով և  բնության քմահաճույքներով:
18:59
22 Դեկտեմբերի 2016
Հրեղեն աքաղաղի տարի. ինչպե՞ս պետք է ճիշտ ձևավորել տոնական սեղանը
Ամանորյա տոները հիանալի առիթ են երևակայության թռիչքի և ինքնատիպ ու բացառիկ տոնական սեղան ձևավորելու համար։
18:37
22 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանի վարչապետի 100 օրը
Այսօր լրանում է Կարեն Կարապետյանի` ՀՀ վարչապետի պաշտոնում գործունեության 100 օրը:
13:29
19 Դեկտեմբերի 2016
Ամանորյա հանգստի 7 լավագույն ուղղությունները
Ամանորին հաշված օրեր են մնացել, և Հայաստանի շատ բնակիչներ մտածում են, թե որտեղ կարելի է առավել արդյունավետ անցկացնել տոները։ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է այդ խնդրի լուծման սեփական տեսլականը։
15:16
17 Դեկտեմբերի 2016
Ինչպե՞ս նորաձև լինել Ամանորին. նոր սեզոնի 5 գլխավոր թրենդեր
Նոր տարին առանձնահատուկ տոն է, այդ պատճառով ամանորի գիշերն ամեն ինչ իդեալական պետք է լինի:
18:32
16 Դեկտեմբերի 2016
Տոներն են մոտենում. ի՞նչ պետք է լինի տոնական սեղանին Հրեղեն աքաղաղի տարում
Ամանորի նախապատրաստական գործընթացի ամենապատասխանատու պահերից տոնական սեղանի ճաշատեսակների ընտրությունն է։ Շատ փորձագետներ այն կարծիքին են, որ Ամանորի սեղանը պետք է համապատասխանի տարվա խորհրդանիշին, իսկ 2017 թվականը Հրեղեն աքաղաղի տարի է։