480.74
+0.03
511.65
+0.46
7.48
-0.03
+4
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայ-թուրքական հարաբերություններ. ճանապարհի սկի՞զբ. ԸՆԴՀԱՆՐԱՑՈՒՄ
11:51
24 Ապրիլի 2009

Հայաստանի և Թուրքիայի արտգործնախարարությունները, ինչպես նաև Շվեյցարիայի արտաքին գործերի դաշնային դեպարտամենտը հանդես են եկել հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ համատեղ հայտարարությամբ, որում ասվում է, որ «Հայաստանը և Թուրքիան միասին, Շվեյցարիայի միջնորդությամբ, ինտենսիվ աշխատանք են տարել, նպատակ ունենալով կարգավորել իրենց երկկողմ հարաբերությունները և զարգացնել դրանք փոխադարձ հարգանքի ու բարիդրացիության ոգով` այսպիսով խթանելով խաղաղությունը, կայունությունը և անվտանգությունը ողջ տարածաշրջանում»: Հայտարարության մեջ նշվում է նաև, որ սահմանվել է ճանապարհային քարտեզ»:

ՀՀ ԱԳՆ մամուլի և տեղեկատվության վարչության լրատվամիջոցների հետ կապի բաժնի վարիչ Տիգրան Բալայանը պարզաբանեց, որ «ճանապարհային քարտեզ» բառակապակցությունը նշանակում է  ձեռնարկվելիք քայլերի ծրագիր:

Այս, ըստ էության՝ սենսացիոն իրադարձության վերաբերյալ մեկնաբանությունները չուշացան։ Պաշտոնական Վաշինգտոնն անմիջապես ողջունեց այդ հայտարարությունը։

«Միացյալ Նահանգների դիրքորոշումը մնում է նույնը և կայանում է նրանում, որ հարաբերությունների նորմալացումը պետք է տեղի ունենա առանց նախապայմանների և խելամիտ ժամկետներում», - հայտարարել է ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի պաշտոնական ներկայացուցիչ Դեյվիդ Վուդը։

Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանի կարծիքով՝ Թուրքիայի և Հայաստանի արտգործնախարարությունների՝ հարաբերությունների կարգավորման մասին համատեղ հայտարարությունը վկայում է, որ անհրաժեշտ է առաջ գնալ երկկողմ հարաբերությունների հարցում:

«Իմ կարծիով հռչակագիրը չափազանց հատկանշական է, քանի որ վերջին օրերի և նույնիսկ շաբաթների ընթացքում Հայաստանում և Ադրբեջանում չափազանց շատ հայտարարություններ էին հնչում այ մասին, որ հայ-թուրքական փոխգործակցության գործընթացը դադարեցվել է», - ասաց Իսկանդարյանը։

Միաժամանակ նա նշեց, որ փոխհարաբերությունների կարգավորման և սահմանների բացման առնչությամբ հայ-թուրքական բանակցային գործընթացը «կենդանի գործընթաց է, այն շարունակվում է և միանգամայն կարող է հանգեցնել արդյունքների, ընդ որում շատ շուտով»:

Փորձագետը նշանակալի համարեց մինչև ապրիլի 24-ը այդ հայտարարության ստորագրումը։

«Թուրքերի համար կարևոր է, թե ինչ է տեղի ունենալու ԱՄՆ-ում ապրիլի 24-ին, և ԱՄՆ-ի համարել է կարևոր այն, թե ինչ է տեղի ունենում Հայաստան-Թուրքիա փոխհարաբերություններում, այդ պատճառով ես չեմ կարծում, որ այս ամենը պատահական է։ Սրանք միմյանց հետ կապված իրադարձություններ են, և ես գրեթե համոզված եմ, որ վաղը Օբամայի բավականին խիստ հայտարարության ժամանակ «ցեղասպանություն» բառը չի հնչի», - ասաց Իսկանդարյանը։

Հայաստանի և Թուրքիայի ԱԳՆ համատեղ հայտարարությունը ողջունեց Ամերիկայի հայկական համագումարը:

«Այն փաստը, որ Հայաստանն ու Թուրքիան բանակցությունների մեջ են մտել, պետք է ողջունել, քանի որ դա երկու կողմերի համար էլ բարդ փուլ էր»,- հինգշաբթի մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասաց Վարդանյանը։   

Վարդանյանը նշեց, որ ԱՀԱ-ն կողմ է Հայաստանի և Թուրքիայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատմանը, քանի որ դա երկու ժողովուրդների օգտին է։

«Ես չեմ ընդունում այն, որ 21-րդ դարում կարող են փակ սահմաններ լինել։ Հայ-թուրքական սահմանի բացումը բիզնեսի և զբոսաշրջության առումով կնպաստի երկու երկրների՝ իրար մոտ գտնվող շրջանների զարգացմանը»,- հայտարարեց Վարդանյանը։ Նա նաև դժվարացավ պատասխանել հարցին այն մասին, թե սահմանը կբացվի՞, արդյոք, մինչև 2009 թ.-ի վերջը։   

Երկու երկրների արտգործնախարարությունների հայտարարության վերաբերյալ իր կարծիքը արտահայտեց նաև Հայաստանի իշխող Հանրապետական կուսակցությունը։

Ինչպես «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տված հարցազրույցում ասաց ՀՀԿ-ից ԱԺ պատգամավոր Էդուարդ Շարմազանովը՝ Հանրապետական կուսակցությունը անթույլատրելի է համարում 21-րդ դարում պետությունների միջև փակ սահմանների առկայությունը:

Նրա խոսքերով՝ հարաբերությունների նորմալացման գործընթացը վաղուց է սկսվել, երբ դեռ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը 2008 թ.-ին Մոսկվայում հայտարարեց այն մասին, որ հայկական կողմն առանց նախապայմանների երկկողմ հարաբերություններ հաստատելու կողմնակիցն է և իր թուրք գործընկեր Աբդուլա Գյուլին հրավիրեց Երևան՝ սեպտեմբերի 6-ին երկու երկրների ֆուտբոլի ազգային հավաքականների հանդիպումը դիտելու։

«Սրան հաջորդեցին որոշակի գործընթացներ, մասնավորապես, Դավոսում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի և Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանի հանդիպումը բարձր մակարդակով»,- ասաց ՀՀԿ ներկայացուցիչը։

Նրա խոսքերով՝ ՀՀԿ-ն ու նախագահ Սարգսյանը դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման ու առանց նախապայմանների սահմանների բացման կողմնակիցն են։ Շարմազանովն ավելացրեց, որ անգամ դեկլարատիվ բնույթ կրող հայտարարությունը գործընթացն ավելի շոշափելի է դարձնում։   

Բավականին կտրուկ, սակայն սպասված հայտարարությամբ է հանդես եկել «Դաշնակցություն» կուսակցությունը։

«Հայ Յեղափոխական Դաշնակցությունը կոալիցիային իր մասնակցության նպատակահարմարության հարցը կքննարկի առաջիկա օրերին՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների վերջին զարգացումների հետ».- ասվում է կուսակցության՝ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը տրամադրված հայտարարության մեջ։

Փաստաթղթում նշվում է, որ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը վերջին ամիսներին եղել է Հայաստանի պետական-քաղաքական օրակարգի առանցքային հարցը։

«ՀՅ Դաշնակցությունը բազմիցս հայտարարել է, որ երկու երկրների միջև բարիդրացիական հարաբերություններ կարող են հաստատվել Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչմամբ և հայ ժողովրդի իրավունքների վերականգնմամբ միայն։ Առանց նախապայմանների շրջափակման վերացումը և դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը այդ ճանապարհի սոսկ առաջին քայլերը կարող են լինել»,- ասվում է հայտարարության մեջ։

Փաստաթղթում նշվում է, որ կուսակցության համար բացարձակապես անընդունելի է Թուրքիայի հետ հարաբերությունների բնականոնացումը պետության ինքնիշխան և կենսունակ լինելիության և սերունդների՝ ազգային-պետական իրավունքների հաշվին։

«Մենք գտնում ենք, որ հայ ժողովրդի մեծագույն ողբերգության հիշատակի օրվա՝ ապրիլի 24-ի անմիջական նախօրեին և Թուրքիայի ղեկավարների վերջին շրջանում կատարած՝ Արցախյան հիմնախնդրի և ընդհանրապես բացահայտ հակահայկական հայտարարությունների ու նախապայմաններ թելադրելու պայմաններում, այդ փաստաթղթի ի հայտ գալը հարվածում է Հայաստանի ու հայ ժողովրդի շահերին»- ընդգծվում է հայտարարությունում։

Երեկ երեկոյան անցկացվել է ապրիլի 24-ին նշվող Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված ջահերով երթը, որը կազմակերպել էր Դաշնակցություն կուսակցությունը։

Երթը սկսվել է թուրքական դրոշն այրելով։ Ի նշան հույսի, հավատի և ցեղասպանության զոհերի հիշատակի՝ երթի ժամանակ վառվել են հազարավոր ջահեր և մոմեր։

Տեղի երիտասարդությունից բացի ակցիային մասնակցել են սփյուռքահայեր, որոնք այս օրերի հատուկ եկել են Հայաստան՝ ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հարգելու նպատակով։

Հայոց մեծ եղեռնը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է, որը կազմակերպվել և ծրագրավորված իրագործվել է երիտթուրքական կառավարության կողմից, ինչի հետևանքով Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ մտնող Արևմտյան Հայաստանում, սրի է քաշվել ավելի քան 1,5 մլն. հայ։

Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ։ Առաջինը 1965 թ.-ին ճանաչել է Ուրուգվայը, որի օրինակին են հետևել Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիան, Գերմանիան, Հոլանդիան, Բելգիան, Լեհաստանը, Լիտվան, Սլովակիան, Շվեդիան, Շվեյցարիան, Հունաստանը, Կիպրոսը, Լիբանանը, Կանադան, Վենեսուելան, Արգենտինան, ԱՄՆ-ի 42 նահանգները։ Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել են նաև Վատիկանը, Եվրախորհրդարանը, Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը։

Թուրքիան ավանդաբար մերժում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մոտ մեկուկես միլիոն հայերի զանգվածային ջարդեր իրականացնելու մեղադրանքները և չափազանց ցավագին է վերաբերվում Հայոց Ցեղասպանության հարցի վերաբերյալ Արևմուտքի կողմից արվող քննադատություններին։--0—

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
13:47
30 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ–ն կարդիականացվի
Հայաստանի խորհրդարանը չորեքշաբթի արտահերթ նիստի ընթացքում առաջին ընթերցմամբ ընդունել է «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» օրենքի նախագիծը։
19:38
29 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ կառավարությունը դեկտեմբերին կաշխատի արտակարգ ռեժիմով
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները ներկայացրել են վերջին երկու ամիսների ընթացքում կատարված աշխատանքների հաշվետվությունները:
18:34
29 Նոյեմբերի 2016
Հակաբիոտիկներ միայն դեղատոմսով. կողմ և դեմ
Հայաստանում 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 15-ից ուժի մեջ կմտնեն «Դեղերի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են դեղատոմսով վաճառվող մի շարք դեղամիջոցների վաճառքի խստացում: Այս կապակցությամբ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը փորձել է պարզել, ինչպիսի դրական և բացասական հետևանքներ դա կունենա բնակչության համար:
20:30
27 Նոյեմբերի 2016
«Երկրաշարժը» պառակտեց Հայաստանը. գլուխգործո՞ց, թե՞ խեղաթյուրում
«Երկրաշարժ» ռուսական ֆիլմը, որի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ օրերս Հայաստանում, բավականին բուռն արձագանքի արժանացավ ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ կինեմատոգրաֆիստների շրջանում։
15:14
13 Նոյեմբերի 2016
Շուրջ 150 հազար ծառ է տնկվել Երևանում վերջին մի քանի տարվա ընթացքում. քաղաքապետ
Վերջին մի քանի տարվա ընթացքում թե՛ համաքաղաքային և թե՛, ընդհանրապես, սեզոնային ծառատունկերի շրջանակում շուրջ 150 հազար ծառ և թուփ է տնկվել մայրաքաղաքում:
17:58
02 Նոյեմբերի 2016
Մոսկովյան դպրոց հայկական շեշտադրումով. ո՞րն է խնդիրը
Վերջին օրերին Մոսկվայի հայկական համայնքի աղմկահարույց իրադարձություններից մեկը դարձավ տեղեկությունն այն մասին, որ «Միջմշակութային հաղորդակցությունների թիվ 1650 դպրոցում» խնդիրներ են ծագել։ Դպրոցի աշակերտների մեծամասնությունը հայեր են։ Եվ դպրոցը մտադիր են միաձուլել մեկ այլ դպրոցի հետ։
01:27
22 Հոկտեմբերի 2016
Շուտով ընտրություններ են. խորհրդարանի թարմացումն անխուսափելի է
Գարնանը Հայաստանում սպասվում են խորհրդարանական ընտրություններ:
16:52
21 Հոկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ-ն ընդունեց կառավարության ծրագիրը
ՀՀ ԱԺ–ն ուրբաթ արտահերթ նիստի ժամանակ հավանություն տվեց կառավարության նոր ծրագրին: Ծրագրին կողմ է քվեարկել 85 պատգամավոր, դեմ` 7, իսկ 6-ը ձեռնպահ են մնացել:
15:48
13 Հոկտեմբերի 2016
Երևանում բացվել է «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Հինգշաբթի Երևանում բացվել է Սպառազինությունների և պաշտպանական տեխնոլոգիաների «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը:
15:49
03 Հոկտեմբերի 2016
Պաշտպանության «քաղաքացիական» նախարար. անցում մեխանիկական կառավարման
Հայաստանի նոր կառավարությունն ամբողջովին ձևավորված է։ Սեպտեմբերի 13–ին մեկնարկած գործընթացը, երբ իր պաշտոնը ստանձնեց վարչապետ, Երևանի նախկին քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանը, ավարտվեց հոկտեմբերի 3–ին` առանցքային գերատեսչությունների` Արտգործնախարարության և Պաշտպանության նախարարության ղեկավարների նշանակմամբ։  

17:41
22 Սեպտեմբերի 2016
Քառորդ դար անկախություն. Հայաստանի ձեռքբերումներն ու անհաջողությունները
Նախօրեին Հայաստանը նշեց երկրի անկախության հռչակման 25-ամյակը:
16:48
07 Սեպտեմբերի 2016
Բարեփոխումներ վերևից. Հայաստանում սպասում են կառավարության հրաժարականին
Հովիկ Աբրահամյանի կառավարության սպասվող հրաժարականի մասին խոսում են ինչպես անխուսափելի ինչ-որ բանի մասին: