483.58
+0.74
513.85
-7.76
7.67
+0.05
-2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ստեփանակերտի համաժողովի մասնակիցները կոչ են արել բոյկոտել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման նորացված առաջարկությունները
19:13
14 Հուլիսի 2009

Ո՛չ մադրիդյան նորացված սկզբունքներին. այսպիսին էր հուլիսի 10-11-ը Ստեփանակերտում ՀՅԴ և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կողմից անցկացված «Հայ-թուրքական հարաբերություններ. Ղարաբաղյան խնդիր» համահայկական համաժողովի գլխավոր արդյունքը։

Համաժողովին մասնակցեցին ավելի քան 120 պատվիրակներ աշխարհի 25 երկրներից, մասնավորապես, ԱՄՆ-ից, Ռուսաստանից, Իրանից, Վրաստանից, Կանադայից։ Մասնակիցների մեծամասնությունը ներկայացնում էր «Դաշնակցությունը» և ԼՂՀ-ն, սակայն բացի նրանցից հրավիրված էին Հայաստանի խորհրդարանական խմբակցությունների ներկայացուցիչները, ինչպես նաև հայտնի հասարակական և մշակութային գործիչներ Հայաստանից և սփյուռքից։

Թեև համաժողովը ծրագրված էր Իտալիայում «մեծ ութնյակի» երկրների առաջնորդների հանդիպումից շատ առաջ, սակայն ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների նախագահների՝ Աքվիլում արված համատեղ հայտարարությունը ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ նոր ազդակ հաղորդեց քննարկումներին՝ առաջացնելով համընդհանուր վրդովմունք և Ստեփանակերտի համաժողովի մասնակիցների անբարյացակամ վերաբերմունքը։

Ռուսաստանի, ԱՄՆ–ի և Ֆրանսիայի նախագահներ Դմիտրի Մեդվեդևը, Բարաք Օբաման և Նիկոլյա Սարկոզին հանդես են եկել հայտարարությամբ, որում ասվում է, որ Երևանին և Բաքվին կներկայացվի Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ վերջին առաջարկությունների տարբերակը: Հայտարարության մեջ նախագահները հանձնարարում են իրենց միջնորդներին Ադրբեջանի և Հայաստանի նախագահներին ներկայացնել 2007 թվականի նոյեմբերի 29-ի մադրիդյան փաստաթղթի թարմացված տարբերակը, որը պարունակում է համանախագահների հիմնական սկզբունքների ձևակերպումների վերաբերյալ վերջին առաջարկությունները:

Աքվիլայում ընդունած փաստաթղթում երեք երկրների ղեկավարները կոչ են անում Ադրբեջանի և Հայաստանի նախագահներին վերացնել իրենց միջև առկա որոշ տարաձայնությունները և ավարտել այդ հիմնական սկզբունքների համաձայնեցումը, որը կկազմի կարգավորման համապարփակ ծրագիրը։

Այդ սկզբունքների համաձայն՝ նախատեսվում է Ադրբեջանի ագրեսիայի հետևանքով ԼՂՀ բանակի կողմից ազատագրված տարածքների մեծ մասի վերադարձ, փախստականների վերադարձ և հետո միայն Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի  քննարկում։

Համաժողովի որոշ մասնակիցներ նույնիսկ կարծիք են հայտնել, որ Ղարաբաղը կարող է խաղաքար դառնալ գերտերությունների ձեռքում՝ տարածաշրջանում ազդեցության և Ադրբեջանի էներգետիկ ռեսուրսներին տիրանալու համար։

Իր տեսակետը համաժողովում այս առաջարկությունների վերաբերյալ արտահայտեցին ղարաբաղյան իշխանությունները։ Այսպես, ԼՂՀ արտաքին գործերի նախարար Գեորգի Պետրոսյանը նշեց, որ Ղարաբաղն իր տեսակետն ունի հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ, և առանց նկատի ունենալու Արցախի ժողովրդի կարծիքը ղարաբաղյան հակամարտության որևէ լուծում կենսունակ չի լինի։

Ինչպես ԼՂՀ ներկայացուցիչներն, այնպես էլ համաժողովի մասնակիցներն ընդգծեցին, որ եթե Ղարաբաղն իրավունք ուներ իր ստորագրությունը դնելու հրադադարի մասին համաձայնագրի տակ՝ որպես զինված հակամարտության մասնակից, ապա այն նույնպես իրավունք ունի մասնակցել բանակցային գործընթացին՝ որպես բանակցությունների լիիրավ սուբյեկտ։

Նշվեց, որ Ադրբեջանին ԼՂՀ շուրջ անվտանգության գոտու վերադարձը դրա դիմաց ԼՂՀ համար ինչ-որ միջանկյալ կարգավիճակ ստանալու փոխարեն, և գլխավոր խնդիրը՝ Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի սահմանումն ապագային թողնելը բացարձակապես անընդունելի է։ 

Համաժողովի վերջնական բանաձևում մասնակիցներն ընդգծեցին, որ Ղարաբաղը երբեք չի եղել անկախ Ադրբեջանի մաս, և նրա ժողովուրդն արդեն արտահայտել է ինքնորոշման ցանկությունը 1991 թվականի Անկախության և 2006 թվականին ԼՂՀ Սահմանդրության ընդունման հանրաքվեների միջոցով։ Բանաձևում նշվել է նաև, որ Արցախյան խնդիրը պետք է լուծվի բանակցությունների և զիջումների ուղով, բայց այդ զիջումները փոխադարձ, հավասարարժեք և միաժամանակյա պետք է լինեն և ընդհանուր փաթեթի մաս հանդիսանան։

Իր տեսակետը համաժողովում նախագահների համատեղ հայտարարության վերաբերյալ արտահայտեց Հայաստանի արտաքին գործերի փոխնախարար Շավարշ Քոչարյանը։

«Ղարաբաղյան հակամարտությունն առաջացավ Ադրբեջանի ուժային քաղաքականության պատճառով, որը սկզբում փորձեց վախեցնել Ղարաբաղի ժողովրդին, էթնիկ զտումներ էր իրականացնում, ինչից հետո լայնածավալ պատերազմ սկսվեց։ Ագրեսորն այս հակամարտությունում հենց Ադրբեջանն էր, որն այսօր փորձում է խեղաթյուրել իրականությունը»,- ասաց նա լրագրողներին։

Փոխնախարարի կարծիքով՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների նախագահների հայտարարությունն օժանդակում է Ադրբեջանի խեղաթյուրված մոտեցմանն այս հարցում։ «Դա երաշխիք չէ, որ մենք իսկապես կարող ենք գնալ կարգավորման»,- նշեց նա այս առիթով։

Միաժամանակ ՀՀ ԱԳՆ ղեկավար Էդվարդ Նալբանդյանը ԱՄՆ Պետքարտուղարի առաջին տեղակալ Ջեյմս Սթայնբերգի հետ  համատեղ մամուլի ասուլիսում նշեց, որ ողջունում է Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի նախագահների հայտարարությունները։
 
«Ես ողջունում եմ այն մեծ ուշադրությունը, որը համանախագահ երկրների նախագահները հրավիրում են հակամարտության կարգավորմանը»,-ասաց նախարարը։

Նրա խոսքերով՝ Երևանը շնորհակալ է համանախագահ երկրների նախագահներին հակամարտության կարգավորման ուղիով առաջ ընթանալու հարցում կողմերին աջակցելու համար։

Հարկ է նշել, որ վերջին իրադարձությունները ղարաբաղյան հակամարտության գործընթացի շուրջ և ապրիլի 22-ի հայ-թուրքական հայտարարությունը «ճանապարհային քարտեզի» ընդունման վերաբերյալ դժգոհության մի հսկա ալիք են բարձրացրել Նալբանդյանի գործունեությունից, և համաժողովի որոշ մասնակիցներ նույնիսկ սկսեցին պահանջել նախարարի հրաժարականը։

Այս կապակցությամբ հարկ է նշել համաժողովում ՀՀ նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանի ելույթը, ով դատապարտեց նորկայիս իշխանությունների արտաքին քաղաքականության գործունեությունը։ ԱԳՆ նախկին ղեկավարը, կարծես, ուշադրությունից դուրս թողեց այն պահը, որ նախագահ Սերժ Սարգսյանը և նախարար Նալբանդյանը միայն շարունակեցին նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի և անձամբ իր սկսած գործընթացները։

Ինչ վերաբերում է հայ-թուրքական հարաբերություններին, ապա Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի նախագահների համատեղ հայտարարությունից հետո դրանք կարծես մղվեցին երկրորդ պլան։ Սակայն համաժողովում ընդունված բանաձևում ընդգծվեց, որ հայ-թուրքական սահմանի բացումը և դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը երկու երկրների միջև պետք է կայանա առանց Թուրքիայի կողմից նախապայմանների, ինչպես նաև առանց ազդեցության ղարաբաղյան հակամարտության բանակցային գործընթացի և Օսմանյան Թուրքիայում Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման վրա։

Հայկ Խալաթյան, ԱՄԻ «Նովոստի-Արմենիայի» թղթակից։ -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
14:53
07 Դեկտեմբերի 2016
Սպիտակի երկրաշարժ. 28 տարվա կյանք մահից հետո
Հայաստանի պատմության մեջ ամենասարսափելի և ավերիչ երկրաշարժի օրից անցել է 28 տարի: Երկրաշարժի հետևանքով ավերվեցին Սպիտակը, Լենինականը (Գյումրի), Կիրովականը (Վանաձոր), Ստեփանավանը և հարյուրավոր այլ բնակավայրեր: Զոհվեց 25 հազար մարդ, 19 հազարը հաշմանդամ դարձավ, շուրջ կես միլիոնը  մնաց անօթևան:
13:47
30 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ–ն կարդիականացվի
Հայաստանի խորհրդարանը չորեքշաբթի արտահերթ նիստի ընթացքում առաջին ընթերցմամբ ընդունել է «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» օրենքի նախագիծը։
19:38
29 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ կառավարությունը դեկտեմբերին կաշխատի արտակարգ ռեժիմով
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները ներկայացրել են վերջին երկու ամիսների ընթացքում կատարված աշխատանքների հաշվետվությունները:
18:34
29 Նոյեմբերի 2016
Հակաբիոտիկներ միայն դեղատոմսով. կողմ և դեմ
Հայաստանում 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 15-ից ուժի մեջ կմտնեն «Դեղերի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են դեղատոմսով վաճառվող մի շարք դեղամիջոցների վաճառքի խստացում: Այս կապակցությամբ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը փորձել է պարզել, ինչպիսի դրական և բացասական հետևանքներ դա կունենա բնակչության համար:
20:30
27 Նոյեմբերի 2016
«Երկրաշարժը» պառակտեց Հայաստանը. գլուխգործո՞ց, թե՞ խեղաթյուրում
«Երկրաշարժ» ռուսական ֆիլմը, որի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ օրերս Հայաստանում, բավականին բուռն արձագանքի արժանացավ ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ կինեմատոգրաֆիստների շրջանում։
15:14
13 Նոյեմբերի 2016
Շուրջ 150 հազար ծառ է տնկվել Երևանում վերջին մի քանի տարվա ընթացքում. քաղաքապետ
Վերջին մի քանի տարվա ընթացքում թե՛ համաքաղաքային և թե՛, ընդհանրապես, սեզոնային ծառատունկերի շրջանակում շուրջ 150 հազար ծառ և թուփ է տնկվել մայրաքաղաքում:
17:58
02 Նոյեմբերի 2016
Մոսկովյան դպրոց հայկական շեշտադրումով. ո՞րն է խնդիրը
Վերջին օրերին Մոսկվայի հայկական համայնքի աղմկահարույց իրադարձություններից մեկը դարձավ տեղեկությունն այն մասին, որ «Միջմշակութային հաղորդակցությունների թիվ 1650 դպրոցում» խնդիրներ են ծագել։ Դպրոցի աշակերտների մեծամասնությունը հայեր են։ Եվ դպրոցը մտադիր են միաձուլել մեկ այլ դպրոցի հետ։
01:27
22 Հոկտեմբերի 2016
Շուտով ընտրություններ են. խորհրդարանի թարմացումն անխուսափելի է
Գարնանը Հայաստանում սպասվում են խորհրդարանական ընտրություններ:
16:52
21 Հոկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ-ն ընդունեց կառավարության ծրագիրը
ՀՀ ԱԺ–ն ուրբաթ արտահերթ նիստի ժամանակ հավանություն տվեց կառավարության նոր ծրագրին: Ծրագրին կողմ է քվեարկել 85 պատգամավոր, դեմ` 7, իսկ 6-ը ձեռնպահ են մնացել:
15:48
13 Հոկտեմբերի 2016
Երևանում բացվել է «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Հինգշաբթի Երևանում բացվել է Սպառազինությունների և պաշտպանական տեխնոլոգիաների «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը:
15:49
03 Հոկտեմբերի 2016
Պաշտպանության «քաղաքացիական» նախարար. անցում մեխանիկական կառավարման
Հայաստանի նոր կառավարությունն ամբողջովին ձևավորված է։ Սեպտեմբերի 13–ին մեկնարկած գործընթացը, երբ իր պաշտոնը ստանձնեց վարչապետ, Երևանի նախկին քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանը, ավարտվեց հոկտեմբերի 3–ին` առանցքային գերատեսչությունների` Արտգործնախարարության և Պաշտպանության նախարարության ղեկավարների նշանակմամբ։  

17:41
22 Սեպտեմբերի 2016
Քառորդ դար անկախություն. Հայաստանի ձեռքբերումներն ու անհաջողությունները
Նախօրեին Հայաստանը նշեց երկրի անկախության հռչակման 25-ամյակը: