486.21
-0.98
517.62
-1.72
8.15
+0.04
-8
Եղանակը Երևանում
Հայ
Բրայզա և Ղարաբաղ. թյուրիմացություն է եղել....
15:15
14 Մայիսի 2009

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Մեթյու Բրայզայի՝ «Էխո Մոսկվի» ռադիոկայանին տված հարցազրույցը քիչ էր մնացել՝ բավական լուրջ աղմկոտ իրադարձություն դառնար: Թեպետ Հայաստանում ծանոթ էին Բրայզայի՝ հակասական հայտարարություններ անելու, իսկ հետո էլ դրանք հերքելու գործելակերպին, ռադիոկայանի կայքում տեղակայված նրա հարցազրույցի սղագրության աղմկահարույց տողերին գրեթե հավատացին:

Ամեն դեպքում կասկածներ դեռ մնում էին: Չէ որ «քայլ առ քայլ Ղարաբաղը Ադրբեջանի կազմ վերադարձնելու» մասին խոսելը նույնն է, թե հաստատել հյուսիսամերիկյան նահանգները Մեծ Բրիտանիային փուլ առ փուլ վերադարձնելը: Սա հասկանում է յուրաքանչյուր ոք, ով մի թեթև անգամ ծանոթ է հակամարտության պատմությանն ու դրա կարգավորման գործընթացին, ուր մնաց Բրայզան, ով դա պետք է իմանա իր աշխատանքի բնույթից ելնելով:  Պատահական չէ, որ ամերիկացի դիվանագետը նույն օրը ևեթ հերքեց համացանց թափանցած տեղեկատվությունը ոչ այլ ում, եթե ոչ ՀՀ արտգործնախարարին: Նա հավաստիացրեց, որ եթե անգամ խոսել է Ղարաբաղի մասին, ապա դա հաստատ չի վերաբերել Ադրբեջանին վերադարձնելուն:

Նախ, Բրայզան խոսում է Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքական կառուցվածքի մասին, որի մշակման համար լարված աշխատանք է տարվում: Կարելի է տարբեր կերպ հասկանալ ամերիկացի դիվանագետի այս ձևակերպումը: Սակայն ամենայն հավանականությամբ խոսքը Լեռնային Ղարաբաղի Հանարապետության կարգավիճակը իրավաբանորեն ձևակերպելու մասին է: Ամեն դեպքում պաշտոնական Երևանը Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցն առաջնային է համարում, որի լուծումից հետո կարելի է սկսել նաև այլ խնդիրների կարգավորումը:

Երկրորդ, Բրայզայի հարցազրույցից պարզ  դարձավ, որ այնպիսի հիմնական սկզբունքներ, ինչպիսիք են ազգերի ինքնորոշման իրավունքը և ուժի չկիրառումը,  հիմնարար են ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում։ Հատկանշական է, որ մատնանշելով Եզրափակիչ Հելսինկյան ակտը, ամերիկացի դիվանագետն առաջին հերթին մատնանշում է հենց ինքնորոշման իրավունքը և միայն հետո տարածքային ամբողջականությունը, ինչը բնական է։ Ժողովրդավարական հասարկությունում ժողովրդի կամքը, այն էլ  21-րդ դարում, միշտ գերակա է դեռևս «սառը պատերազմի» ժամանակաշրջանում սահմանված խաղերի կանոններից՝ Եվրոպայում ուժերի հավասարակշռությունը պահելու համար։     

Ղարաբաղի ժողովրդի կամքն արհամարհելու ճանապարհով Խորհրդային Ադրբեջանի ստալինյան սահմանների վերականգնման մասին հայտարարությունները, այդ ցնդաբանական գաղափարին հասնելու համար ուժի կիրառման սպառնալիքները վայրի գաղութատիրության հոտ են արձակում։ Բաքվում գիտակցում են, որ գաղութային պատերազմը նոր հազարամյակում տանել չեն կարողանա և այդ պատճառով  պարբերաբար հանդես են գալիս մեղադրանքներով այս կամ այն կազմակերպություն հայամետ դիրքորոշման համար՝ անիմաստ նախաձեռնություններ տանելով տարբեր միջազգային կառույցներում։

Այս շաբաթ բարձաստիճան ադրբեջանցի պաշտոնյաներից մեկը մեղադրեց համանախագահներին հայամետ դիրքորոշման մեջ։ Բացի այդ, Բաքվում հայտարարում են, որ մայիսի 7-ին Պրահայում կայացած Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը որևէ առաջընթացի չի հանգեցրել։ Հարցը նրանում է, թե որն է պետք համարել առաջընթաց կամ հայամետ դիրքորոշում։

Եթե խոսքը միջազգային իրավունքի բոլոր, և ոչ թե մեկ սկզբունքը հաշվի առնող,  բացառապես խաղաղ կարգավորման վրա հիմնված դիրքորոշման մասին է, ապա այդ դիրքորոշումը ոչ թե հայամետ, այլ իրատեսական և միակ հնարավորն է։

Այնուամենայնիվ, հավասարակշռություն պահպանելու և անզգուշարեն Ադրբեջանին չվիրավորելու բացարձակ ձգտումը  միջնորդների և միջազգային կազմակերպությունների հետ չար կատակ է անում։ Մասնավորապես, այսպես կոչված «միջազգային  հանրությունը» չի տալիս անհապաղ և վճռական հակահարված ռազմատենչ հայտարարություններին, զենքի շրխկոցին, նավթադոլարների ցուցադրական թափահարումներին։

Բաքվին պարզ և հստակ չեն հասկացնում, որ միջազգային հանրությունը չի ընդունում խնդրի լուծումը էթնիկական զտումների միջոցով։ Պարզ է, որ առանց էթնիկական զտումների վերադարձնել ստալինյան սահմանները, իսկ ավելի հստակ, Ադրբեջանին՝ կովկասյան բոլշևիկների կողմից անօրինաբար նվիրված Ղարաբաղը, հնարավոր չէ։

Միաժամանակ էթնիկ զտումներ անցկացնելու այս ցանկությունն այսպես էլ ցանկություն կմնա, քանի որ հզոր և մարտունակ ղարաբաղյան բանակն ընդունակ է հատելու ՝ իրականության զգացումը կորցրած իշխողների ցանկացած ագրեսիվ ոտնձգություններ, եթե նման խենթեր Բաքվում գտնվեն։

Այս շաբաթ լրացել է հրադադարի ստորագրման 15 տարին։ Այդ կապակցութայմբ ԵԱՀԿ գործող նախագահ և Մինսկի խմբի համաանխագահները հանդես եկան հայտարարություններով, որոնք կոչ էին անում պահպանել անդորրը և ավելի ակտիվ աշխատել հակամարտության կարգավորման ուղղությամբ։ Հնչել են նաև գործնական առաջարկներ, մասնավորապես, կողմերին հրահանգ արվեց հետ տանել դիպուկահարներին առաջավոր դիրքերից։

Սակայն առանց բանակցությունների կողմ հանդիսացող Լեռնային Ղարաբաղի կարծիքը նկատի առնելու բանակցային գործընթացում իրական հաջողությունների հասնելն անհնար է։  Միջազգային միջնորդները ընդունում և հավաստիացնում են, որ Ղարաբաղը կմիանա գործընթացին, երբ գա ժամանակը։

Համաշխարհային առկա միտումները վկայում են, որ ռազմական ճանապարհով էթնիկ հիմնախնդիրների լուծման պրակտիկան մնացել է հեռու անցյալում։ Հենց սա պետք է բացատրեն միջնորդները պաշտոնական Բաքվին, ոչ թե հանդես գան անհասկանալի հայտարարություններով, որոնք բարդ իրավիճակ են ստեղծում ռուսական ռադիոկայանների սղագրողների համար։

Գագիկ Բաղդասարյան, «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության մեկնաբան                 

 

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:30
19 Հունվարի 2017
10 տարի առանց Հրանտ Դինքի
2017 թ.–ի հունվարի 19–ին լրանոմ է «Ակոս» հայ–թուրքական թերթի խմբագիր Հրանտ Դինքի սպանության 10–րդ տարելիցը։ Դինքի սպանությունը ցնցեց ողջ քաղաքակիրթ աշխարհը։
16:53
18 Հունվարի 2017
Հանգստացնող միջոց Բաքվի համար
ախորդ օրն ադրբեջանական դիվանագիտության համար ձախողված էր: ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովին անկեղծության կոչելուն ուղղված ադրբեջանցի քարոզիչների փորձը հաջողվեց, սակայն արդյունքը լրիվ հակառակն էր և շոկի ենթարկեց Բաքվին։
20:08
17 Հունվարի 2017
Բաքուն փորձում է ռուսական դիվանագիտության համբերությունը
Արցախ այցելելու և, այսպես կոչված, «սև ցուցակը» շրջանցելով Բաքու մեկնելու համար ռուս–իսրայելցի բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին Ադրբեջան արտահանձնման հասնելու փորձն ադրբեջանական դիվանագիտության համար անհաջողության վերածվեց։
14:04
11 Հունվարի 2017
2016 թ.–ի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը «Նովոստի–Արմենիայից»
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է նախորդ տարի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը։
14:31
27 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.–ի տասը գլխավոր մարզական իրադարձություններն ըստ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալության
2016 թվականն ամենանշանակալից տարիներից էր անկախ Հայաստանի սպորտային պատմության ընթացքում։
15:13
23 Դեկտեմբերի 2016
Տոներն են մոտենում. հինգ վայր Հայաստանում` Նոր տարվա կատարյալ տոնախմբության համար
Արդեն դեկտեմբերի երկրորդ կեսն է, ինչը նշանակում է, որ Նոր 2017 տարին արդեն շատ մոտ է:
13:34
23 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.-ի քաղաքական կարևորագույն տասն իրադարձություններն ըստ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության
Ավարտվող 2016 տարին նահանջ տարի էր: Գոյություն ունի հավատալիք, որ նման տարին լի է լինում տարատեսակ կատակլիզմներով, բնական աղետներով և  բնության քմահաճույքներով:
18:59
22 Դեկտեմբերի 2016
Հրեղեն աքաղաղի տարի. ինչպե՞ս պետք է ճիշտ ձևավորել տոնական սեղանը
Ամանորյա տոները հիանալի առիթ են երևակայության թռիչքի և ինքնատիպ ու բացառիկ տոնական սեղան ձևավորելու համար։
18:37
22 Դեկտեմբերի 2016
Հայաստանի վարչապետի 100 օրը
Այսօր լրանում է Կարեն Կարապետյանի` ՀՀ վարչապետի պաշտոնում գործունեության 100 օրը:
13:29
19 Դեկտեմբերի 2016
Ամանորյա հանգստի 7 լավագույն ուղղությունները
Ամանորին հաշված օրեր են մնացել, և Հայաստանի շատ բնակիչներ մտածում են, թե որտեղ կարելի է առավել արդյունավետ անցկացնել տոները։ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է այդ խնդրի լուծման սեփական տեսլականը։
15:16
17 Դեկտեմբերի 2016
Ինչպե՞ս նորաձև լինել Ամանորին. նոր սեզոնի 5 գլխավոր թրենդեր
Նոր տարին առանձնահատուկ տոն է, այդ պատճառով ամանորի գիշերն ամեն ինչ իդեալական պետք է լինի:
18:32
16 Դեկտեմբերի 2016
Տոներն են մոտենում. ի՞նչ պետք է լինի տոնական սեղանին Հրեղեն աքաղաղի տարում
Ամանորի նախապատրաստական գործընթացի ամենապատասխանատու պահերից տոնական սեղանի ճաշատեսակների ընտրությունն է։ Շատ փորձագետներ այն կարծիքին են, որ Ամանորի սեղանը պետք է համապատասխանի տարվա խորհրդանիշին, իսկ 2017 թվականը Հրեղեն աքաղաղի տարի է։