487.29
-0.01
568.08
+2.76
8.23
+0.01
+7
Եղանակը Երևանում
Հայ
Վաշինգտոնյան տրիոն՝ ապագայի կրեդո
11:36
08 Ապրիլի 2010

Արդեն մի քանի շաբաթ է՝ մի շարք երկրների հասարակական-քաղաքական շրջանակներում շրջանառվում է Վաշինգտոնում ապրիլի 12-13-ը Միջուկային անվտանգության միջազգային գագաթնաժողովի շրջանակներում ԱՄՆ-ի, Հայաստանի և Թուրքիայի առաջնորդների հանդիպման թեման:

Նման իրարանցումը, բնականաբար, պայմանավորված չէ միայն այն փաստով, որ Միացյալ Նահանգները մտահոգված է միջուկային անվտանգության խնդրի անհապաղ լուծմամբ: Ամերիկյան վարչակազմի համար իսկական գլխացավանք դարձած Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը քննարկման հերթական առիթ ստացավ:

Ժամկետներն ավելի են սեղմվում, եթե հաշվի առնվի այն, որ մինչև ապրիլի 24-ը (Օսմանյան Թուրքիայում Հայոց ցեղասպանության 95-րդ տարելիցը) հաշված օրեր են մնացել, և աշխարհը շունչը պահած հետևելու է, թե այս անգամ կպահ՞ի, արդյոք, իր նախընտրական խոստումը ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման՝ գրեթե հարյուր տարվա պատմություն ունեցող ողբերգությունը «ցեղասպանություն» որակելով:

Փաստորեն Սպիտակ տանը սկսեցին հստակ գիտակցել, որ հարաբերությունների կարգավորման հայ-թուրքական արձանագրությունների վավերացման գործում Թուրքիայի վրա ճնշում գործադրելու հարցում ԱՄՆ-ի ջանքերը կարող են հաջողությամբ չպսակվել: Դա հիմնականում բացատրվում է նրանով, որ մի կողմից Թուրքիայում ներքաղաքական ճգնաժամի խորացման արդյունքում իշխանության կարող են գալ քեմալականները, որոնք տարբերվում են խիստ հակահայկական հայացքներով, ինչը սպառնում է հայ-թուրքական գործընթացի ձախողմամբ:

Իսկ մյուս կողմից, Անկարայի հետ հարաբերությունների վատթարացումից հետո ԱՄՆ-ի ղեկավարությունը սկսեց ավելի մեծ զգուշավորություն դրսևորել Թուրքիայի հետ հարաբերություններում՝ չբացառելով այն հնարավորությունը, որ Թուրքիան կարող է թեքել իր քաղաքական ուղղվածությունը դեպի Ռուսաստան, ավելին, որ դրա համար արդեն համագործակցության տնտեսական հիմքեր են դրվել:

Այս կապակցությամբ ավելորդ չի լինի ևս մեկ անգամ նշել, որ պաշտոնական Անկարան բացարձակապես չի ցանկանում հրաժարվել ԱՄՆ-ի հետ ռազմավարական գործընկերությունից: Սա է վկայում այն փաստը, որ Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիպ Էրդողանն ապրիլի 2-ին պաշտոնապես հաստատել է իր մասնակցությունը վաշինգտոնյան գագաթնաժողովին՝ հայտարարելով, որ Թուրքիայի ղեկավարությունը որոշել է վերադարձնել Թուրքիայի դեսպան Նամիկ Թանին Վաշինգտոն: Հիշեցնենք, որ Թանին ետ էին կանչել Միացյալ Նահանգներից ԱՄՆ Կոնգրեսի Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովում Հայոց ցեղասպանության բանաձևի ընդունումից անմիջապես հետո:

Ավելի վաղ տարբեր ԶԼՄ-ներում նշվում էին վաշինգտոնյան գագաթնաժողովին մասնակցելու՝ Թուրքիայի ղեկավարության երեք թեկնածուների անուններ՝ նախագահ Աբդուլա Գյուլը, վարչապետ Ռեջեփ Թայիպ Էրդողանն ու Թուրքիայի արտգործնախարար Ահմեդ Դավութօղլուն:

Գագաթնաժողովին Էրդողանի պարտադիր մասնակցությունը, առաջին հերթին,  կարելի է բացատրել նրանով, որ նրա բացակայությունը ԱՄՆ-ն կարող էր ընկալել որպես Օբամայի դեմ բողոք, ինչը կհանգեցներ ԱՄՆ-ի բարձրագույն ղեկավարության հակաարդյունավետ քայլերի: Մասնավորապես, ապրիլի 24-ին ողջ աշխարհն ականատես կլիներ, թե ինչպես է իր ամենամյա ուղերձում ԱՄՆ նախագահը հնչեցնում «1915 թ.-ի Հայոց ցեղասպանություն» բառակապակցությունը:

Թուրքիայի վարչապետի պարտադիր մասնակցության ևս մեկ կարևոր պատճառ է այն, որ գագաթնաժողովն անդրադառնում է մի խնդրի, որում թուրքական գործոնը կարող է գլոբալ դեր խաղալ: Թուրքիան ակտիվ երկիր է համարվում միջուկային զենքի տարածման դեմ պայքարում և նման կերպով պաշտպանում է միջուկային էներգիայի խաղաղ օգտագործման իրավունքները:

Բացի այդ, գագաթնաժողովին Թուրքիայի մասնակցությունը կենսական կարևորություն ունի այդ երկրի համար հենց այն պահին, երբ միջազգային հանրությունը ձգտում է փոխհամաձայնության գալ Իրանի նկատմամբ կիրառվող հնարավոր պատժամիջոցների շուրջ:

Թուրքիան գագաթնաժողովի ժամանակ պետք է ձգտի, որ ամերիկյան կողմը խափանի Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացը՝ միաժամանակ ցուցաբերելով թուրքական դիվանագիտության տարատեսակ հնարքներն ու տեխնոլոգիաները, որպեսզի համոզի համաշխարհային հանրությանը, որ Հայաստանի հետ առանց նախապայմանների հարաբերությունների կարգավորման մտադրություններն անկեղծ են:

Միաժամանակ Հայաստանը, որն ամերիկյան կողմի հետ մեծ հույսեր է կապում Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման և հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հարցում, կփորձի համոզել պաշտոնական Վաշինգտոնին, որ Անկարան կանխամտածված ձգձգում է հայ-թուրքական արձանագրությունների վավերացման գործընթացը:

Երևանն այս քայլով Թուրքիային ինքնատիպ վերջնագիր կներկայացնի, որի համաձայն՝ մինչև ապրիլի 24-ը արձանագրությունների վավերացման ձգձգման դեպքում Հայաստանը ստիպված կլինի հայտարարել բանակցային գործընթացից դուրս գալու մասին: Դա բացարձակապես իրական է վերջերս երկրի խորհրդարանի կողմից՝ միջազգային պայմանագրերի մասին օրենքի ընդունման լույսի ներքո, որը թույլ է տալիս Հայաստանին ցանկացած պահի ետ կանչել իր ստորագրությունը դեռ ուժի մեջ չմտած միջազգային ցանկացած պայմանագրից:

Թեև որոշ փորձագետների կարծիքով, Վաշինգտոնում նախատեսված երկու պետությունների առաջնորդների հանդիպումը կդառնա այն ելակետը, որտեղ կգտնվի ամերիկաթուրքական հարաբերություններում տարաձայնությունների սառեցման բանալին և որտեղ, միաժամանակ, փորձ կարվի սառեցնել Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը՝ պատճառաբանելով, որ հակառակ դեպքում հայ-թուրքական գործընթացի առաջխաղացումը կդադարեցվի:

Ռոման Մելիքյան, հատուկ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության համար

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:26
19 Հոկտեմբերի 2017
Ծեծել, թե չծեծել. Հայաստանում քննարկվում է ընտանեկան բռնության օրենքի նախագիծը
Փաստաթուղթը հայ հասարակությանը բաժանել է երկու ճամբարի. նախագծի կողմնակիցները կարծում են, որ բռնությունը պետք է պատժվի, իսկ հակառակորդները վստահ են, որ այն լուրջ հարված է հասցնում հայկական ընտանեկան ավանդույթներին։
20:04
09 Հոկտեմբերի 2017
Եվրասիական գործընկերության համաժողով. հիմնական թրենդները, նախագծերը և հույսերը
Հոկտեմբերի 5–7–ը Երևանում կայացավ Եվրասիական գործընկերության երկրորդ միջազգային համաժողովը։
16:30
03 Սեպտեմբերի 2017
Հետահայաց ամառ. ամենաաղմկոտ իրադարձությունները Հայաստանում
Այն հարցին, թե ինչպես անցավ ամառը, Հայաստանի բնակիչները, ամենայն հավանականությամբ, կպատասխանեն` «շատ շոգ էր»:
19:40
31 Մայիսի 2017
Օձերի անսպասելի «գրոհը» Հայաստանում. պատճառներ և հետևանքներ
Վերջին ժամանակներում Հայաստանի մայրաքաղաքում հաճախակի են դարձել օձերի հայտնաբերման դեպքերը:
19:07
30 Մայիսի 2017
Մրրիկ Մոսկվայում. արդյո՞ք տարերքը կհասնի Հայաստան
Մոսկվայի տարածքում մոլեգնած ուժեղ մրրիկը լուրջ վնաս է հասցրել Ռուսաստանի մայրաքաղաքին` քանդելով տանիքներ, կանգառներ, Դոնսկոյ վանքի տապանաքարերը:
11:08
30 Մայիսի 2017
Հայաստան. միֆ և իրականություն
Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ:
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։