483.58
+0.74
513.85
-7.76
7.67
+0.05
+2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Սարգսյան-Գյուլ նամակագրություն. Թուրքիայի տարածքով թռչելով Լոնդոն
14:15
15 Փետրվարի 2010

ԵՐԵՎԱՆ, 15 փետրվարի. /Նովոստի-Արմենիա/. Նախորդ շաբաթը կարելի է նշանակալի համարել գրեթե մեկ տարի տևող  հայ-թուրքական գործընթացում. Ցյուրիխում ստորագրված արձանագրություններն ուղարկվեցին ՀՀ Ազգային ժողով: Հաջորդ քայլը Թուրքիայինն է. կամ տեսանելի ապագայում արձանագրությունները կհայտնվեն Մեջլիսում (վավերացման, այլ ոչ թե արտաքին կապերի հանձնաժողովում քննարկելու համար), կամ Հայաստանը, ՀՀ նախագահ Սարգսյանի հայտարարության համաձայն, դուրս կգա գործընթացից:

Թուրք գործընկերոջը հղած Սարգսյանի ուղերձը

Հայ-թուրքական հարաբերություններում մի պահ է, երբ պետք է վճռականություն դրսևորել և մի մեծ քայլ առաջ կատարել, ասվում է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի` Թուրքիայի նախագահ Աբդուլա Գյուլին հղած ուղերձում։

Սարգսյանն իր ուղերձը հղել է Թուրքիայի նախագահին՝ այդ երկրի տարածքով ինքնաթիռով ուղևորվելու ընթացքում՝ ողջույններ փոխանցելով նախագահ Գյուլին և հարևան Թուրքիայի ժողովրդին։

Սարգսյանը պատմական է համարել հայ-թուրքական հարաբերությունների հաստատման նախաձեռնության բնույթը և ընդգծել իշխանությունների դերը՝ կարծրատիպը կոտրելու և երկու ժողովուրդների միջև փոխվստահության մթնոլորտ ձևավորելու խնդրում:

Ինչպես կարծում է նախագահը, գործն ու խոսքը չպետք է հակասեն միմյանց, հակառակ դեպքում դա ծնում է անվստահություն և թերահավատություն: Նա նաև հիշեցրել է, որ ժամանակն այս դեպքում ոչ թե նպաստում է գործընթացին, այլ` իմաստազրկում այն: «Այսօր պահն է հանդես բերելու վճռականություն, կատարելու մեծ քայլ առաջ` ապագա սերունդներին ժառանգելով կայուն ու անվտանգ տարածաշրջան»,- ասել է Սարգսյանը։  

Ինչպեց ցույց տվեցին հետագա իրադարձությունները, Սարգսյանի խոսքերը գործից չեն տարբերվում, և արդեն ուրբաթ արձանագրություններն ուղարկվեցին Ազգային ժողով: Սակայն այդ մասին ստորև: Ի դեպ, Սերժ Սարգսյանը եռօրյա աշխատանքային այցով մեկնում էր Մեծ Բրիտանիա:

Գյուլի պատասխանը

Թուրքիայի նախագահ Աբդուլա Գյուլի պատասխանը ստացվեց հինգշաբթի: Այնտեղ նա նշել է, որ Անկարան կշարունակի Երևանի հետ հարաբերությունները նորմալացնելու ջանքերը: Ուղերձում նշված է, որ Գյուլը բավարարության զգացումով է ընդունել Սարգսյանի ուղերձում առկա դատողությունները և վստահեցրել է, որ Թուրքիան կշարունակի աշխատանքը երկու երկրների միջև նորմալացման գործընթացում ձեռք բերված համաձայնությունը զարգացնելու ուղղությամբ:

«Մենք պետք է գիտակցենք, որ այս պատմական գործընթացի արդյունքները կախված են ինչպես պարտավորությունների փոխադարձ ու լիարժեք կատարումից, այնպես էլ բավարար քաղաքական համարձակության և տեսլականի առկայությունից»,- ասվում է փաստաթղթում: Այնտեղ, սակայն, չի նշվում, թե կոնկրետ ինչ է ենթադրում Թուրքիան «պարտավորություններ» բառի տակ և երբ է պատրաստվում դրսևորել իր քաղաքական կամքը:

Օրախնդիր հարց. Ելույթ Chatham House-ում

Սարգսյանի Անգլիա կատարած այցի ամենանշանակալի մասը (համենայն դեպս՝ հասարակությանը հասանելի տեղեկատվության տեսակետից) նրա ելույթն էր Միջազգային հարաբերությունների թագավորական ինստիտուտում (Chatham House): Իր ելույթի ժամանակ Սարգսյանն անդրադարձավ Հայաստանի համար հրատապ բոլոր թեմաներին (ներքաղաքական ուղղվածության):

Մասնավորապես, Սարգսյանը բացարձակապես բացառեց ղարաբաղյան հարցում զիջումների հնարավորությունը, որոնք կվտանգեն Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ժողովրդի անվտանգությունը:

Սարգյանը հայտարարել է, որ Ադրբեջանը սպառել է իր կազմում ինքնավար կարգավիճակով փոքրամասնությունների գոյատևման հանդեպ վստահության պաշարը: Նա հիշեցրել է Ադրբեջանի կազմում մեկ այլ հայկական ինքնավարության՝ Նախիջևանի ճակատագիրը, որտեղ մեկ հայ էլ չմնաց: «Լեռնային Ղարաբաղը երբեք չի եղել անկախ Ադրբեջանի մաս, այն Ադրբեջանին բռնակցվել է Սովետական Միության կուսակցական մարմնի որոշմամբ, ինչի հետ ղարաբաղցիները երբեք էլ չեն հաշտվել և առաջին իսկ հնարավորության դեպքում օրինական ճանապարհով դուրս են եկել ԽՍՀՄ-ի կազմից»,- ասաց Սարգսյանը:

Սարգսյանը հայտարարել է, որ ղարաբաղյան խնդիրը պետք է լուծվի միայն միջազգային իրավունքի հիման վրա՝ ազգերի ինքնորոշման իրավունքի, տարածքային ամբողջականության և ուժի չկիրառման սկզբունքների համատեքստում:

Նախագահը հայտնեց, որ Ադրբեջանը գերազանցում է սովորական սպառազինությունների համար գոյություն ունեցող բոլոր թույլատրելի չափաքանակները, և  Հարավային Կովկասում շարունակվում է սպառազինությունների մրցավազքը, շարունակվում է լայն թափով:

«Այն զենքը, որն այսօր կուտակում է Ադրբեջանը, եթե նույնիսկ չկրակի Ղարաբաղի հետ պատերազմում, ապա միևնույն է` ինչ-որ տեղ կրակելու է: Հարցն այն է, թե որտեղ և երբ»-ասաց նախագահը՝ նշելով, որ նավթի վաճառքից ստացված մեծ գումարները կարող են այնուհետև դառնալ շատ ավելի մեծ վտանգների աղբյուր:

Նախագահը նշեց, որ հայ ժողովուրդը գիտակցում է, որ պետք է պատրաստ լինի պատերազմի, քանի որ չի կարող աչք փակել հարևան երկրից անընդհատ եկող պատերազմական սպառնալիքների վրա:

Հայ-թուրքական հարաբերությունների համատեքստում Սարգսյանը հայտնեց, որ պատրաստվում է  Հայաստանի ու Թուրքիայի միջև ստորագրված արձանագրություններն ուղարկել Ազգային ժողով` վավերացման գործընթացն սկսելու համար, և որպես խորհրդարանական մեծամասնության քաղաքական առաջնորդ՝ բացառել է Թուրքիայի կողմից արձանագրությունները, պայմանավորվածության համաձայն` առանց նախապայմանների վավերացման դեպքում, Հայաստանի խորհրդարանի կողմից դրանց վավերացման տապալումը:

Միաժամանակ նա հայտարարեց, որ եթե հաստատվեն Հայաստանի կասկածները, որ Թուրքիայի նպատակը ժամանակ ձգձգելն է և ոչ թե հարաբերությունները կարգավորելը, ապա Հայաստանը ստիպված կլինի դադարեցնել այդ գործընթացը:

Սարգսյանը նաև հայտարարեց, որ հայ-թուրքական հարաբերությունների դրական ելքի դեպքում պատրաստվում է հրավիրել Ադրբեջանի նախագահ Ալիևին՝ Հայաստան-Թուրքիա սահմանի հնարավոր բացման արարողությանը:

Ինչ վերաբերում է Հայոց ցեղասպանությանը, ապա Հայաստանը արել և անելու է ամեն ինչ` աջակցելու համար Ցեղասպանության կոնվենցիայի շարունակական ոգեկոչմանն ու հետևողական իրագործմանը: Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը չի վնասի Հարավային Կովկասի անվտանգությանը, քանի որ մեր տարածաշրջանում տևական անվտանգությունը հնարավոր է միայն, եթե կառուցված է խորապես գիտակցված արժեքային համակարգի վրա:

Արձանագրություններն Ազգային ժողովում

Ուրբաթ օրվա երկրորդ կեսին հայտնի դարձավ, որ Սերժ Սարգսյանը  «Դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման վերաբերյալ» և «Երկկողմ հարաբերությունների զարգացման վերաբերյալ» արձանագրություններն ուղարկել է Հայաստանի Ազգային ժողով: 

Կանոնակարգի համաձայն՝ Հայաստանի Ազգային ժողովի խոսնակ Հովիկ Աբրահամյանը երկու աշխատանքային օրվա ընթացքում պետք է շրջանառության մեջ դնի արձանագրությունները և համապատասխան հանձնաժողով ստեղծի:

Արձանագրությունների վերաբերյալ քննարկումներին նախագահի ներկայացուցիչը կլինի ՀՀ արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը:

Նշված իրադարձությունից մի քանի ժամ առաջ, հանդես գալով «Հայ-թուրքական հարաբերությունները և միջսահմանային ռեգիոնալիզմ» թեմայով հանրային քննարկումներում, ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը հայտարարեց, որ Թուրքիայի կողմից հայ-թուրքական արձանագրությունների վավերացման դեպքում Հայաստանի խորհրդարանում դրանց վավերացման որևէ խոչընդոտ չի լինի:

Հայաստանի վարչապետն ընդգծեց նաև, որ Մեծ Բրիտանիա կատարած այցի շրջանակներում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հնչեցրած թեզերը հերթական անգամ հաստատում են հայ-թուրքական հարաբերություններում առաջ գնալու և դրանք բարելավելու Հայաստանի իշխանությունների կամքը։

Խորհրդարանական ընդդիմության հայտարարությունները

«Ժառանգություն» կուսակցությունը մինչ արձանագրությունները խորհրդարան ուղարկելը տեղեկատվություն էր տարածել այն մասին, որ ԱԺ օրակարգում հայ-թուրքական արձանագրությունները ներառելու օրը խորհրդարանի շենքի մոտ բողոքի ակցիա կսկսի:

Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը Ազգային ժողովի պատգամավորների շրջանում ստորագրահավաք կսկսի՝ հայ-թուրքական արձանագրությունների՝ դրանց ներկայիս տեսքով վավերացման դեմ, այն դեպքում, եթե խորհրդարանը սկսի դրանց քննարկման գործընթացը:

Ինչպես հայտարարեց ՀՅԴ Հայ Դատի կենտրոնական գրասենյակի և քաղաքական հարցերի գրասենյակի ղեկավար Կիրո Մանոյանը,   փորձը ցույց է տալիս, որ իշխող կուսակցությունների հայ պատգամավորները կարող են քվեարկել կոալիցիայի որոշմանը հակառակ, եթե հարցը վերաբերում է անձամբ իրենց: «Եթե մեզ հաջողվի դիպչել նրանց ինքնասիրությանը՝ բացատրելով վավերացման հակազգային բնույթը, ապա գուցե հնարավոր լինի խուսափել դրանից»,- ասաց նա: 

Փորձագետները նախագահի գործողությունների մասին

ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռուբեն Սաֆրաստյանը կարծում է, որ հայ-թուրքական արձանագրությունները վավերացման համար ԱԺ ուղարկելը նորմալ գործընթաց է, և արտակարգ ոչինչ այդտեղ չկա: Նար նաև այն կարծիքին է, որ ՀՀ խորհրդարանը պետք է քննի ու վավերացնի արձանագրությունները միայն այն ժամանակ, երբ որևէ քայլ արվի Թուրքիայի կողմից»:

Թուրքագետ Արտակ Շաքարյանը կարծում է, որ Հայ-թուրքական արձանագրությունները խորհրդարան ուղարկելով՝ Հայաստանը ցույց տվեց միջազգային հանրությանը, որ հայ-թուրքական հարաբերությունների նորմալացման գործընթացի դանդաղումը կամ ձգձգումը հնարավոր է բացառապես Թուրքիայի մեղքով:

Ռազմական-քաղաքական համագործակցությունը շաբաթվա ընթացքում

ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը մասնակցեց Աֆղանստանում Միջազգային անվտանգության աջակցման ուժերի մասնակից պետությունների պաշտպանության նախարարների ձևաչափով նիստին, որը տեղի ունեցավ փետրվարի 5-ին Ստամբուլում: 

Նախարարը հանդիպեց  ՆԱՏՕ-ի անդամ և գործընկեր երկրների պաշտպանության նախարարների ու Եվրոպայում դաշնակցային ուժերի գերագույն հրամանատար, ծովակալ Ջեյմս Ստավրիդիսի, որոնց ընթացքում քննարկվեցին Աֆղանստանում Միջազգային անվտանգության աջակցման ուժերում ՀՀ զինված ուժերի մասնակցությանը, ինչպես նաև միջազգային խաղաղապահ գործողություներին և վարժանքներին առնչվող մի շարք այլ հարցեր:

ՀՀ ԶՈՒ Գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-գնդապետ Յուրի Խաչատուրովը փետրվարի 8-ին այցելեց Լեռնային Ղարաբաղ՝ ԼՂՀ և ՀՀ միջև ռազմական համագործակցության ծրագրի շրջանակներում:

Երկուշաբթի Սեյրան Օհանյանը հնգօրյա պաշտոնական այցով մեկնեց Ֆրանսիա, որտեղ Ֆրանսիայի պաշտպանության նախարար Էրվե Մորենի հետ ստորագրել են հայ-ֆրանսիական երկկողմ պաշտպանական համագործակցության վերաբերյալ համաձայնագիր, որը իրավական հիմք կհանդիսանա երկու երկրների միջև ռազմական համագործակցության ծավալման համար:  ՀՀ պաշտպանության նախարարը հրավիրել է ֆրանսիացի իր գործընկերոջը պաշտոնական այցով ժամանել Հայաստան:

Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության քարտուղարությունը դրականորեն է ընդունել Ռուսաստանի Դաշնության Ռազմական նոր դոկտրինը՝ համարելով այն ռազմական անվտանգության ապահովման ոլորտում նոր իրողություններն արտացոլող փաստաթուղթ:

Նաև դրական է ընդունվել հստակ թեզն այն մասին, որ «Ռուսաստանի Դաշնությունը ՀԱՊԿ անդամ-պետության վրա կատարված զինված հարձակումը դիտարկում է որպես ագրեսիա ՀԱՊԿ բոլոր անդամ-պետությունների դեմ, և այդ դեպքում կիրագործի բոլոր միջոցառումները՝ Հավաքական անվտանգության պայմանագրի համաձայն»:

«Ռազմական դոկտրինը հաստատում է ՀԱՊԿ շրջանակներում դաշնակցային պարտավորությունների նկատմամբ Ռուսաստանի հետամուտ լինելը», - ընդգծել է ՀԱՊԿ Գլխավոր քարտուղար Նիկոլայ Բորդյուժան՝ նշելով, որ Ռուսաստանն առաջին անգամ միանշանակ կերպով հայտարարել է, որ իր կամ իր դաշնակիցների նկատմամբ զանգվածային ոչնչացման զենք կիրառելուն ի պատասխան իրեն վերապահում է միջուկային զենք կիրառելու իրավունքը:

Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ուրբաթ Երևանում ՀԱՊԿ շրջանակում համագործակցությանն առնչվող հարցեր է քննարկել Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) գլխավոր քարտուղար Նիկոլայ Բորդյուժայի հետ:

Հետաքրքիր փաստեր Աբխազիայից

Արցախի Հանրապետության նախագահ Բակո Սահակյանը, Աբխազիայի Հանրապետության իշխանությունների հրավերով, մեկնել է Սուխումի և մասնակցել նախագահի պաշտոնում վերընտրված Սերգեյ Բաղապշի երդման հանդիսավոր արարողությանը:

Ռաֆայել Տեր-Սարգսյան, հատուկ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության համար

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
21:11
09 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանը չի կենտրոնանում միայն իր սեփական ցավի վրա, այլ ապագայում ցեղասպանությունների կանխման առաջամարտիկ է
Դեկտեմբերի 9-ը «Ցեղասպանության հանցագործության զոհերի հիշատակի և արժանապատվության եւ այդ հանցագործության կանխարգելման միջազգային օրն» է։
14:53
07 Դեկտեմբերի 2016
Սպիտակի երկրաշարժ. 28 տարվա կյանք մահից հետո
Հայաստանի պատմության մեջ ամենասարսափելի և ավերիչ երկրաշարժի օրից անցել է 28 տարի: Երկրաշարժի հետևանքով ավերվեցին Սպիտակը, Լենինականը (Գյումրի), Կիրովականը (Վանաձոր), Ստեփանավանը և հարյուրավոր այլ բնակավայրեր: Զոհվեց 25 հազար մարդ, 19 հազարը հաշմանդամ դարձավ, շուրջ կես միլիոնը  մնաց անօթևան:
13:47
30 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ–ն կարդիականացվի
Հայաստանի խորհրդարանը չորեքշաբթի արտահերթ նիստի ընթացքում առաջին ընթերցմամբ ընդունել է «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» օրենքի նախագիծը։
19:38
29 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ կառավարությունը դեկտեմբերին կաշխատի արտակարգ ռեժիմով
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները ներկայացրել են վերջին երկու ամիսների ընթացքում կատարված աշխատանքների հաշվետվությունները:
18:34
29 Նոյեմբերի 2016
Հակաբիոտիկներ միայն դեղատոմսով. կողմ և դեմ
Հայաստանում 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 15-ից ուժի մեջ կմտնեն «Դեղերի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են դեղատոմսով վաճառվող մի շարք դեղամիջոցների վաճառքի խստացում: Այս կապակցությամբ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը փորձել է պարզել, ինչպիսի դրական և բացասական հետևանքներ դա կունենա բնակչության համար:
20:30
27 Նոյեմբերի 2016
«Երկրաշարժը» պառակտեց Հայաստանը. գլուխգործո՞ց, թե՞ խեղաթյուրում
«Երկրաշարժ» ռուսական ֆիլմը, որի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ օրերս Հայաստանում, բավականին բուռն արձագանքի արժանացավ ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ կինեմատոգրաֆիստների շրջանում։
15:14
13 Նոյեմբերի 2016
Շուրջ 150 հազար ծառ է տնկվել Երևանում վերջին մի քանի տարվա ընթացքում. քաղաքապետ
Վերջին մի քանի տարվա ընթացքում թե՛ համաքաղաքային և թե՛, ընդհանրապես, սեզոնային ծառատունկերի շրջանակում շուրջ 150 հազար ծառ և թուփ է տնկվել մայրաքաղաքում:
17:58
02 Նոյեմբերի 2016
Մոսկովյան դպրոց հայկական շեշտադրումով. ո՞րն է խնդիրը
Վերջին օրերին Մոսկվայի հայկական համայնքի աղմկահարույց իրադարձություններից մեկը դարձավ տեղեկությունն այն մասին, որ «Միջմշակութային հաղորդակցությունների թիվ 1650 դպրոցում» խնդիրներ են ծագել։ Դպրոցի աշակերտների մեծամասնությունը հայեր են։ Եվ դպրոցը մտադիր են միաձուլել մեկ այլ դպրոցի հետ։
01:27
22 Հոկտեմբերի 2016
Շուտով ընտրություններ են. խորհրդարանի թարմացումն անխուսափելի է
Գարնանը Հայաստանում սպասվում են խորհրդարանական ընտրություններ:
16:52
21 Հոկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ-ն ընդունեց կառավարության ծրագիրը
ՀՀ ԱԺ–ն ուրբաթ արտահերթ նիստի ժամանակ հավանություն տվեց կառավարության նոր ծրագրին: Ծրագրին կողմ է քվեարկել 85 պատգամավոր, դեմ` 7, իսկ 6-ը ձեռնպահ են մնացել:
15:48
13 Հոկտեմբերի 2016
Երևանում բացվել է «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Հինգշաբթի Երևանում բացվել է Սպառազինությունների և պաշտպանական տեխնոլոգիաների «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը:
15:49
03 Հոկտեմբերի 2016
Պաշտպանության «քաղաքացիական» նախարար. անցում մեխանիկական կառավարման
Հայաստանի նոր կառավարությունն ամբողջովին ձևավորված է։ Սեպտեմբերի 13–ին մեկնարկած գործընթացը, երբ իր պաշտոնը ստանձնեց վարչապետ, Երևանի նախկին քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանը, ավարտվեց հոկտեմբերի 3–ին` առանցքային գերատեսչությունների` Արտգործնախարարության և Պաշտպանության նախարարության ղեկավարների նշանակմամբ։