485.92
+0.24
514.49
-2.52
8.16
-0.01
-7
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ-թուրքական մերձեցումը լրագրողական բարդությունների պրիզմայով
18:41
14 Հոկտեմբերի 2009

Պատմական կարգավիճակի հավակնող ցանկացած իրադարձության գիտակցումը գալիս է փուլ առ փուլ և որոշ ժամանակ անց այն պահից, երբ այն տեղի է ունենում։ Այդպես եղավ նաև Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերւոթյունների բարելավման արձանագրությունների ստորագրման պարագայում, քանի որ դրանց ստորագրման արարողությունը ոչ միայն երկկողմ ձևաչափով, այլև ավելի լայն մասշտաբներով նորագույն պատմության սկիզբն է։  Իսկ դա մինչև վերջ հասկանալու համար ժամանակ է պետք:

Հենց պատմական կարևորության գործոնն էր ավելի քան 70 համաշխարհային ԶԼՄ-ների հեռուստադիտողի, ընթերցողի և ունկնդրի ուշադրությունը բևեռել Ցյուրիխի համալսարանի գլխավոր սրահին, որտեղ հոկտեմբերի 10-ի երեկոյան սկսեցին ժամանել ստորագրման արարողության անմիջական մասնակիցները։ Եվ ոչինչ չէր ազդարարում դեպի անկանխատեսելի հուն իրավիճակի փոփոխությունը՝ մինչև այն պահը, երբ մամուլի կենտրոնի էկրանին անժամանակ սառած պատկերը չսկսեց առաջացնել անգործ մնացած լրագրողների ակնհայտ տարակուսանքը։

Տարբեր աղբյուրներից հայտնի դարձավ, որ ստարոգրման արարողությունը հետաձգվում է հայկական կողմի նախաձեռնությամբ, ինչի պատճառը նրա անհամաձայնությունն է թուրքական ԱԳՆ ղեկավարի բանավոր հայտարարության որոշ կետերի հետ։ Եվ այն փաստը, որ ստորագրման արարողությանը ներկա չէին Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը և ԱՄՆ պետքարտուղար Հիլարի Քլինտոնը, վկայում էր այն մասին, թե որքան մեծ է Միացյալ Նահանգների շահագրգռվածությունը Հարավային Կովկասի երկու հարևան երկրների միջև հարաբերությունների բարելավմամբ՝ գրեթե 100-ամյա թշնամանքից հետո:

Պաշտոնական աղբյուրների կողմից ստորագրման հետաձգման վերաբերյալ որևէ հստակ բացատրության բացակայության պատճառով լրագրողական եղբայրությունը սկսեց տեղեկատվություն փնտրել իր ճանապարհներով։ Լուրերը ստացվում էին նախանձելի արագությամբ՝ առաջ անցնելով մեկը մյուսից։ Առավել ճանաչում գտած տեղեկատվությունը, որն անմիջապես գրավեց լրագրողների ուշադրությունն, այն էր, որ Քլինտոնը բանակցություններ է վարում Երևանի և Անկարայի ներկայացուցիչների հետ՝ ստեղծված տարաձայնությունները հարթեցնելու նպատակով։

Կրկին ոչ պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն՝ Թուրքիայի ԱԳՆ ղեկավար Ահմեդ Դավութօղլիի զեկույցի կապակցութայմբ հայկական կողմի անհամաձայնությունն առաջացրած պատճառների թվում նշվեցին Լեռնային Ղարաբաղն ու պատմական հարցերը։ Այդ ժամանակ մամուլի կենտրոնն արդեն նկատելիորեն դատարկվել էր, և բացի հայ լրագրողներից, ովքեր համբերությամբ սպասում էին իրենց ԱԳՆ-ի կողմից վարկածներից մեկի հաստատմանը, Ցյուրիխի համալսարանի միջանցքներում գործանականում ոչ ոք չկար։

Գործը տեղից շարժվեց այն բանից հետո, երբ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարության ԶԼՄ-ների հետ կապերի բաժնի պետ Տիգրան Բալայանը հայտնեց, որ նախարար Նալբանդյանն ուղևորվում է փաստաթղթերի ստորագրման վայր և մտադիր է հանդես գալ պաշտոնական հայտարարությամբ։ Դրան զուգահեռ մամուլի կենտրոն սկսեցին վերադառնալ լրագրողները, հայտնվեցին նաև շվեյցարական արարողակարգի ներկայացուցիչները։ Հենց նրանք էլ հայտնեցին, որ Ցյուրիխի համալսարանի գլխավոր դահլիճում ներկա են լինելու միայն օպերատորներն ու լուսանկարիչները, իսկ տպագիր և էլեկտրոնային ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչներին ոչինչ չի մնում, բացի մամուլի կենտրոնի ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունը, որտեղ, ի դեպ, չէր գործում Ինտերնետը և բջջային կապը։

Բայց, այնուամենայնիվ, ստորագրումը տեղի ունեցավ, թեև նախապես ծրագրված ժամկետից երեք ժամ ուշացումով։ Բայց դա մանրամասնորեն մշակած ժամանակացույցից միակ շեղումը չէր։ Արձանագրությունների ստորագրումից հետո, ինչին նախորդեց Շվեյցարիայի արտաքին գործերի նախարարության ղեկավար Միշլին Քալմի-Ռեյի հակիրճ ողջույնի խոսքը, Հայաստանի և Թուրքիայի ԱԳՆ ղեկավարները ձեռքսեղմումից հետո հավաքվածների սևեռուն ուշադրության ներքո ցրվեցին առանց որևէ բանավոր հայտարարություն անելու։

Տեղի չունեցան նաև արարողությանը ներկա գտնվող պաշտոնատար անձանց, մասնավորապես, Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի արտգործնախարարներ Սերգեյ Լավրովի, Հիլարի Քլինթոնի և Բերնար Քուշների, ԵՄ ընդհանուր քաղաքականության և անվտանգության գծով ներկայացուցիչ Խավյեր Սոլանայի, ինչպես նաև Սլովենիայի արտաքին գործերի նախարարի և Եվրոպայի Միության նախարարների խորհրդի կոմիտեի ղեկավար Սամուել Զբոգարի ելույթները։

Հայաստանյան էլեկտրոնային, հեռուստա- և ռադիո- ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչների՝ գործընթացի մասնակիցներից որևէ մեկի մեկնաբանությունները ստանալու բոլոր փորձերը բախվեցին շվեյցարական ոստիկանության կտրուկ արձագանքին, որը ոչ միայն վճռականորեն և անվերապահորեն արգելափակեց գլխավոր մուտքը դեպի Ցյուրիխի համալսարան, այլ նաև նպատակաուղղված կերպով հետ մղեց լրագրողների խումբը շենքից հնարավորին չափ հեռու։

Տիգրան Բալայանի կողմից հնչեցրած մեկնաբանությունները հայ լրագրողները կարողացան ստանալ արձանագրությունների ստորագրումից միայն մեկ ժամ անց։ Նա հաստատեց, որ արձանագրությունների ստորագրման հետաձգման պատճառ դարձան Դավութօղլուի հայտարարության՝ հայկական կողմի համար անընդունելի ձևակերպումները։ Հավանաբար, պետք է հասկանալ, որ հետագա երկարաձգումից,  և եթե նույնիսկ ստորագրման արարողության ամբողջությամբ ձախողումից խուսափելու համար, կողմերը որոշեցին առհասարակ բանավոր հայտարարություններ չանել։

Բալայանն ընդգծեց նաև, որ հայկական կողմի համար հատկապես արժեքավոր է միջազգային հանրության բարձրաստիճան ներկայացուցիչների՝ ստորագրմանը ներկա լինելն, ինչը վկայում է իրենց օժանդակության մասին հայ-թուրքական հարաբերությունների բարելավմանը, որոնցում, հայկական ԱԳՆ ղեկավարի խոսքերով, բեկումնային պահ է։

Այսպիսով, Երևանի և Անկարայի մերձեցման մեկնարկը տրվել է։ Անշուշտ, այն գործընթացի բոլոր կողմերի համար հեշտ, արագ կամ անվերապահորեն ձեռնտու չի լինի։ Այժմ արդեն տեղեկատվական դաշտը լի է այս կապակցությամբ ամենատարբեր արտահայտություններով և մեկնաբանություններով՝ սկսած թուրք վարչապետ Էրդողանի հայտարարությունից այն մասին, որ առանց ղարաբաղյան կարգավորման հարցում առաջընթացի Հայաստանի հետ հարաբերությունների բարելավման հետագա քայլերն ավելի կդժվարանան, ներառյալ ռուսաստանյան ԱԳՆ ղեկավար Սերգեյ Լավրովի այն հայտարարությունը, որ «ստորագրումը միայն առաջին քայլն է, և այժմ անհրաժեշտ է արագ վավերացում և գործնական իրականացում»։    

Պարզ է մի բան՝ տեղեկատվական նյութի պակաս մոտ ապագայում չի լինի ոչ Հայաստանում, ոչ էլ Թուրքիայում։ Մնում է հուսալ, որ Հայաստանի պաշտոնական կառույցները կարող են ամենակարճ ժամկետներում անցնել գիտակցման անցումային փուլը և ավելի կառուցողական և արդյունավետ համագործակցել ԶԼՄ ներկայացուցիչների հետ ներկայում բնակչության գրեթե բոլոր խավերի շահերին անդրադարձող մի հարցի վերաբերյալ՝ հավաստի և օպերատիվ տեղեկատվությամբ հանրությանն ապահովելու նպատակով։

Ելենա Դավիդյան, «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության տեսաբան, Երևան-Ցյուրիխ-Երևան։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
14:04
11 Հունվարի 2017
2016 թ.–ի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը «Նովոստի–Արմենիայից»
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է նախորդ տարի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը։
14:31
27 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.–ի տասը գլխավոր մարզական իրադարձություններն ըստ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալության
2016 թվականն ամենանշանակալից տարիներից էր անկախ Հայաստանի սպորտային պատմության ընթացքում։
15:13
23 Դեկտեմբերի 2016
Տոներն են մոտենում. հինգ վայր Հայաստանում` Նոր տարվա կատարյալ տոնախմբության համար
Արդեն դեկտեմբերի երկրորդ կեսն է, ինչը նշանակում է, որ Նոր 2017 տարին արդեն շատ մոտ է:
13:34
23 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.-ի քաղաքական կարևորագույն տասն իրադարձություններն ըստ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության
Ավարտվող 2016 տարին նահանջ տարի էր: Գոյություն ունի հավատալիք, որ նման տարին լի է լինում տարատեսակ կատակլիզմներով, բնական աղետներով և  բնության քմահաճույքներով:
18:59
22 Դեկտեմբերի 2016
Հրեղեն աքաղաղի տարի. ինչպե՞ս պետք է ճիշտ ձևավորել տոնական սեղանը
Ամանորյա տոները հիանալի առիթ են երևակայության թռիչքի և ինքնատիպ ու բացառիկ տոնական սեղան ձևավորելու համար։
18:37
22 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանի վարչապետի 100 օրը
Այսօր լրանում է Կարեն Կարապետյանի` ՀՀ վարչապետի պաշտոնում գործունեության 100 օրը:
13:29
19 Դեկտեմբերի 2016
Ամանորյա հանգստի 7 լավագույն ուղղությունները
Ամանորին հաշված օրեր են մնացել, և Հայաստանի շատ բնակիչներ մտածում են, թե որտեղ կարելի է առավել արդյունավետ անցկացնել տոները։ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է այդ խնդրի լուծման սեփական տեսլականը։
15:16
17 Դեկտեմբերի 2016
Ինչպե՞ս նորաձև լինել Ամանորին. նոր սեզոնի 5 գլխավոր թրենդեր
Նոր տարին առանձնահատուկ տոն է, այդ պատճառով ամանորի գիշերն ամեն ինչ իդեալական պետք է լինի:
18:32
16 Դեկտեմբերի 2016
Տոներն են մոտենում. ի՞նչ պետք է լինի տոնական սեղանին Հրեղեն աքաղաղի տարում
Ամանորի նախապատրաստական գործընթացի ամենապատասխանատու պահերից տոնական սեղանի ճաշատեսակների ընտրությունն է։ Շատ փորձագետներ այն կարծիքին են, որ Ամանորի սեղանը պետք է համապատասխանի տարվա խորհրդանիշին, իսկ 2017 թվականը Հրեղեն աքաղաղի տարի է։
20:07
15 Դեկտեմբերի 2016
Օպերացիա «Ձմեռ Պապ». նվերների լավագույն տասնյակը «Նովոստի Արմենիայից»
Նոր Տարին ամենասիրված տոներից մեկն է, և այդպիսին է այն դարձնում հրաշքի հանդեպ հավատը և ցանկացած երազանք կատարելու և հիասքանչ տրամադրություն պարգևելու ուժը:
19:38
14 Դեկտեմբերի 2016
Մի սահմանախախտի պատմություն, կամ Ադրբեջանի տեղեկատվական սուտ քարոզչությունը
Օրերս ադրբեջանական ԶԼՄ-ները հրապարակել էին մեծ աղմուկ առաջացրած նամակ` ուղղված Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին:
14:20
14 Դեկտեմբերի 2016
Գիտությունը` քաղաքականությունից դուրս կամ Էրմիտաժը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը, օգտվելով հնարավորությունից, կրկին փորձեց լույս սփռել հայկական հասարակությանը հուզող հարցերին։ Մենք ցանկանում էինք պարզել թանգարանի տնօրեն Պիոտրովսկու դիրքորոշումը` միաժամանակ որևէ կերպ չնսեմացնելով գիտնական Պիոտրովսկու վաստակները։