486.22
+0.48
563.77
+1.96
8.2
-0.07
+16
Եղանակը Երևանում
Հայ
Օսեթիայի դասերը
14:46
07 Օգոստոսի 2009

Հարավային Օսեթիայում արյունալի վրացական ագրեսիայի մոտեցող տարելիցը ստիպում է մեզ ոչ միայն հիշել պատերազմի սարսափեցնող դրվագները, այլև թույլ է տալիս խոսել այն դասերի մասին, որոնք տալիս է Կովկասի պատմության այդ ողբերգական էջը։ Այդ դասերն ինչպես հուսադրում, այնպես էլ մտահոգություն են հարուցում։

Գլխավորը, ինչ ցույց տվեց հնգօրյա պատերազմը, հետևյալն է՝ Կովկասի վարչական սահմանների բռնի փոփոխության ցանկացած փորձ՝ առանց հաշվի առնելու ժողովուրդների կամքը և ստեղծված իրականությունը, դատապարտված է ձախողման։ Ժողովրդի՝ սեփական ճակատագիրը կերտելու ձգտումը ճնշելուն ուղղված անհաջող քայլերը հանգեցնում են միայն մարդկային անիմաստ զոհերի։

Վրացական բլիցկրիգի ձախողումը հենց ստիպեց սեփական «ռազմական ձեքբերումներով» հպարտացող Ադրբեջանին հրաժարվել անկանխատեսելի հետևանքներով նմանատիպ ավանտյուրաներից։

2008 թվականի օգոստոսյան դեպքերը բացահայտեցին ևս մեկ կարևոր օրինաչափություն։ Գործնականորեն գոյություն ունեցող և արդյունավետ գործող պետական միավորումները, որոնք ինչ-որ ժամանակ առաջացել են արհեստականորեն ստեղծված հանրապետությունների տարածքում, վաղ թե ուշ դառնում են անկախ դե-յուրե, և այդ գործընթացը կանգնեցնել հնարավոր չէ։

Սակայն այս ամբողջ պատմության մեջ կան նաև մտահոգիչ պահեր։ Հետխորհրդային տարածքի առանձին քաղաքական գործիչներ, ովքեր լրջորեն հավատում են իրենց բացառիկ կարգավիճակին և այլ երկրներն իրենց ենթարկելու իրավունքին, չգիտես ինչու կարծում են, որ միջազգային իրավունքը թույլ է տալիս իրենց գաղութային պատերազմներ ծավալել։

Դրան նպաստում է ռազմական հիստերիային հանդուրժողաբար վերաբերող, այսպես կոչված, միջազգային հանրության երկիմաստ դիրքրոշումը, որը չի փորձում տաք գլուխներին համոզել իրենց վրա վերցնել ուժի չկիրառման պարտակավորությունը։

Բացի այդ, քարացած եվրոպական պաշտոնյաների մշտական հայտարարությունները նախկին խորհրդային վարչական միավորումների  տարածքային ամբողջականության և ստալինյան սահմանների սրբության մասին կրակի վրա յուղ են լցնում՝ մղելով ոչ այնքան հավասարակշիռ քաղաքական գործիչներին ակնհայտ խենթության։

Եվս մեկ հանգամանք, որը նախորդ տարվա օգոստոսին ծայրաստիճան մտահոգիչ էր։ Խոսքը եվրոպական երկրների և ԱՄՆ-ի կողմից վրացական բանակի գործողություններին լիակատար օժանդակության մասին է պատերազմի առաջին օրերին։ Արևմտյան երկրները ցույց տվեցին, որ պատրաստ են աչք փակել «այրված հողի» քաղաքականության նկատմամբ, որն  իրականացվում է իրենց կրտսեր դաշնակիցների կողմից այն դեպքում, եթե պատերազմը կայծակնային լինի։

Իրականում քարոզչության հեղեղից բառացիորեն կուրացած արևմտյան երկրների հանրությունները մի քանի ամսվա ընթացքում ընդունակ չեն եղել իրապես գնահատել իրավիճակը, ճշմարտությունը դժվարությամբ էր ներթափանցում «ազատ մամուլում» ստեղծված «ժողովրդավարական» անջրպետների միջով։ Այնուամենայնիվ, միջազգային հանրությունը ստիպված եղավ հաշտվել իրական վիճակի հետ և դադարեցնել պատմությունը հետ շրջելու անիմաստ փորձերը։

Այն մասին, որ արևմտյան դիվանագետները մտադիր են համակերպվել պատմական իրողությունների և փաստացի իրադրության հետ, խոսում են ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ ծավալված վերջին գործընթացները։ Մասնավորապես՝ հակամարտության կարգավորման հիմնարար սկզբունքների թվում գերտերությունները մատնանշում են ժողովրդի ազատ կամարտահայտությունը, որի արդյունքները պետք է պարտադիր իրավական ուժ ունենան։    
       
Այս կետն իրականացնելիս Լեռնային Ղարաբաղն անխուսափելիորեն կդառնա դե-յուրե անկախ, միջազգայներոն ճանաչված պետություն։ Ղարաբաղյան խնդրի նման ելքը կդառնա ժողովրդի կամքի անխուսափելի հաղթանակն այն ճնշելու փորձերի նկատմամբ։ 

Գագիկ Բաղդասարյան, «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության մեկնաբան

Հեղինակի կարծիքը կարող է չհամընկնել խմբագրության դիրքորոշման հետ 

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:26
19 Հոկտեմբերի 2017
Ծեծել, թե չծեծել. Հայաստանում քննարկվում է ընտանեկան բռնության օրենքի նախագիծը
Փաստաթուղթը հայ հասարակությանը բաժանել է երկու ճամբարի. նախագծի կողմնակիցները կարծում են, որ բռնությունը պետք է պատժվի, իսկ հակառակորդները վստահ են, որ այն լուրջ հարված է հասցնում հայկական ընտանեկան ավանդույթներին։
20:04
09 Հոկտեմբերի 2017
Եվրասիական գործընկերության համաժողով. հիմնական թրենդները, նախագծերը և հույսերը
Հոկտեմբերի 5–7–ը Երևանում կայացավ Եվրասիական գործընկերության երկրորդ միջազգային համաժողովը։
16:30
03 Սեպտեմբերի 2017
Հետահայաց ամառ. ամենաաղմկոտ իրադարձությունները Հայաստանում
Այն հարցին, թե ինչպես անցավ ամառը, Հայաստանի բնակիչները, ամենայն հավանականությամբ, կպատասխանեն` «շատ շոգ էր»:
19:40
31 Մայիսի 2017
Օձերի անսպասելի «գրոհը» Հայաստանում. պատճառներ և հետևանքներ
Վերջին ժամանակներում Հայաստանի մայրաքաղաքում հաճախակի են դարձել օձերի հայտնաբերման դեպքերը:
19:07
30 Մայիսի 2017
Մրրիկ Մոսկվայում. արդյո՞ք տարերքը կհասնի Հայաստան
Մոսկվայի տարածքում մոլեգնած ուժեղ մրրիկը լուրջ վնաս է հասցրել Ռուսաստանի մայրաքաղաքին` քանդելով տանիքներ, կանգառներ, Դոնսկոյ վանքի տապանաքարերը:
11:08
30 Մայիսի 2017
Հայաստան. միֆ և իրականություն
Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ:
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։