482.84
+0.58
521.61
+4.72
7.62
+0.05
0
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ադրբեջանը «Հայաստանի հետ խաղաղ գոյատևելու» կերպարանափոխման մեջ. շաբաթվա ամփոփում
17:37
07 Դեկտեմբերի 2009

Նախորդ շաբաթ կայացավ ԵԱՀԿ արտգործնախարարների խորհրդի 17-րդ նիստը: Դեկտեմբերի 1-ից 2-ը Աթենքում կայացած միջոցառմանը մասնակցել են 56 արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարներ: Միջոցառումն առանձնապես արդյունավետ չստացվեց: Նիստից հետո հերթական անգամ քաղաքական հայտարարություն չընդունվեց: Կողմերին այդպես էլ չհաջողվեց պայմանավորվածություն ձեռք բերել Եվրոպայում սովորական ԶՈՒ մասին պայմանագրի և Վրաստանի հակամարտության վերաբերյալ:

Սակայն առնվազն երեք պետության՝ Լեռնային Ղարաբաղի, Հայաստանի և Ադրբեջանի համար Աթենքի հանդիպումը միայն ձևական բնույթ չէր կրում: ԱԳՆԽ նիստի շրջանակներում հանդիպում կայացավ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահ երկրների, Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունների ղեկավարների միջև:   

"3+2" ձևաչափով բանակցություններին մասնակցել են Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանն ու Էլմար Մամեդյարովը, Ֆրանսիայի արտգործնախարար Բեռնար Կուշները, Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը, ինչպես նաև ԱՄՆ փոխպետքարտուղար Ջեյմս Սթեյնբերգը: Հանդիպմանը մասնակցել են նաև ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները և ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպրշիկը: 

Հանդիպման արդյունքում երեքշաբթի երեկոյան համատեղ հայտարարություն է ընդունվել, այսպես ասած, «ամեն ինչի և ոչնչի մասին»:

«Պատվիրակությունների հինգ ղեկավարները վկայակոչեցին 2008թ. նոյեմբերին Մոսկվայում ընդունված հռչակագրում և 2008թ. դեկտեմբերին ԵԱՀԿ Հելսինկիի նախարարական հայտարարությունում ամրագրված պարտավորությունները: Նրանք նշեցին բանակցությունների դրական դինամիկան, որն արձանագրվել է այս տարվա ընթացքում Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների միջև կայացած վեց հանդիպումների ընթացքում», - նշվում է փաստաթղթում:

Համանախագահները կոչ են արել «հնարավորին չափ շուտ» ավարտել Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման մադրիդյան սկզբունքների համաձայնեցման աշխատանքը, ինչը կնպաստի ամբողջ տարածաշրջանում խաղաղության, կայունության և բարգավաճման վրա հիմնված ապագայի կերտմանը: Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները նշեցին, որ այս տարվա ընթացքում առաջընթաց է արձանագրվել Հիմնարար սկզբունքների դրույթների շուրջ ընդհանուր ըմբռնումների հասնելու հարցում: Միաժամանակ նախարարները վերահաստատեցին իրենց հանձնառությունը՝ եռանդուն աշխատելու չլուծված հարցերը կարգավորելու, համաձայնության հասնելու ուղղությամբ, մասնավորապես, Հելսինկիի եզրափակիչ փաստաթղթում ամրագրված` ուժի կամ դրա սպառնալիքի չկիրառման, տարածքային ամբողջականության, ժողովուրդների իրավահավասարության և ինքնորոշման սկզբունքների հիման վրա:

Սակայն ավելի հատկանշական է անմիջապես Ադրբեջանի արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարովի արած մեկ այլ հայտարարությունը:

«Ադրբեջանը կառուցողական երկխոսության և Ադրբեջանի Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում հայ և ադրբեջանական համայնքների համագոյակցման դիրքորոշման կողմնակիցն է: Սա հիմք կստեղծի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունները կարգավորելու համար: Ադրբեջանի կազմում Լեռնային Ղարաբաղին ինքնավարություն տրամադրելը միակ հնարավոր ու ամուր որոշումն է, որը կարող է թուլացնել լարվածությունն ու տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության սպառնալիքը»,- ասել էր Մամեդյարովն իր ճառում (ուղերձի բնօրինակին կարելի է ծանոթանալ Ադրբեջանի ԱԳՆ պաշտոնական կայքում):

Բավականին անսովոր է ադրբեջանական իշխանություններից լսել այնպիսի բառեր, ինչպիսիք են «խաղաղ համագոյակցումն» ու «ինքնավարությունը», չնայած տերմիններից երկուսն էլ օգտագործվել են բացառապես «Ադրբեջանի կազմում» համադրությամբ: Ավելին ակնկալելը, միևնույնն է, անիմաստ էր: Սակայն առաջընթացն ակնհայտ է, հատկապես Իլհամ Ալիևի՝ կես ամիս առաջ հնչեցրած ռազմատենչ հռետորության ֆոնին:   

Եվ ո՞րն էր «պատերազմի դաշտից» հեռանալու և ոչ այնքան արդյունավետ, բայց գոնե բանակցային գործընթացին վերադառնալու պատճառը:

Տարբերակները մի քանիսն են: Հնարավոր է, որ Ադրբեջանում նորից մոդայիկ է  դարձել խաղաղասիրությունը: Կամ էլ մինսկյան գործընթացում իսկապես առաջընթաց է նկատվել:

Սակայն ավելի հավանական է երրորդ տարբերակը. Ադրբեջանի հանրապետության առաջնորդը «պատերազմի դաշտ» չէր էլ դուրս եկել: Պարզապես հերթական անգամ գործադրվել էր Հայաստանին ու Լեռնային Ղարաբաղին նախազգուշական սպառնալիքի սկզբունքը:  

Տվյալ մոտեցման տրամաբանությունը բավականին պարզ է. Մեկ էլ տեսար՝ պատերազմի սպառնալիքն հանկարծ աշխատեց: Չաշխատեց: Դրա օրինակը նոյեմբերին Մյունխենում կայացած Սարգսյան-Ալիև հանդիպում էր: Իսկ ավելի հստակ, Ալիևի ակնկալած արդյունքների բացակությունը:

Ուրեմն ի՞նչ ստացվեց: Ռազմատենչ հռետորության շարունակումը հազիվ թե նպաստեր Ադրբեջանի միջազգային հեղինակության բարձրացմանը և Ղարաբաղյան հակամարտության շուտափույթ լուծմանը: Հետևաբար, պետք է փոխել հարցի լուծման մոտեցումները:  

Այժմ Ադրբեջանը հայերին ոչ թե պատերազմով է սպառնում, այլ խաղաղությամբ: Նոր հայեցակարգը հետևյալն է. ադրբեջանցիները միշտ խաղաղ ապրել ու ապրում են հայերի հետ Ադրբեջանի ներսում, և անգամ պատրաստ են ինքնավարություն տալ նախկին ադրբեջանական ԽՍՀ  ԼՂԻՄ տարածքին:  

Հայկական զորքը պետք է անհապաղ դուրս գա ԼՂՀ սահմանամերձ 7 շրջանից, ադրբեջանցի փախստականները պետք է վերադառնան իրենց նախկին բնակավայրերը, ԼՂՀ –ն դադարի իր գոյությունը որպես ինքնավար պետություն:

Իլհամ Ալիևի կարծիքով, սա այս իրավիճակից դուրս գալու միակ հնարավոր և միակ արդար ելքն է: Առաջարկի «խելամտության» ու «արդարության» հետ վիճելն անիմաստ է:

Դրա փոխարեն փաստում ենք. Ադրբեջանը փոխում է ամպլուան: Պատերազմի կոչերը փոխվում են Հարավային Կովկասի կայուն և ներդաշնակ զարգացման քարոզչության՝ ամենախաղաղասեր ազգի, այսինքն ադրբեջանցիների նախաձեռնությամբ:  

Այժմ կովկասյան ալբանացիների և թուրք եղբայրների սերունդների պետական ղեկավարները (ադրբեջանցի պատմաբաններն ու քաղաքական գործիչները դեռևս մինչև վերջ չեն կողմնորոշվել ընտրության մեջ) ամեն տեղ հայտարարելու են «հայ-բռնակալների» մշտական ագրեսիայի և հակամարտությունը խաղաղ լուծել չցանկանալու մասին (ադրբեջանական սցենարով):     

Հաջողություն մաղթենք հարևան երկրի դիվանագիտությանը նրանց նոր  ձեռնարկած գործին, գուցե նաև հին քաղաքականությանը վերադառնալուն (դժվար է հիշել նրանց այդքան ակտիվ ու հաճախ փոփոխվող արտաքին քաղաքական գործունեության միտումները): Գուցե Հայաստանին ու Լեռնային Ղարաբաղին «խաղաղ համագոյակցմամբ» «սպառնալը» ավելի արդյունավե՞տ լինի: Ժամանակը ցույց կտա:

Իսկ ավելի համոզիչ լինելու համար Իլհամ Ալիևին կարելի էր առաջարկել, թե ինչպես ավելի արդյունավետ ծախսեն քաղաքացիների՝ Հայաստանի հետ պատերազմի համար պատրաստած փողերը:

Օրինակ, կարելի էր մի քանի շենք կառուցել Ղարաբաղից վերաբնակեցվածների համար, թե չէ արդեն 20 տարի է՝ նրանցից շատերը գոյատևում են բարաքներում: Սա սեփական երկրի ներսում սեփական ժողովրդի հետ խաղաղ համագոյակցման լավ օրինակ կլիներ: -0-

Ռաֆայել Տեր-Սարգսյան, հատուկ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության համար

Հեղինակի կարծիքը կարող է չհամընկնել խմբագրության դիրքորոշման հետ

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
14:53
07 Դեկտեմբերի 2016
Սպիտակի երկրաշարժ. 28 տարվա կյանք մահից հետո
Հայաստանի պատմության մեջ ամենասարսափելի և ավերիչ երկրաշարժի օրից անցել է 28 տարի: Երկրաշարժի հետևանքով ավերվեցին Սպիտակը, Լենինականը (Գյումրի), Կիրովականը (Վանաձոր), Ստեփանավանը և հարյուրավոր այլ բնակավայրեր: Զոհվեց 25 հազար մարդ, 19 հազարը հաշմանդամ դարձավ, շուրջ կես միլիոնը  մնաց անօթևան:
13:47
30 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ–ն կարդիականացվի
Հայաստանի խորհրդարանը չորեքշաբթի արտահերթ նիստի ընթացքում առաջին ընթերցմամբ ընդունել է «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» օրենքի նախագիծը։
19:38
29 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ կառավարությունը դեկտեմբերին կաշխատի արտակարգ ռեժիմով
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները ներկայացրել են վերջին երկու ամիսների ընթացքում կատարված աշխատանքների հաշվետվությունները:
18:34
29 Նոյեմբերի 2016
Հակաբիոտիկներ միայն դեղատոմսով. կողմ և դեմ
Հայաստանում 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 15-ից ուժի մեջ կմտնեն «Դեղերի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են դեղատոմսով վաճառվող մի շարք դեղամիջոցների վաճառքի խստացում: Այս կապակցությամբ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը փորձել է պարզել, ինչպիսի դրական և բացասական հետևանքներ դա կունենա բնակչության համար:
20:30
27 Նոյեմբերի 2016
«Երկրաշարժը» պառակտեց Հայաստանը. գլուխգործո՞ց, թե՞ խեղաթյուրում
«Երկրաշարժ» ռուսական ֆիլմը, որի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ օրերս Հայաստանում, բավականին բուռն արձագանքի արժանացավ ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ կինեմատոգրաֆիստների շրջանում։
15:14
13 Նոյեմբերի 2016
Շուրջ 150 հազար ծառ է տնկվել Երևանում վերջին մի քանի տարվա ընթացքում. քաղաքապետ
Վերջին մի քանի տարվա ընթացքում թե՛ համաքաղաքային և թե՛, ընդհանրապես, սեզոնային ծառատունկերի շրջանակում շուրջ 150 հազար ծառ և թուփ է տնկվել մայրաքաղաքում:
17:58
02 Նոյեմբերի 2016
Մոսկովյան դպրոց հայկական շեշտադրումով. ո՞րն է խնդիրը
Վերջին օրերին Մոսկվայի հայկական համայնքի աղմկահարույց իրադարձություններից մեկը դարձավ տեղեկությունն այն մասին, որ «Միջմշակութային հաղորդակցությունների թիվ 1650 դպրոցում» խնդիրներ են ծագել։ Դպրոցի աշակերտների մեծամասնությունը հայեր են։ Եվ դպրոցը մտադիր են միաձուլել մեկ այլ դպրոցի հետ։
01:27
22 Հոկտեմբերի 2016
Շուտով ընտրություններ են. խորհրդարանի թարմացումն անխուսափելի է
Գարնանը Հայաստանում սպասվում են խորհրդարանական ընտրություններ:
16:52
21 Հոկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ-ն ընդունեց կառավարության ծրագիրը
ՀՀ ԱԺ–ն ուրբաթ արտահերթ նիստի ժամանակ հավանություն տվեց կառավարության նոր ծրագրին: Ծրագրին կողմ է քվեարկել 85 պատգամավոր, դեմ` 7, իսկ 6-ը ձեռնպահ են մնացել:
15:48
13 Հոկտեմբերի 2016
Երևանում բացվել է «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Հինգշաբթի Երևանում բացվել է Սպառազինությունների և պաշտպանական տեխնոլոգիաների «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը:
15:49
03 Հոկտեմբերի 2016
Պաշտպանության «քաղաքացիական» նախարար. անցում մեխանիկական կառավարման
Հայաստանի նոր կառավարությունն ամբողջովին ձևավորված է։ Սեպտեմբերի 13–ին մեկնարկած գործընթացը, երբ իր պաշտոնը ստանձնեց վարչապետ, Երևանի նախկին քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանը, ավարտվեց հոկտեմբերի 3–ին` առանցքային գերատեսչությունների` Արտգործնախարարության և Պաշտպանության նախարարության ղեկավարների նշանակմամբ։  

17:41
22 Սեպտեմբերի 2016
Քառորդ դար անկախություն. Հայաստանի ձեռքբերումներն ու անհաջողությունները
Նախօրեին Հայաստանը նշեց երկրի անկախության հռչակման 25-ամյակը: