485.25
-0.08
569.44
-2.72
8.18
-0.02
+3
Եղանակը Երևանում
Հայ
Բարի կամքի ժեստ ի պատասխան Էրդողանի ակնարկներին
15:09
21 Դեկտեմբերի 2009

Նախորդ շաբաթ  Մեծ Բրիտանիայի Լորդերի պալատում տեղի ունեցավ իրավաբան Ջեֆրի Ռոբերթսոնի «Արդյո՞ք եղել է Հայոց ցեղասպանությունը» զեկույցի շնորհանդեսը։  Հեղինակի կարծիքով (ինչպես ինքը հայտարարեց` քննելով հարցը բացառապես իրավունքի տեսանկյունից), 1915-1916 թվականներին Օսմանյան կայսրությունում հայերի հետ պատահածը չի կարելի որակել այլ կերպ, քան ցեղասպանություն։

Հեղինակը մեղադրեց բրիտանական խորհրդարանին՝ ցեղասպանության փաստի ճանաչման ձգձգման և տվյալ հարցում բրիտանական հասարակայնության ապակողմնորոշման համար։ Հարկ է նշել, որ Ռոբերթսոնի զեկույցի հիմնական աղբյուրներից են եղել Մեծ Բրիտանիայի պետական արխիվները։

«Թագուհու խորհրդականը» (այսպիսի տոտղոս ունի Ռոբերթսոնը) կարծում է, որ ցեղասպանության ակնհայտ փաստը չճանաչելը պայմանավորված է Միացյալ Թագավորության և Թուրքիայի փոխհարաբերությունների բացառապես քաղաքական, տնտեսական և ռազմական պատճառներով։ Օսմանյան կայսրության և անգլիական դիվանագիտության պատմությանը քիչ թե շատ ծանոթ ցանկացած մարդ չի կարող չընդունել Ռոբերթսոնի դիրքորոշման ճշմարտացիությունը։

Հատկանշական է մեկ այլ բան ևս։ Հանդիպումը կազմակերպել էին Բրիտանահայկական համակուսակցական խորհրդարանական խումբը, Իրավական նախաձեռնության հայկական խումբը, Ուելսի միջազգային հարաբերությունների կենտրոնը և «Նոր Սերունդ» հրատարակչությունը։

Հանդիպումը բացեց Միացյալ Թագավորությունում ՀՀ դեսպան Վահե Գաբրիելյանը։ Նա մեծապես կարևորեց Ջեֆրի Ռոբերթսոնի նման հեղինակավոր իրավաբանի կողմից Հայոց Ցեղասպանությանն անդրադառնալու հանգամանքը։

Ինչո՞վ է պայմանավորված հայկական դիվանագիտության և Անգլիայի հայկական կազմակերպությունների այս քայլը։ Դրան միանշանակ ազդակ տրվեց Հայաստանից, և դա նշանակում է, որ Հայաստանը կրկին պատրաստ է ակտիվ քաղաքականություն վարել ցեղասպանության միջազգային ճանաչման ոլորտում։ Դա ուղերձ է վարչապետ Ռեջեփ Թայիպ Էրդողանին՝ ի պատասխան Ղարաբաղի վերաբերյալ նրա արած ակնարկների։

Թուրքիայի հետ հարաբերությունների բարելավման գործընթացի սկզբից Հայաստանը որոշ առումով փոքր-ինչ մեղմացրել էր իր դիրքորոշումը (գուցեև ոչ միտումնավոր) ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացում։

Դա, այսպես ասած, «բարի կամքի ժեստ էր» մեր կողմից, ավանս՝ հարաբերությունների ապագա բարելավման գործում։ Թեև երկրի իշխանությունները բազմիցս հայտարարել էին, որ Թուրքիայի կողմից ցեղասպանության ճանաչման հարցը դեռևս օրակարգում է։

Միաժամանակ Թուրքիայի կառավարության համար հարաբերությունների բարելավման գործընթացն արդեն ինքնանպատակ է։ Արձանագրությունների ստորագրումը հնարավորություն ընձեռեց Էրդողանի կառավարությանը՝ «շունչ քաշելով» ցեղասպանության հարցում, սկսել նախապայմանների առաջադրումը հարաբերությունների բարելավման համար։

Հայկական կողմն, ինքն էլ չհասկանալով, օգնեց Թուրքիային Հայաստանի վրա տարածել «զրո խնդիր հարևանների հետ» սկզբունքը։ Թուրքիան կորցնելու ոչինչ չունի։ Նա միայն կարող է շահել բանակցությունների տվյալ փուլում։ Ընթացքը թուրքերի համար արդյունք դարձավ։

Դրա օրինակն է Վաշինգտոնում Էրդողանի արած հայտարարությունն այն մասին, որ արձանագրությունները դժվար թե վավերացվեն Մեջլիսի կողմից առանց Հայաստանի կողմից զիջումների ղարաբաղյան հարցում։ Այսինքն՝ «ես մեղավոր չեմ, որ նախապայմաններ չեմ առաջադրել, բայց դուք, տղաներ, պետք է հասկանայիք, որ ղարաբաղյան հարցը ենթադրվում էր»։ 

Բացառված չէ, որ հայկական կողմը որոշակիորեն գերագնահատեց Թուրքիայի համար Հայաստանի հետ հարաբերությունների բարելավման նշանակությունը։ Այժմ պետք է ելք փնտրել իրավիճակից։

Ելքի փորձ է նաև ցեղասպանության վերաբերյալ գործընթացների ակտիվացումը, որն, ինչպես ցույց է տալիս պրակտիկան, թուրքական կողմի վրա սառը ցնցուղից էլ  լավ է ազդում։ Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը վերադառնում է ի շրջանս յուր՝ անկախ Ղարաբաղը մենք չենք փոխի բարելավման հետ, ցեղասպանությունը մենք չենք մոռանա։

Միաժամանակ ևս մեկ խթան հանդիսացավ նախագահ Սարգսյանի հայտարարությունն այն մասին, որ «Հայաստանի համապատասխան պետկառույցներին հանձնարարվել է փոփոխություններ պատրաստել օրենսդրության այն մասով, որը վերաբերում է միջազգային պայմանագրերի ստորագրմանը, վավերացմանը և չեղյալ համարելուն»։ Այժմ թուրք պարոնները   մտածելու տեղ ունեն։

Ռաֆայել Տեր-Սարգսյան, հատուկ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության համար։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:26
19 Հոկտեմբերի 2017
Ծեծել, թե չծեծել. Հայաստանում քննարկվում է ընտանեկան բռնության օրենքի նախագիծը
Փաստաթուղթը հայ հասարակությանը բաժանել է երկու ճամբարի. նախագծի կողմնակիցները կարծում են, որ բռնությունը պետք է պատժվի, իսկ հակառակորդները վստահ են, որ այն լուրջ հարված է հասցնում հայկական ընտանեկան ավանդույթներին։
20:04
09 Հոկտեմբերի 2017
Եվրասիական գործընկերության համաժողով. հիմնական թրենդները, նախագծերը և հույսերը
Հոկտեմբերի 5–7–ը Երևանում կայացավ Եվրասիական գործընկերության երկրորդ միջազգային համաժողովը։
16:30
03 Սեպտեմբերի 2017
Հետահայաց ամառ. ամենաաղմկոտ իրադարձությունները Հայաստանում
Այն հարցին, թե ինչպես անցավ ամառը, Հայաստանի բնակիչները, ամենայն հավանականությամբ, կպատասխանեն` «շատ շոգ էր»:
19:40
31 Մայիսի 2017
Օձերի անսպասելի «գրոհը» Հայաստանում. պատճառներ և հետևանքներ
Վերջին ժամանակներում Հայաստանի մայրաքաղաքում հաճախակի են դարձել օձերի հայտնաբերման դեպքերը:
19:07
30 Մայիսի 2017
Մրրիկ Մոսկվայում. արդյո՞ք տարերքը կհասնի Հայաստան
Մոսկվայի տարածքում մոլեգնած ուժեղ մրրիկը լուրջ վնաս է հասցրել Ռուսաստանի մայրաքաղաքին` քանդելով տանիքներ, կանգառներ, Դոնսկոյ վանքի տապանաքարերը:
11:08
30 Մայիսի 2017
Հայաստան. միֆ և իրականություն
Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ:
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին: