478.55
+0.13
562.3
+0.63
8.1
+0.05
+22
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ռեքվիեմ Իրանում զոհվածների հիշատակին և բանակցություններ Ղարաբաղի շուրջ
14:30
20 Հուլիսի 2009

Նախորդ շաբաթ Հայաստանի բոլոր քաղաքական իրադարձությունները մնացին հուլիսի 15-ին տեղի ունեցած ողբերգության ստվերում, երբ Թեհրանից մեկնած ՏՈՒ-154 ինքնաթիռը, որում 168 մարդ կար, ավիավթարի ենթարկվեց։

ԱՎԻԱՎԹԱՐ

Caspian Airlines  ավիաընկերությանը պատկանող Տու-154 ինքնաթիռը, որը հուլիսի 15-ին Թեհրան-Երևան կանոնավոր չվերթն էր իրականացնում, ավիավթարի ենթարկվեց Իրանի մայրաքաղաքից 200 կմ հեռավորության վրա։ Ինքնաթիռի բոլոր 153 ուղևորներն ու անձնակազմի 15 անդամները զոհվեցին։

ՀՀ նախագահը աղետի կապակցությամբ ընդհատեց իր աշխատանքային այցը Սպիտակ ու վերադարձավ Երևան, որտեղ արտակարգ խորհրդակցություն  անցկացրեց օդանավի վթարի կապակցությամբ:

Հետագայում պարզվեց, որ ինքնաթիռում 36 հայ կար, որոնցից երկուսն ավիատեխնիկներ էին։ Չնայած նրան, որ ավիավթարի հետևանքով զոհվածների թվում միայն հինգն էին ՀՀ քաղաքացիներ, ողջ երկիրը ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի կողմից հուլիսի 16-ին հայտարարված սգո օրը սգում էր ավիավթարի բոլոր զոհերի համար՝ անկախ ազգային պատկանելությունից։

Զոհվածների հարազատներին օգնություն ցուցաբերելու և անհրաժեշտ աշխատանքների իրականացման նպատակով ստեղծվեց օպերատիվ շտաբ՝ փոխվարչապետ, ՀՀ տարածքային կառավարման նախարար Արմեն Գևորգյանի գլխավորությամբ, իսկ օդանավակայանում սկսեց գործել ավիավթարի զոհերի հարազատներին և մտերիմներին հոգեբանական և բժշկական օգնություն ցուցաբերելու ժամանակավոր շտաբը։

Ինքնաթիռի կործանումից ժամեր անց ուղևորների հարազատները դեռևս հույս ունեին, որ որևէ մեկին հաջողվել է փրկվել, մարդիկ ժամերով տեղեկություն էին սպասում Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայանում, որտեղ նրանց հոգեբանական և բժշկական օգնություն էր ցուցաբերվում։ Սակայն ժամանակն անցնում էր, իսկ հույսերն աստիճանաբար մարում էին, չորեքշաբթի երեկոյին մոտ պարզ դարձավ, որ ուղևորներից ոչ ոք չի փրկվել։

Փորձագետների գնահատմամբ՝ ենթադրաբար աղետի առաջին պատճառներից էր ինքնաթիռի շարժիչներից մեկում հրդեհի բռնկումը: Սակայն ինչպես նշել է ՀՀ քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության պետի տեղակալ Արսեն Պողոսյանը, մինչև չգտնվեն և չվերծանվեն «սև արկղերը», վաղ է խոսել ավիավթարի հնարավոր պատճառների մասին: Շաբաթվա վերջում բոլոր երեք «սև արկղերը» գտնվեցին աղետի գոտում և ուղարկվեցին վերծանման։

Ավիավթարի հաջորդ օրը ողբերգության զոհերի հարազատները Իրանում ՀՀ դեսպանատան աշխատակիցների և ՀՀ ՔԱԳՎ ներկայացուցչի ուղեկցությամբ  այցելեցին Իրանի Քազվին քաղաքում ինքնաթիռի կործանման վայր, որտեղ ծաղիկներ դրեցին և հարգեցին իրենց հարազատների և մտերիմների հիշատակը։ Ինքնաթիռի կործանման կադրերը, որոնք ցույց էին տալիս, որ ինքնաթիռի անկման վայրում մեծ փոս էր առաջացել, ցուցադրվեցին ողջ աշխարհում, իսկ հայ ժողովուրդը այդ օրերին հիշեց 2006 թ.-ի մայիսին տեղի ունեցած ողբերգությունը, երբ ռուսական Ադլեր քաղաքի օդանավակայանում վայրէջք կատարելիս ավիավթարի ենթարկվեց «Արմավիա» ավիաընկերությանը պատկանող А-320 ինքնաթիռը։ Այդ ժամանակ ավիավթարի զոհ գնաց 113 մարդ, այդ թվում նաև անձնակազմի ութ անդամ և հինգ երեխա։

Շաբաթ օրը Հայաստանում շարունակվեցին սգո արարողությունները. Երևան ժամանեց զոհվածների հարազատներով ինքնաթիռը, որը բերում էր նաև զոհվածների մասունքները, իսկ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում Ամենայն Հայոց Գարեգին Երկրորդ Կաթողիկոսը զոհվածների համար հոգեհանգստի արարողություն կատարեց։

Զոհվածների ընտանիքներին ցավակցություն հայտնեցին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, ՀՀ ԱԺ խոսնակ Հովիկ Աբրահամյանը, ԼՂՀ նախագահ Բակո Սահակյանը, Վրաստանի ԱԳ նախարարությունը, ՌԴ նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը, Եվրամիությունը։ Ցավակցություններ փոխանակեցին նաև ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ու Իրանի նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադը։

ԲԱՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՇՈՒՐՋ

Նախորդ շաբաթը նշանավորվեց հերթական՝ վերջին 13 ամսվա ընթացքում արդեն վեցերորդ բանակցություններով՝ նվիրված ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանը: Այս անգամ հանդիպում անցկացնելու առիթը Մոսկվայում անցկացված ՌԴ նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի մրցանակի համար ձիարշավն էր: Սկզբում Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները հանդիպում անցկացրեցին ընդլայնված կազմով, որին ներկա էին արտգործնախարարներն ու ԵԱՀՄ ՄԽ համանախագահները, դրան հետևել է նախագահների առանձնազրույցը, որից հետո համանախագահները հանդիպել են երկու երկրների ԱԳ նախարարների հետ:

Մոսկովյան բանակցություններն ընդհանուր առմամբ տևեցին ավելի քան երեքուկես ժամ, և սրատես հայ լրագրողները հանդիպումից հետո հասցրեցին նկատել, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հոգնած տեսք ուներ և ինչ-որ բանով մտահոգված էր՝ ի տարբերություն նախագահ Սարգսյանի, ով առույգ տեսք ուներ:

Հարկ է նշել, որ պետությունների ղեկավարների այս հանդիպումից ոչ ոք բանակցությունների առաջընթացի հույս չեր ակնկալում: Այսպես, մինչ հանդիպման սկիզբը ԵԱՀԿ ՄԽ ամերիկացի համանախագահ Մեթյու Բրայզան ասել էր, որ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները Մոսկվայում Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումից ղարաբաղյան հակամարտությանը վերաբերող որևէ փաստաթղթի ստորագրում չեն ակնկալում, սակայն հուսով են, որ երկու երկրների նախագահները  համաձայնության կգան կարգավորման կարևորագույն սկզբունքներից գոնե մի քանիսի շուրջ, որոնց առնչությամբ մինչ այժմ համաձայնություն ձեռք չէր բերվել:

ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը հույս հայտնեց, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը թույլ կտա մի փոքր էր մերձեցնել կողմերի դիրքորոշումները: Միաժամանակ նա նշեց, որ Հայաստանը ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանն ուղղված բանակցություններին Ղարաբաղի լիակատար մասնակցությունը համարում է անհրաժեշտություն և խաղաղ գործընթացի արդյունավետության երաշխիք:

Հարկ է նշել, որ նախորդ շաբաթ ամպեր էին թանձրացել նաև ՀՀ ԱԳ նախարարի վրա: Ազդեցիկ «Դաշնակցություն» կուսակցությունը պահանջում էր նախարարի հրաժարականը՝ համարելով, որ նրա գործողությունները վնասում են Հայաստանի շահերին:

Ղարաբաղյան հակամարտությունը սկիզբ է առել 1988 թ.-ին, երբ հիմնականում հայերով բնակեցված Լեռնային Ղարաբաղը հայտարարեց Ադրբեջանի կազմից  դուրս գալու մասին։

1991 թ. դեկտեմբերի 10-ին, Խորհրդային Միության փլուզումից մի քանի օր առաջ, Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցավ հանրաքվե, որի ժամանակ բնակչության ճնշող մեծամասնությունը՝ 99,89 տոկոսը Ադրբեջանից ամբողջովին անկախանալու կողմ քվեարկեց։

Դրանից հետո սկսվեցին լայնամասշտաբ ռազմական գործողություններ, որոնց հետևանքով Ադրբեջանը կորցրեց վերահսկողությունը Լեռնային Ղարաբաղի և նրան հարակից յոթ շրջանների նկատմամբ։

 

1994 թ.-ի մայիսի 12-ին՝ զինադադարի մասին համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելուց հետո հակամարտության գոտում դադարեցին ռազմական գործողությունները։ Պատերազմի  հետևանքով երկու կողմից զոհվեց մոտավորապես 25-30 հազ մարդ և մոտ  մեկ միլիոնը ստիպված եղավ լքել  բնակավայրերը։

Զինադադարի ռեժիմի մասին համաձայնությունը պահպանվում է մինչ այժմ։

1992 թ.-ից մինչ օրս ընթանում են բանակցություններ հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում, որի համանախագահներն են ԱՄՆ-ն, Ռուսաստանը և Ֆրանսիան։

ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԿՅԱՆՔ

Հայաստանի կարևորագույն մշակութային իրադարձությունը Երևանում «Ոսկե ծիրան» միջազգային վեցերորդ կինոփառատոնի անցկացումն էր, որին մասնակցելու համար ողջ աշխարհից Երևան էր ժամանել կինեմատոգրաֆիստների հեղինակավոր պատվիրակություն: Փառատոնի  շրջանակներում հայ հանդիսատեսին ներկայացվեցին նոր ֆիլմեր, ինչպես նաև կազմակերպվեց հայ և օտարերկրա ռեժիսորների ֆիլմերի հետահայաց ցուցադրություն:

Անցյալ շաբաթ Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ Կաթողիկոսը մեկօրյա պաշտոնական այցով մեկնեց Մոսկվա, որտեղ Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո Կիրիլ Ա Պատրիարքի հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարեց, որ Հայ Առաքելական Եկեղեցին հավատարիմ է եղբայրության ուխտին Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու հետ: 

Հանդիպման ընթացքում Հայ Առաքելական Եկեղեցու առաջնորդը բարձր գնահատեց ՌԴ իշխանությունների և Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու կողմից Ռուսաստանի հայերի և Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի թեմին ցուցաբերած աջակցությունը: Հանդիպման ընթացքում կողմերը պայմանավորվեցին նաև Մոսկվայում շարունակել Հայ Առաքելական և Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցիների առաջնորդների, ինչպես նաև Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո Պատրիարք Կիրիլի միջնորդությամբ Ադրբեջանի մահմեդականների հոգևոր առաջնորդի միջև եռակողմ հանդիպումները:

Անցյալ շաբաթ նաև պայմանագիր է ստորագրվել դեպի Տաթև վանական համալիր տանող աշխարհի ամենաերկար ճոպանուղու կառուցման մասին։ Ճոպանուղու կառուցումը «Տաթևի վերածնունդն ու վերականգնումը» եռամյա ծրագրի բաղկացուցիչ մասն է, որն իրականացնում է Հայաստանի մրցունակության ազգային հիմնադրամը 2009 թվականի փետրվարից։

Տաթևի վանքը խոշոր մշակութային կենտրոն է եղել՝ ձեռագրատնով, արհեստանոցով, գրադարանով և ամենահայտնի համալսարաններից մեկով։

Ճոպանուղու շինարարությունից հետո վերելքը դեպի համալիր կզբաղեցնի մոտ 10 րոպե, իսկ սրահում կտեղավորվի շուրջ 25 մարդ։ Ծրագիրը առանձնապես կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ Տաթևը հասանելի է դարձնում նույնիսկ ձմեռվա պայմաններում։ Դա թույլ կտա եռապատկել Տաթև այցելող զբոսաշրջիկների թիվը: Շինարարության ծրագրի արժեքը կկազմի 6,8 մլն եվրո։  --0--

Անժելա Օսիպովա, «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության մեկնաբան

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
19:40
31 Մայիսի 2017
Օձերի անսպասելի «գրոհը» Հայաստանում. պատճառներ և հետևանքներ
Վերջին ժամանակներում Հայաստանի մայրաքաղաքում հաճախակի են դարձել օձերի հայտնաբերման դեպքերը:
19:07
30 Մայիսի 2017
Մրրիկ Մոսկվայում. արդյո՞ք տարերքը կհասնի Հայաստան
Մոսկվայի տարածքում մոլեգնած ուժեղ մրրիկը լուրջ վնաս է հասցրել Ռուսաստանի մայրաքաղաքին` քանդելով տանիքներ, կանգառներ, Դոնսկոյ վանքի տապանաքարերը:
11:08
30 Մայիսի 2017
Հայաստան. միֆ և իրականություն
Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ:
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։
16:47
01 Մարտի 2017
2017–ի մարտ. ինը տարի անց, կամ անցյալից չքաղված դասեր
Հայաստանում այսօր նշվում է նորագույն պատմության ամենաողբերգական օրերից մեկը։
15:05
24 Հունվարի 2017
Ինչու Թրամփը պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը. American Thinker
American Thinker հայտնի պարբերականը հրապարակել է «Forbes», «The National Interest» և «Ռուսաստանը գլոբալ քաղաքականությունում» ամսագրերի սյունակագիր, ամերիկագետ Արեգ Գալստյանի հոդվածը:


15:30
19 Հունվարի 2017
10 տարի առանց Հրանտ Դինքի
2017 թ.–ի հունվարի 19–ին լրանոմ է «Ակոս» հայ–թուրքական թերթի խմբագիր Հրանտ Դինքի սպանության 10–րդ տարելիցը։ Դինքի սպանությունը ցնցեց ողջ քաղաքակիրթ աշխարհը։