482.26
+0.64
516.89
-1.62
7.57
+0.02
-3
Եղանակը Երևանում
Հայ
Հայաստան. ընտրություններից մեկ տարի անց
13:12
20 Փետրվարի 2009

ԵՐԵՎԱՆ, 20 փետրվարի. /Նովոստի-Արմենիա/. Հայաստանի նախագահական ընտրություններից հետո անցած մեկ տարին հանրապետության անկախության ողջ պատմության ընթացքում երկրի համար ծանր փորձությունների ժամանակաշրջան դարձավ։ Ընդդիմության հանրահավաքները, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների հետ բախումները, որոնք Հայաստանի պատմության մեջ մտան «մարտի 1-2-ի դեպքեր» անվանումով, Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական Վեհաժողովի կողմից Հայաստանի նկատմամբ պատժամիջոցների կիրառման սպառնալիքը, հայկական հասարակության պառակտումը. այս ամենը վերջին տարվա ընթացքում հայկական իրականության անբաժանելի մասը դարձան։

ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՕՐԸ

2008թ. փետրվարի 19-ին տեղի ունեցած ընտրություններին իրենց թեկնածություններն էին առաջադրել ինը թեկնածուներ՝ ՀՀ վարչապետ, Հանրապետական կուսակցության նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ՀՀ կառավարության նախկին ղեկավար, ընդդիմադիր ԱԺՄ նախագահ Վազգեն Մանուկյանը, ԱԺ նախկին խոսնակ, ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ Վահան Հովհաննիսյանը, «Օրինաց Երկիր» կուսակցության առաջնորդ Արթուր Բաղդասարյանը, Հայաստանի նախկին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, «Ազգային միաբանություն» կուսակցության առաջնորդ Արտաշես Գեղամյանը, Ժողովրդական կուսակցության նախագահ Տիգրան Կարապետյանը, «Ազգային համաձայնություն» կուսակցության առաջնորդ Արամ Հարությունյանն և Ղարաբաղի նախագահի նախկին խորհրդական Արման Մելիքյանը։

Հիմնական պայքարը բորբոքվեց Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի և այդ ժամանակ վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնող Սերժ Սարգսյանի միջև։

Վարչապետ, նախագահի թեկնածու Սերժ Սարգսյանը ընտրությունների օրը հայտարարեց, որ երկրում չկան հեղափոխական տրամադրություններ և ընդգծեց, որ Հայաստանում հետընտրական պայքարը «մեր ծրագրերի իրականացման պայքարը կլինի»՝ խոստանալով, որ նախագահական ընտրություններում նրա հաղթանակի դեպքում կառավարության կազմում զգալի փոփոխություններ տեղի չեն ունենա։

ԿԸՀ-ի տվյալների արդյունքում, ՀՀ նախագահ ընտրվեց ընտրողների ձայների 52,82 տոկոսը հավաքած Սերժ Սարգսյանը։ Նրա հիմնական մրցակից Լևոն Տեր-Պետրոսյանի օգտին տրվել էր կրկնակի անգամ պակաս ձայն՝ 21,5 տոկոս։ Ընտրությունների արդյունքներն առաջացրեցին Տեր-Պետրոսյանի կողմնակիցների կտրուկ դժգոհությունը, որոնք արդեն փետրվարի 20-ին Հայաստանի մայրաքաղաքում սկսեցին հանրահավաքներ, բողոքի ցույցեր և երթեր անցկացնել՝ կոչ անել ընտրությունները չեղյալ համարել և անցկացնել նախագահի վերընտրություններ։

Այնուհանդերձ, նման պահանջները հանրապետությունում քչերին կարող էին զարմացնել, և ինչպես երկրում հետընտրական իրավիճակի վերաբերյալ իր մեկնաբանություններում արդարացի նշեց Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն Ալեքսանդր Իսկանդարյանը՝ «նման գործողությունները Հայաստանում սովորական երևույթ են դարձել, քանի որ քաղաքական ավանդույթներում պարտված կողմը միշտ իրեն հաղթող է հայտարարում»։

ՄԱՐՏՅԱՆ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ընդդիմադիր ճամբարը, սակայն, չդադարեցրեց իր գործողությունները։ Տեր-Պետրոսյանի կողմնակիցները զբաղեցրել էին Երևանի կենտրոնում գտնվող Ազատության հրապարակը, գիշերում էին վրանների տակ՝ բորբոքվելով նախկին նախագահի և իր կողմնակիցների թեժ ելույթներից։ Շարունակաբար աճող լարվածությունը և ընդդիմության ներկայացուցիչների վրդովմունքը մարտի 1-2-ին վերածվեցին զանգվածային անկարգությունների, որոնց հետևանքով զոհվեց տասը և վիրավորվեց ավելի քան 200 մարդ։ Հանրահավաքի մասնակիցների և իրավապահ մարմինների աշխատակիցների միրջև բախումների հետևանքով Երևանում մարտի 1-ից 21-ը արտակարգ դրություն հայտարարվեց։

Զանգվածային անկարգություններին մասնակցելու մեղադրանքով իրավապահ մարմիններն ավելի քան 100 մարդ ձերբակալեցին։ Առաջադրված մեղադրանքների գործով դատավարությունները շարունակվում են մինչ օրս, ընդ որում բոլոր ամբաստանյալներին ընդդիմությունը «քաղբանտարկյալներ է» անվանում։

Մարտի 1-2-ի դեպքերի քննության նպատակով Հայաստանի խորհրդարանում ստեղծվեց հատուկ ժամանակավոր հանձնաժողով, որի աշխատանքներին, բացի հայ խորհրդարանականներից, մասնակցում են նաև հրավիրված փորձագետներ, նախագահի հրամանով ձևավորվեց նաև Մարտյան անկարգությունների փաստահավաք փորձագիտական խումբ։

ԵՐԴՄԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՈԱԼԻՑԻԱ

Հայկական հասարակությունում տիրող որոշակի անկայունությունը չխանգարեց մարտի 21-ին ձևավորել նոր քաղաքական կոալիցիա, որի կազմի մեջ մտան Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունը, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը, Դաշնակցությունն ու «Օրինաց Երկիր» կուսակցությունը։ Իսկ ապրիլի 9-ին տեղի ունեցավ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի երդմակալության հանդիսավոր արարողությունը, որին մասնակցելու համար ժամանեցին բազմաթիվ օտարերկրյա պատվիրակություններ։ ՀՀ նոր նախագահի հիմնական հայտարարություններից մեկը ազգի համախմբման կոչն էր։

«Երդմնակալության արարողությունը տեղի է ունենում ողբերգական դեպքերից գրեթե մեկ ամիս անց, վերքերը դեռ թարմ են։ Այդ վերքերը մեզ բոլորիս ցավ և տառապանք պատճառեցին։ Այսօր ես կոչ են անում նայել առաջ, համատեղ գտնել առողջացման և համախմբման ուղին, վաղվա Հայաստանի զարգացման ուղին», - ասաց Սարգսյանը։

Դիմելով նրանց, ովքեր ընտրություններին իրենց ձայնը տվել էին այլն թեկնածուի օգտին՝ Սարգսյանը նշեց, - «Դուք կարող էիք չքվեարկել իմ օգտին, սակայն ես իրավունք չունեմ չլինել ձեր նախագահը, և նույնիսկ եթե մեր միջև կա թերհասկացման պատ, կոչ եմ անում քանդել այն»։

ՀՀ նոր նախագահի ելույթի գագաթնակետը դարձավ ուժեղ, հպարտ և ժողովրդավարական պետության կառուցման մասին հայտարարությունը, որտեղ բոլորը հավասար կլինեն օրենքի առաջ։

«Ես դա կանեմ, քանի որ ցանկանում եմ լինել այն նախագահը, ով ամբողջովին կիրագործի սեփական ծրագիրը, կբերի Հայաստանին խաղաղություն և կայուն զարգացում, կամրապնդի մեր երկրի վարկանիշն ու հեղինակությունը, կկարողանա լուծել մեր առջև ծառացած բոլոր լուրջ խնդիրները, ի վիճակի կլինի կանխատեսել հնարավոր բոլոր մարտահրավերները և կկարողանա դրանց արձագանքելու միջոցներ գտնել։ Ես կարող եմ լինել այդպիսի նախագահ», - հավաստիացրեց Սարգսյանը։

Արդեն ապրիլի 21-ին երկրում ձևավորվեց նոր կոալիցիոն կառավարություն, որտեղ իրենց պաշտոնները պահպանեցին տասը նախարարներ։ Ամենառաջինները նոր պաշտոններում հաստատվեցին ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանն ու ՀՀ արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը։

ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ՀԱՆՐՈՒԹՅԱՆ ԱՐՁԱԳԱՆՔԸ

Հայաստանի մարտյան դեպքերը մեծ արձագանք ստացան աշխարհում, հանրապետություն պարբերաբար ժամանում էին եվրոպական պատվիրակություններ, իսկ Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական Վեհաժողովում լրջորեն քննարկում էին կազմակերպությունում Հայաստանի ձայնի իրավունքի դադարեցման հարցը։ Սակայն երկար ժամանակ Հայաստանի վերաբերյալ որևէ որոշում չէր ընդունվում. ԵԽԽՎ-ն սահմանափակվում էր միայն բանաձևերի ընդունմամբ, որտեղ բացասական արձագանքներ կային ինչպես որոշ քրեական հետապնդման կետերի, այնպես էլ ԶԼՄ-ների, ընտրական բարեփոխումների նկատմամբ, դրանք դրական գնահատականներ էին տալիս Մարտյան դեպքերի փաստահավաք խմբի ստեղծմանն ուղղված Հայաստանի իշխանությունների գործողություններին։

Իրավիճակի անորոշությունը շարունակվում էր ընդհուպ մինչև ամանոր, երբ 2009 թ.-ի հունվարի 27-ին ԵԽԽՎ ձմեռային նստաշրջանի ժամանակ ընդունվեց Հայաստանի վերաբերյալ թիվ 1643 բանաձևը, որում Վեհաժողովը հրաժարվեց հայկական պատվիրակության նկատմամբ պատժամիջոցներից՝ բացատրելով դա գոյություն ունեցող ներքին խնդիրների լուծման գործում հայկական իշխանությունների քաղաքական կամքի առկայությամբ։

ԵԽԽՎ-ի այդ որոշումը հայկական հասարակության և քաղաքական գործիչների մոտ հակասական արձագանք առաջացրեց։ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության խորհրդարանական խմբակցության անդամ Էդուարդ Շարմազանովի կարծիքով, ԵԽԽՎ-ի նոր բանաձևը վկայում է հայկական իշխանությունների քաղաքական կամքի մասին, այն մասին, որ իշխանությունները երկրի ապագան ժողովրդավարության ամրապնդման մեջ են տեսնում։

Սակայն նախկին նախագահ Տեր-Պետրոսյանին աջակցող ընդդիմադիր Հայոց համազգային շարժում կուսակցության վարչության անդամ, արտաքին կապերի խորհրդարանական հանձնաժողովի նախկին նախագահ Հովհաննես Իգիթյանը կարծում է, որ Հայաստանի վերաբերյալ ԵԽԽՎ-ի նոր բանաձևի իմաստը չի փոխվել, չնայած հայկական պատվիրակության նկատմամբ պատժամիջոցների չկիրառմանը։ Նրա կարծիքով, նոր բանաձևի նպատակը  հայկական իշխանություններին ժամանակ տալն է՝ ԵԽԽՎ-ի պահանջների կատարման և «քաղբանտարկյալներին» ազատ արձակելու համար։

ԻՐԱՎԻՃԱԿՆ ԱՅՍՕՐ

Ընտրություններից հետո անցած մեկ տարվա ընթացքում Հայաստանում տիրող իրավիճակը, բազմաթիվ փորձագետների և քաղաքագետների գնահատականներով, ընդհանուր առմամբ, կայունացել է։ Տարվա ընթացքում պարբերաբար անցկացվող ընդդիմության հանրահավաքներն աստիճանաբար կորցնում էին իրենց սրությունը և անկում էին ապրում։

Նախագահական ընտրություններից հետո ձևավորված կառավարությունը պրոֆեսիոնալ ձևով սկսեց իրականացնել ՀՀ նախագահի և կոալիցիայի կազմում գտնվող կուսակցությունների նախընտրական ծրագրերը։

Նախագահի և կոալիցիոն կառավարության համակարգված աշխատանքի նպատակը քաղաքական համակարգի արդիականացումն է ու նոր ժամանակակից տնտեսության ստեղծումը։

Այսօր Հայաստանի իշխանությունների բոլոր ջանքերն ուղղված են համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի հետևանքների հաղթահարմանը։ Իշխանությունների պրոֆեսիոնալ գործողությունների շնորհիվ՝ իրավիճակը հաջողվում է վերահսկել։

Հայաստանի նախագահն ակտիվացրեց նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը, որն ուղղված է բոլոր հարևանների հետ նորմալ հարաբերությունների հաստատմանը՝ հայ ժողովրդի ազգային շահերն անշեղ պահպանելով։

ՀՀ նախագահի պաշտոնում ընտրվելու օրվանից ճիշտ մեկ տարի անց Սերժ Սարգսյանն այցելեց Լոռու մարզ։ Նա ծրագրել էր այցելել Տաշիր քաղաքի երկու ձեռնարկություններ և լինել Դսեղ գյուղում, որտեղ 140 տարի առաջ ծնվել է հայ մեծանուն բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանը։

«Ես իմ պարտքն եմ համարում աշխատել և այնպես գործի դնել պետական մեքենան, որ միասնական ջանքերով մոտեցնեմ այն օրը, երբ մեր երազանքի Հայաստանը մենք հպարտորեն կկարողանանք կոչել «Իմ նոր հայրենիք, իմ հզոր հայրենիք»», - հինգշաբթի Լոռու մարզի Դսեղ գյուղում հայտարարել է Սարգսյանը։

ՀՀ նախագահը խորհրդանշական է համարել իր այցելությունը Դսեղ գյուղ, որտեղ 140 տարի առաջ փետրվարի 19-ին՝ նախագահի պաշտոնում նրա ընտրվելու օրը, ծնվել է հայ մեծանուն դասական գրող Հովհաննես Թումանյանը։

Անժելա Օսիպովա, «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության մեկնաբան -0-

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
14:53
07 Դեկտեմբերի 2016
Սպիտակի երկրաշարժ. 28 տարվա կյանք մահից հետո
Հայաստանի պատմության մեջ ամենասարսափելի և ավերիչ երկրաշարժի օրից անցել է 28 տարի: Երկրաշարժի հետևանքով ավերվեցին Սպիտակը, Լենինականը (Գյումրի), Կիրովականը (Վանաձոր), Ստեփանավանը և հարյուրավոր այլ բնակավայրեր: Զոհվեց 25 հազար մարդ, 19 հազարը հաշմանդամ դարձավ, շուրջ կես միլիոնը  մնաց անօթևան:
13:47
30 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ–ն կարդիականացվի
Հայաստանի խորհրդարանը չորեքշաբթի արտահերթ նիստի ընթացքում առաջին ընթերցմամբ ընդունել է «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» օրենքի նախագիծը։
19:38
29 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ կառավարությունը դեկտեմբերին կաշխատի արտակարգ ռեժիմով
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները ներկայացրել են վերջին երկու ամիսների ընթացքում կատարված աշխատանքների հաշվետվությունները:
18:34
29 Նոյեմբերի 2016
Հակաբիոտիկներ միայն դեղատոմսով. կողմ և դեմ
Հայաստանում 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 15-ից ուժի մեջ կմտնեն «Դեղերի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են դեղատոմսով վաճառվող մի շարք դեղամիջոցների վաճառքի խստացում: Այս կապակցությամբ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը փորձել է պարզել, ինչպիսի դրական և բացասական հետևանքներ դա կունենա բնակչության համար:
20:30
27 Նոյեմբերի 2016
«Երկրաշարժը» պառակտեց Հայաստանը. գլուխգործո՞ց, թե՞ խեղաթյուրում
«Երկրաշարժ» ռուսական ֆիլմը, որի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ օրերս Հայաստանում, բավականին բուռն արձագանքի արժանացավ ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ կինեմատոգրաֆիստների շրջանում։
15:14
13 Նոյեմբերի 2016
Շուրջ 150 հազար ծառ է տնկվել Երևանում վերջին մի քանի տարվա ընթացքում. քաղաքապետ
Վերջին մի քանի տարվա ընթացքում թե՛ համաքաղաքային և թե՛, ընդհանրապես, սեզոնային ծառատունկերի շրջանակում շուրջ 150 հազար ծառ և թուփ է տնկվել մայրաքաղաքում:
17:58
02 Նոյեմբերի 2016
Մոսկովյան դպրոց հայկական շեշտադրումով. ո՞րն է խնդիրը
Վերջին օրերին Մոսկվայի հայկական համայնքի աղմկահարույց իրադարձություններից մեկը դարձավ տեղեկությունն այն մասին, որ «Միջմշակութային հաղորդակցությունների թիվ 1650 դպրոցում» խնդիրներ են ծագել։ Դպրոցի աշակերտների մեծամասնությունը հայեր են։ Եվ դպրոցը մտադիր են միաձուլել մեկ այլ դպրոցի հետ։
01:27
22 Հոկտեմբերի 2016
Շուտով ընտրություններ են. խորհրդարանի թարմացումն անխուսափելի է
Գարնանը Հայաստանում սպասվում են խորհրդարանական ընտրություններ:
16:52
21 Հոկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ-ն ընդունեց կառավարության ծրագիրը
ՀՀ ԱԺ–ն ուրբաթ արտահերթ նիստի ժամանակ հավանություն տվեց կառավարության նոր ծրագրին: Ծրագրին կողմ է քվեարկել 85 պատգամավոր, դեմ` 7, իսկ 6-ը ձեռնպահ են մնացել:
15:48
13 Հոկտեմբերի 2016
Երևանում բացվել է «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Հինգշաբթի Երևանում բացվել է Սպառազինությունների և պաշտպանական տեխնոլոգիաների «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը:
15:49
03 Հոկտեմբերի 2016
Պաշտպանության «քաղաքացիական» նախարար. անցում մեխանիկական կառավարման
Հայաստանի նոր կառավարությունն ամբողջովին ձևավորված է։ Սեպտեմբերի 13–ին մեկնարկած գործընթացը, երբ իր պաշտոնը ստանձնեց վարչապետ, Երևանի նախկին քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանը, ավարտվեց հոկտեմբերի 3–ին` առանցքային գերատեսչությունների` Արտգործնախարարության և Պաշտպանության նախարարության ղեկավարների նշանակմամբ։  

17:41
22 Սեպտեմբերի 2016
Քառորդ դար անկախություն. Հայաստանի ձեռքբերումներն ու անհաջողությունները
Նախօրեին Հայաստանը նշեց երկրի անկախության հռչակման 25-ամյակը: