482.26
+0.64
516.89
-1.62
7.57
+0.02
-2
Եղանակը Երևանում
Հայ
«Այո», թե «ոչ» հայ-թուրքական արձանագրություններին. շաբաթվա լեյտմոտիվը
18:04
22 Սեպտեմբերի 2009

Հայաստանի քաղաքական կյանքը լարվում է պատմականորեն կարևոր իրադարձության մոտենալուն զուգահեռ, այն է՝ Հայաստանի և Թուրքիայի միջև երկկողմ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման ու զարգացման արձանագրությունների հնարավոր ստորագրումն ու վավերացումը:

Անցյալ շաբաթ հայ-թուրքական հարաբերությունների հաստատման հարցով ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հետ կայացան խորհրդակցություններ: Հրավիրված 64 կուսակցությունից նախագահի հետ խորհրդակցությանը մասնակցեց 52-ը, ինչպես նաև ՀՀ արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը:

Կարևորելով նման խորհրդակցությունների անցկացումը` նախագահը, դիմելով խորհրդակցությանը ներկա կուսակցությունների առաջնորդներին, ընդգծեց, որ Թուրքիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը և սահմանների բացումը ինքը դիտում է որպես նվազագույն միջավայրի ապահովում, որը թույլ կտա երկխոսություն սկսել թուրքերի հետ: Ընդգծելով, որ «հասարակական-քաղաքական քննարկումների այս առաջին օրերի ընթացքում ինքը դեռ չի լսել ընդդեմ սահմանների բացմանն արտահայտվող որևէ քաղաքական ուժի կարծիք», նախագահն առաջարկեց բոլորին միասին քննարկել առաջիկա համատեղ աշխատանքը:

«Եկեք միասին դատենք. մեր համոզմունքներն ու ճշմարտության մեր հավատամքը զոհու՞մ ենք այս փաստաթղթերով, թե՞ ինքնամփոփ անաղարտության մեջ պարփակվելու փոխարեն դրանք տեղ հասցնելու ճանապարհներ ենք բացում, աշխատանքի ճակատ ենք բացում: Եկե՛ք միասին հասկանանք»,- նշեց նա:

Հայ-թուրքական արձանագրությունների նախաստորագրման ու հայ-թորքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի քննարկումները կշարունակվեն հոկտեմբերի 1-ին քաղաքական ու հասարակական կազմակերպությունների, քաղաքական հետազոտությունների կենտրոնների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ: 

Խորհրդարանական լսումների նախաձեռնող է հանդես եկել ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական խորհրդարանական հանձնաժողովը: Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի բազմաթիվ հասարակական քննարկումների շրջանակներում Սարգսյանը հայտարարել է մի շարք խոշոր հայկական համայնքներ այցելելու իր մտադրության մասին՝ դրանց ներկայացուցիչների կարծիքը լսելու համար:

«Սա շատ բարդ, բայց միևնույն ժամանակ անհրաժեշտ գործընթաց է»,- ընդգծել է երկրի ղեկավարը` հերթական անգամ հաստատելով, որ Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված արձանագրությունները ոչ մի նախապայման չեն ներառում:

Օգոստոսի 31-ի երեկոյան Թուրքիայի և Հայաստանի արտգործնախարությունները, ինչպես նաև Շվեյցարիայի Արտաքին գործերի դեպարտամենտը հայտարարեցին, որ Հայաստանի հետ բանակցություններում, որոնք տարվում են Շվեյցարիայի միջնորդությամբ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել «Դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին արձանագրության» և «Երկկողմ հարաբերությունների զարգացման մասին արձանագրության» ստորագրմանը վերաբերող «ներքաղաքական խորհրդատվությունների» սկզբի մասին:  Քաղաքական խորհրդատվությունները ծրագրվում է ավարտել վեց շաբաթվա ընթացքում, որից հետո կստորագրվի երկու արձանագրություն, որոնք կհանձնվեն երկու երկրի խորհրդարանների հաստատմանը:  

Իր հերթին, հայկական ընդդիմությունը երկար ժամանակի ընթացքում առաջին անգամ զարմանալի համախմբվածություն է ցուցաբերում` շարունակելով արտահայտել իր դժգոհությունը իշխանությունների կողմից իրականացվող արտաքին քաղաքական ուղղության առնչությամբ. ընդդիմությունն ակտիվ քայլեր է ձեռնարկում այդ ուղղությամբ:

Այսպիսով, բողոքի ցույցի շրջանակներում ՀՅԴ-ն սեպտեմբերի 15-ին նախաձեռնեց նստացույց և հացադուլ հայ-թուրքական հարաբերությունների հարցով արձանագրությունների ստորագրման դեմ: Բացի այդ, տվյալ փաստաթղթերի հանդեպ հասարակական վերաբերմունքի ցուցադրման նպատակով կազմակերպվել է ստորագրահավաք:  

«Այս գործողությունների նպատակն է մերժել մեր վզին փաթաթվող պայմանները, պահանջել հայերի շահերը սպառնալիքի տակ դնող փաստաթղթերի վերանայում»,- ասվում է ՀՅԴ տարածած հայտարարության մեջ: Դաշնակցականները կողմ են Թուրքիայի հետ հարաբերությունների հաստատմանն առանց նախապայմանների, կուսակցության դիրքորոշումը պարզաբանում է ՀՅԴ խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Վահան Հովհաննիսյանը, սակայն նրա կարծիքով արձանագրություններում քողարկված են Թուրքիայի կողմից առաջ քաշվող նախապայմանները ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման և Հայոց Ցեղասպանության փաստի ճանաչման քաղաքականությունից Հայաստանի հրաժարվելու առնչությամբ:    

«Ժառանգություն կուսակցությունը», չնայած ներկուսակցական ընդհարումներին ու կուսակցության առաջնորդ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի հեռանալու և իր վեց ներկայացուցիչների հեռացման հետ կապված լարված իրավիճակին, շարունակում է ակտիվ գործողություններ ձեռնարկել արձանագրությունների ստորագրումը թույլ չտալու համար: Կուսակցության վարչության նախագահ Արմեն Մարտիրոսյանն ու խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Ստեփան Սաֆարյանը դիմել են երկրի կառավարությանը՝ պահանջելով հայ-թուրքական արձանագրությունների և նախագահի վստահության հանրաքվե անցկացնել:  

Սակայն ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը մերժել է այդ պահանջները ՀՀ նախագահի նախաձեռնած առաջիկա քաղաքական խորհրդատվությունների կապակցությամբ:

Իրենց հերթին, հայ-թուրքական հարաբերությունների հաստատման առնչությամբ ՀՀ իշխանությունների անցկացրած արատաքին քաղաքական կուրսի սատարման օգտին են հանդես գալիս իշխանամետ քաղաքական ուժերը, մասնավորապես, իշխող Հանրապետական կուսակցությունն ու Օրինաց Երկիր կոալիցիոն խմբակցությունը:  

Խմբակցության քարտուղար Արծրուն Աղաջանյանի խոսքերով, ՕԵԿ-ը սատարում է և պատրաստ է աջակցել ՀՀ իշխանություններին հայ-թուրքական հարաբերությունների հաստատման գործողություններ իրականացնելու հարցում:   

«Հայ-թուրքական կարգավորման արձանագրությունները հայկական դիվանագիտության հաղթանակն են»,- կարծում է ԱԺՄ կուսակցության առաջնորդ, Հանրային խորհրդի ղեկավար Վազգեն Մանուկյանը:

Նախագահ Սարգսյանի նախաձեռնությանը և համարձակ արտաքին քաղաքականությանը անխոս աջակցելու իր պատրաստակամությունն է հայտնել նաև ՄԻԱԿ-ը: «Մեր կուսակցությունը ողջունում է խելամիտ ժամկետներում քաղաքակիրթ միջպետական հարաբերություններ հաստատելու մասին հայ-թուրքական արձանագրությունների նախնական ստորագրումը»,- ասվում է կուսակցության հայտարարության մեջ:     

Արձանագրություններում հայկական կողմից զիջումների առկայության առնչությամբ ընդդիմության մտահոգությունների անհիմն լինելու մասին բազմիցս արտահայտվել են ոչ միայն երկրի ղեկավարը, այլև որոշ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ:

«Հայերի ցեղասպանության փաստը և դրա միջազգային ճանաչումը չի կարող կասկածի տակ առնվել»,- խորհրդարանում կառավարական ժամի ընթացքում հայտարարել է ՀՀ արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը:  

ԱԳՆ ղեկավարը նշել է, որ նախապես ստորագրված արձանագրություններով ենթադրվում է միջկառավարական հանձնաժողով ստեղծել, որի ենթահանձնաժողովներից մեկը կզբաղվի երկու ժողովուրդների միջև փոխըմբռնման մթնոլորտի վերականգնմամբ:

Հայ-թուրքական հարաբերությունների նորմալացման գործընթացը ոչ մի կերպ չպետք է կապվի Ղարաբաղյան հարցի հետ, այս առումով ևս ՀՀ իշխանություններն անսասան են: «Թուրքական կողմը տեղեկացված է և գիտակցում է, որ մենք բացառում ենք հայ-թուրքական հարաբերությունների նորմալացման կապը Ղրաբաղյան հիմնահարցի կարհավորման քայլերի հետ»,- հայտարարեց Նալբանդյանը՝ մեկնաբանելով Թուրքիայի նախկին վարչապետ Ռեջեպ Թայիփ Էրդողանի հայտարարությունն այն մասին, որ մինչև Ղարաբաղյան հարցը չլուծվի, հայ-թուրքական սահմանը չի բացվի:  

Հայոց Ցեղասպանությունը ХХ դարի առաջին ցեղասպանությունն է։ Թուրքիան ավանդաբար մերժում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մոտ մեկուկես միլիոն հայերի զանգվածային ջարդեր իրականացնելու մեղադրանքները և չափազանց ցավագին է վերաբերվում Հայոց Ցեղասպանության հարցի վերաբերյալ Արևմուտքի կողմից արվող քննադատություններին։

Իրենց հերթին, հայ փորձագետները կարծում են, որ չնայած որոշ թերություններին, հայ-թորքական հարաբերությունների հաստատման արձանագրությունների նախաստորագրումը հայկական դիվանագիտության անվիճելի հաջողությունն է:

« Եթե իրատեսորեն մոտենանք, ապա պետք է ասեմ, որ հայկական կողմը ստացավ եթե ոչ 100 տոկոսով, ապա գոնե զգալի մասով այն, ինչ կարող էր ստանալ այսօրվա պայմաններում, և այս գործընթացի անկումը կարող է շատ ավելիծանր հետևանքների հանգեցնել, քան հարցի լուծումը անգամ որոշակի թերություններով»,- հայտարարեց ռուս հայտնի քաղաքագետ Անդրանիկ Միհրանյանը՝ մեկնաբանելով արձանագրությունները:  

«Հայ-թուրքական հարաբերություններ հաստատելու ուղղությամբ ՀՀ նախագահի ձեռնարկած դրական քայլերն անվիճելի են»,- կարծում է ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռուբեն Սաֆրաստյանը: 

Սակայն, նրա խոսքերով, անհանգստություն է հարուցում երկու երկրների խորհրդարանների կողմից արձանագրությունները վավերացնել պահանջող կետը, որից կարող է օգտվել Թուրքիան անժամկետ ձգձգելով գործընթացը, ինչը լիովին հնարավոր է՝ հաշվի առնելով թուրքական ընդդիմադիր քաղաքական ուժերի կողմից արձանագրությունների մասին բացասական արձագանքները:

Անցյալ շաբաթը նշանավորվեց ևս մեկ կարևոր իրադարձությամբ. Երևանում մարտի 1-2 դեպքերի հետաքննության ժամանակավոր խորհրդարանական հանձնաժողովի վերջնական հաշվետվությունը սեպտեմբերի 16-ին ներկայացվեց հայ խորհրդարանականների դիտարկմանը: Հաշվետվության համաձայն, մարտի 1-2-ի դեպքերը կարելի էր կասեցնել նախընտրական քարոզչության ժամանակ, սակայն որոշ քաղաքական ուժեր օգտվեցին ձևավորված մթնոլորտից ի շահ իրենց, ինչն էլ հանգեցրեց տխրահռչակ դեպքերին:   

2008թ. փետրվարի 20-ից Երևանի կենտրոնում, ՀՀ նախկին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի գլխավորությամբ, ընդդիմությունն անցկացնում էր հանրահավաքներ՝ բողոքելով փետրվարի 19-ի նախագահական ընտրությունների արդյունքների դեմ, որոնցում հաղթանակ էր տարել վարչապետ Սերժ Սարգսյանը։ Մարտի 1-2-ի բողոքի ցույցերը վերածվեցին անկարգությունների և ցուցարարների ու իրավապահ մարմինների միջև բախումների, որոնց հետևանքով զոհվեց տասը և վիրավորվեց 265 քաղաքացի։

Հաշվետվության անաչառության առնչությամբ դժգոհության հայտնեց ՀԱԿ-ը: Մասնավորապես իր հայտարարության մեջ ՀԱԿ-ը նշում է, որ հաշվետվությունը կազմված է եղել նախագահի աշխատակազմի, Գլխավոր դատախազության և հատուկ քննչական ծառայության կողմից ու ներկայացվել խորհրդարանական հանձնաժողովին, որն էլ հաստատել է այն կանոնակարգի կոպիտ խախտումներով:

Միևնույն ժամանակ ՀԱԿ-ի ներկայացուցիչները հայտարարեցին, որ մարտի 1-ի դեպքերը դեռ մնում են ՀՀ ներքաղաքական օրակարգի կարևորագույն հարցերի շարքում, և ՀԱԿ-ը հետևողական կլինի ճշմարտությունը բացահայտելու և այն հանրությանը ներկայացնելու ձգտման մեջ:

ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Արմեն Հարությունյանը ընդհանուր առմամբ դրական է գնահատել Երևանում 2008 թ.-ի մարտի 1-2 դեպքերի ուսումնասիրման ժամանակավոր խորհրդարանական հանձնաժողովի հաշվետվությունը, բայց  դրանում տեսնում է նաև թերություններ: Դրանք, մասնավորապես, վերաբերում էին մարտի 1-2 դեպքերի հետաքննման գործընթացում քննչական մարմինների աշխատանքի հանդեպ Գլխավոր դատախազության մեղմ դիրքորոշմանը:  

Մարդու իրավունքների պաշտպանը դրական է համարել մարտյան դեպքերի պատճառները հաստատելու հարցում հանձնաժողովի անաչառությունը: Ընդ որում, Հարությունյանն ասել է, որ դրական է գնահատում հանձնաժողովի հաշվետվությունը պատճառահետևանքային կապի և անցկացված միջոցառումների տեսակետից, բայց որոշակիության տեսակետից փաստաթուղթը վիճահարույց է:-0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
14:53
07 Դեկտեմբերի 2016
Սպիտակի երկրաշարժ. 28 տարվա կյանք մահից հետո
Հայաստանի պատմության մեջ ամենասարսափելի և ավերիչ երկրաշարժի օրից անցել է 28 տարի: Երկրաշարժի հետևանքով ավերվեցին Սպիտակը, Լենինականը (Գյումրի), Կիրովականը (Վանաձոր), Ստեփանավանը և հարյուրավոր այլ բնակավայրեր: Զոհվեց 25 հազար մարդ, 19 հազարը հաշմանդամ դարձավ, շուրջ կես միլիոնը  մնաց անօթևան:
13:47
30 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ–ն կարդիականացվի
Հայաստանի խորհրդարանը չորեքշաբթի արտահերթ նիստի ընթացքում առաջին ընթերցմամբ ընդունել է «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» օրենքի նախագիծը։
19:38
29 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ կառավարությունը դեկտեմբերին կաշխատի արտակարգ ռեժիմով
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները ներկայացրել են վերջին երկու ամիսների ընթացքում կատարված աշխատանքների հաշվետվությունները:
18:34
29 Նոյեմբերի 2016
Հակաբիոտիկներ միայն դեղատոմսով. կողմ և դեմ
Հայաստանում 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 15-ից ուժի մեջ կմտնեն «Դեղերի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են դեղատոմսով վաճառվող մի շարք դեղամիջոցների վաճառքի խստացում: Այս կապակցությամբ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը փորձել է պարզել, ինչպիսի դրական և բացասական հետևանքներ դա կունենա բնակչության համար:
20:30
27 Նոյեմբերի 2016
«Երկրաշարժը» պառակտեց Հայաստանը. գլուխգործո՞ց, թե՞ խեղաթյուրում
«Երկրաշարժ» ռուսական ֆիլմը, որի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ օրերս Հայաստանում, բավականին բուռն արձագանքի արժանացավ ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ կինեմատոգրաֆիստների շրջանում։
15:14
13 Նոյեմբերի 2016
Շուրջ 150 հազար ծառ է տնկվել Երևանում վերջին մի քանի տարվա ընթացքում. քաղաքապետ
Վերջին մի քանի տարվա ընթացքում թե՛ համաքաղաքային և թե՛, ընդհանրապես, սեզոնային ծառատունկերի շրջանակում շուրջ 150 հազար ծառ և թուփ է տնկվել մայրաքաղաքում:
17:58
02 Նոյեմբերի 2016
Մոսկովյան դպրոց հայկական շեշտադրումով. ո՞րն է խնդիրը
Վերջին օրերին Մոսկվայի հայկական համայնքի աղմկահարույց իրադարձություններից մեկը դարձավ տեղեկությունն այն մասին, որ «Միջմշակութային հաղորդակցությունների թիվ 1650 դպրոցում» խնդիրներ են ծագել։ Դպրոցի աշակերտների մեծամասնությունը հայեր են։ Եվ դպրոցը մտադիր են միաձուլել մեկ այլ դպրոցի հետ։
01:27
22 Հոկտեմբերի 2016
Շուտով ընտրություններ են. խորհրդարանի թարմացումն անխուսափելի է
Գարնանը Հայաստանում սպասվում են խորհրդարանական ընտրություններ:
16:52
21 Հոկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ-ն ընդունեց կառավարության ծրագիրը
ՀՀ ԱԺ–ն ուրբաթ արտահերթ նիստի ժամանակ հավանություն տվեց կառավարության նոր ծրագրին: Ծրագրին կողմ է քվեարկել 85 պատգամավոր, դեմ` 7, իսկ 6-ը ձեռնպահ են մնացել:
15:48
13 Հոկտեմբերի 2016
Երևանում բացվել է «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Հինգշաբթի Երևանում բացվել է Սպառազինությունների և պաշտպանական տեխնոլոգիաների «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը:
15:49
03 Հոկտեմբերի 2016
Պաշտպանության «քաղաքացիական» նախարար. անցում մեխանիկական կառավարման
Հայաստանի նոր կառավարությունն ամբողջովին ձևավորված է։ Սեպտեմբերի 13–ին մեկնարկած գործընթացը, երբ իր պաշտոնը ստանձնեց վարչապետ, Երևանի նախկին քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանը, ավարտվեց հոկտեմբերի 3–ին` առանցքային գերատեսչությունների` Արտգործնախարարության և Պաշտպանության նախարարության ղեկավարների նշանակմամբ։  

17:41
22 Սեպտեմբերի 2016
Քառորդ դար անկախություն. Հայաստանի ձեռքբերումներն ու անհաջողությունները
Նախօրեին Հայաստանը նշեց երկրի անկախության հռչակման 25-ամյակը: