480.92
+0.18
511.51
-0.14
7.54
+0.06
+2
Եղանակը Երևանում
Հայ
Բրայզա և Ղարաբաղ. թյուրիմացություն է եղել....
15:15
14 Մայիսի 2009

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Մեթյու Բրայզայի՝ «Էխո Մոսկվի» ռադիոկայանին տված հարցազրույցը քիչ էր մնացել՝ բավական լուրջ աղմկոտ իրադարձություն դառնար: Թեպետ Հայաստանում ծանոթ էին Բրայզայի՝ հակասական հայտարարություններ անելու, իսկ հետո էլ դրանք հերքելու գործելակերպին, ռադիոկայանի կայքում տեղակայված նրա հարցազրույցի սղագրության աղմկահարույց տողերին գրեթե հավատացին:

Ամեն դեպքում կասկածներ դեռ մնում էին: Չէ որ «քայլ առ քայլ Ղարաբաղը Ադրբեջանի կազմ վերադարձնելու» մասին խոսելը նույնն է, թե հաստատել հյուսիսամերիկյան նահանգները Մեծ Բրիտանիային փուլ առ փուլ վերադարձնելը: Սա հասկանում է յուրաքանչյուր ոք, ով մի թեթև անգամ ծանոթ է հակամարտության պատմությանն ու դրա կարգավորման գործընթացին, ուր մնաց Բրայզան, ով դա պետք է իմանա իր աշխատանքի բնույթից ելնելով:  Պատահական չէ, որ ամերիկացի դիվանագետը նույն օրը ևեթ հերքեց համացանց թափանցած տեղեկատվությունը ոչ այլ ում, եթե ոչ ՀՀ արտգործնախարարին: Նա հավաստիացրեց, որ եթե անգամ խոսել է Ղարաբաղի մասին, ապա դա հաստատ չի վերաբերել Ադրբեջանին վերադարձնելուն:

Նախ, Բրայզան խոսում է Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքական կառուցվածքի մասին, որի մշակման համար լարված աշխատանք է տարվում: Կարելի է տարբեր կերպ հասկանալ ամերիկացի դիվանագետի այս ձևակերպումը: Սակայն ամենայն հավանականությամբ խոսքը Լեռնային Ղարաբաղի Հանարապետության կարգավիճակը իրավաբանորեն ձևակերպելու մասին է: Ամեն դեպքում պաշտոնական Երևանը Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցն առաջնային է համարում, որի լուծումից հետո կարելի է սկսել նաև այլ խնդիրների կարգավորումը:

Երկրորդ, Բրայզայի հարցազրույցից պարզ  դարձավ, որ այնպիսի հիմնական սկզբունքներ, ինչպիսիք են ազգերի ինքնորոշման իրավունքը և ուժի չկիրառումը,  հիմնարար են ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում։ Հատկանշական է, որ մատնանշելով Եզրափակիչ Հելսինկյան ակտը, ամերիկացի դիվանագետն առաջին հերթին մատնանշում է հենց ինքնորոշման իրավունքը և միայն հետո տարածքային ամբողջականությունը, ինչը բնական է։ Ժողովրդավարական հասարկությունում ժողովրդի կամքը, այն էլ  21-րդ դարում, միշտ գերակա է դեռևս «սառը պատերազմի» ժամանակաշրջանում սահմանված խաղերի կանոններից՝ Եվրոպայում ուժերի հավասարակշռությունը պահելու համար։     

Ղարաբաղի ժողովրդի կամքն արհամարհելու ճանապարհով Խորհրդային Ադրբեջանի ստալինյան սահմանների վերականգնման մասին հայտարարությունները, այդ ցնդաբանական գաղափարին հասնելու համար ուժի կիրառման սպառնալիքները վայրի գաղութատիրության հոտ են արձակում։ Բաքվում գիտակցում են, որ գաղութային պատերազմը նոր հազարամյակում տանել չեն կարողանա և այդ պատճառով  պարբերաբար հանդես են գալիս մեղադրանքներով այս կամ այն կազմակերպություն հայամետ դիրքորոշման համար՝ անիմաստ նախաձեռնություններ տանելով տարբեր միջազգային կառույցներում։

Այս շաբաթ բարձաստիճան ադրբեջանցի պաշտոնյաներից մեկը մեղադրեց համանախագահներին հայամետ դիրքորոշման մեջ։ Բացի այդ, Բաքվում հայտարարում են, որ մայիսի 7-ին Պրահայում կայացած Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը որևէ առաջընթացի չի հանգեցրել։ Հարցը նրանում է, թե որն է պետք համարել առաջընթաց կամ հայամետ դիրքորոշում։

Եթե խոսքը միջազգային իրավունքի բոլոր, և ոչ թե մեկ սկզբունքը հաշվի առնող,  բացառապես խաղաղ կարգավորման վրա հիմնված դիրքորոշման մասին է, ապա այդ դիրքորոշումը ոչ թե հայամետ, այլ իրատեսական և միակ հնարավորն է։

Այնուամենայնիվ, հավասարակշռություն պահպանելու և անզգուշարեն Ադրբեջանին չվիրավորելու բացարձակ ձգտումը  միջնորդների և միջազգային կազմակերպությունների հետ չար կատակ է անում։ Մասնավորապես, այսպես կոչված «միջազգային  հանրությունը» չի տալիս անհապաղ և վճռական հակահարված ռազմատենչ հայտարարություններին, զենքի շրխկոցին, նավթադոլարների ցուցադրական թափահարումներին։

Բաքվին պարզ և հստակ չեն հասկացնում, որ միջազգային հանրությունը չի ընդունում խնդրի լուծումը էթնիկական զտումների միջոցով։ Պարզ է, որ առանց էթնիկական զտումների վերադարձնել ստալինյան սահմանները, իսկ ավելի հստակ, Ադրբեջանին՝ կովկասյան բոլշևիկների կողմից անօրինաբար նվիրված Ղարաբաղը, հնարավոր չէ։

Միաժամանակ էթնիկ զտումներ անցկացնելու այս ցանկությունն այսպես էլ ցանկություն կմնա, քանի որ հզոր և մարտունակ ղարաբաղյան բանակն ընդունակ է հատելու ՝ իրականության զգացումը կորցրած իշխողների ցանկացած ագրեսիվ ոտնձգություններ, եթե նման խենթեր Բաքվում գտնվեն։

Այս շաբաթ լրացել է հրադադարի ստորագրման 15 տարին։ Այդ կապակցութայմբ ԵԱՀԿ գործող նախագահ և Մինսկի խմբի համաանխագահները հանդես եկան հայտարարություններով, որոնք կոչ էին անում պահպանել անդորրը և ավելի ակտիվ աշխատել հակամարտության կարգավորման ուղղությամբ։ Հնչել են նաև գործնական առաջարկներ, մասնավորապես, կողմերին հրահանգ արվեց հետ տանել դիպուկահարներին առաջավոր դիրքերից։

Սակայն առանց բանակցությունների կողմ հանդիսացող Լեռնային Ղարաբաղի կարծիքը նկատի առնելու բանակցային գործընթացում իրական հաջողությունների հասնելն անհնար է։  Միջազգային միջնորդները ընդունում և հավաստիացնում են, որ Ղարաբաղը կմիանա գործընթացին, երբ գա ժամանակը։

Համաշխարհային առկա միտումները վկայում են, որ ռազմական ճանապարհով էթնիկ հիմնախնդիրների լուծման պրակտիկան մնացել է հեռու անցյալում։ Հենց սա պետք է բացատրեն միջնորդները պաշտոնական Բաքվին, ոչ թե հանդես գան անհասկանալի հայտարարություններով, որոնք բարդ իրավիճակ են ստեղծում ռուսական ռադիոկայանների սղագրողների համար։

Գագիկ Բաղդասարյան, «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության մեկնաբան                 

 

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
13:47
30 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ–ն կարդիականացվի
Հայաստանի խորհրդարանը չորեքշաբթի արտահերթ նիստի ընթացքում առաջին ընթերցմամբ ընդունել է «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» օրենքի նախագիծը։
19:38
29 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ կառավարությունը դեկտեմբերին կաշխատի արտակարգ ռեժիմով
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները ներկայացրել են վերջին երկու ամիսների ընթացքում կատարված աշխատանքների հաշվետվությունները:
18:34
29 Նոյեմբերի 2016
Հակաբիոտիկներ միայն դեղատոմսով. կողմ և դեմ
Հայաստանում 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 15-ից ուժի մեջ կմտնեն «Դեղերի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են դեղատոմսով վաճառվող մի շարք դեղամիջոցների վաճառքի խստացում: Այս կապակցությամբ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը փորձել է պարզել, ինչպիսի դրական և բացասական հետևանքներ դա կունենա բնակչության համար:
20:30
27 Նոյեմբերի 2016
«Երկրաշարժը» պառակտեց Հայաստանը. գլուխգործո՞ց, թե՞ խեղաթյուրում
«Երկրաշարժ» ռուսական ֆիլմը, որի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ օրերս Հայաստանում, բավականին բուռն արձագանքի արժանացավ ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ կինեմատոգրաֆիստների շրջանում։
15:14
13 Նոյեմբերի 2016
Շուրջ 150 հազար ծառ է տնկվել Երևանում վերջին մի քանի տարվա ընթացքում. քաղաքապետ
Վերջին մի քանի տարվա ընթացքում թե՛ համաքաղաքային և թե՛, ընդհանրապես, սեզոնային ծառատունկերի շրջանակում շուրջ 150 հազար ծառ և թուփ է տնկվել մայրաքաղաքում:
17:58
02 Նոյեմբերի 2016
Մոսկովյան դպրոց հայկական շեշտադրումով. ո՞րն է խնդիրը
Վերջին օրերին Մոսկվայի հայկական համայնքի աղմկահարույց իրադարձություններից մեկը դարձավ տեղեկությունն այն մասին, որ «Միջմշակութային հաղորդակցությունների թիվ 1650 դպրոցում» խնդիրներ են ծագել։ Դպրոցի աշակերտների մեծամասնությունը հայեր են։ Եվ դպրոցը մտադիր են միաձուլել մեկ այլ դպրոցի հետ։
01:27
22 Հոկտեմբերի 2016
Շուտով ընտրություններ են. խորհրդարանի թարմացումն անխուսափելի է
Գարնանը Հայաստանում սպասվում են խորհրդարանական ընտրություններ:
16:52
21 Հոկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ-ն ընդունեց կառավարության ծրագիրը
ՀՀ ԱԺ–ն ուրբաթ արտահերթ նիստի ժամանակ հավանություն տվեց կառավարության նոր ծրագրին: Ծրագրին կողմ է քվեարկել 85 պատգամավոր, դեմ` 7, իսկ 6-ը ձեռնպահ են մնացել:
15:48
13 Հոկտեմբերի 2016
Երևանում բացվել է «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Հինգշաբթի Երևանում բացվել է Սպառազինությունների և պաշտպանական տեխնոլոգիաների «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը:
15:49
03 Հոկտեմբերի 2016
Պաշտպանության «քաղաքացիական» նախարար. անցում մեխանիկական կառավարման
Հայաստանի նոր կառավարությունն ամբողջովին ձևավորված է։ Սեպտեմբերի 13–ին մեկնարկած գործընթացը, երբ իր պաշտոնը ստանձնեց վարչապետ, Երևանի նախկին քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանը, ավարտվեց հոկտեմբերի 3–ին` առանցքային գերատեսչությունների` Արտգործնախարարության և Պաշտպանության նախարարության ղեկավարների նշանակմամբ։  

17:41
22 Սեպտեմբերի 2016
Քառորդ դար անկախություն. Հայաստանի ձեռքբերումներն ու անհաջողությունները
Նախօրեին Հայաստանը նշեց երկրի անկախության հռչակման 25-ամյակը:
16:48
07 Սեպտեմբերի 2016
Բարեփոխումներ վերևից. Հայաստանում սպասում են կառավարության հրաժարականին
Հովիկ Աբրահամյանի կառավարության սպասվող հրաժարականի մասին խոսում են ինչպես անխուսափելի ինչ-որ բանի մասին: