477.89
+0.01
567.97
-5.63
8.33
+0.02
+16
Եղանակը Երևանում
Հայ
Օդային տարածքի պաշտպանություն. հայացք Երևանից
14:46
17 Փետրվարի 2009

ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Նիկոլայ Բորդյուժայի՝ նախօրեին արած հայտարարությունն այն մասին, որ Ռուսաստանն ու Հայաստանը կստեղծեն ՀՕՊ միասնական համակարգ՝ ռուս-բելառուսական համակարգի նմանությամբ, Երևանում սենսացիա չէր։ Հայկական փորձագիտական հանրությունն ընդունեց այս լուրը՝ որպես դինամիկ զարգացող ռազմաքաղաքական համագործակցության օրինաչափ փուլերից մեկը՝ ինչպես երկկողմ ձևաչափում, այնպես էլ ՀԱՊԿ շրջանակներում։

Խոսքն ավելի շուտ ոչ թե ստեղծման, այլ ՀՕՊ միասնական համակարգի ամրապնդման մասին է, միայն այն տարբերությամբ, որ փոխվում են առաջնահերթությունները՝ ԱՊՀ անորոշ և անցողիկ տարածքի փոխարեն գալիս է արդեն ձևավորված աշխարհաքաղաքական կառույց՝ կառուցված ընդհանուր շահերի և փոխադարձ պարտավորությունների վրա։

Վրաստանում տեղի ունեցած հակամարտությունից հետո ԱՊՀ շրջանակներում համագործակցության վերանայման անհրաժեշտության մասին Բորդյուժան հայտարարել էր Երևանում դեռևս 2008 թ.-ի սեպտեմբերի կեսին։ Արժեքների վերագնահատման մասին ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը խոսում էր այդ թվում նաև ԱՊՀ ՀՕՊ միասնական համակարգի համատեքստում։ Այդ ժամանակ խոսքը Ռուսաստանի դեմ թշնամական գործողություններում այդ համակարգի ուկրաինական բաղադրիչի հնարավոր մասնակցության մասին էր։

Այն բանի հետ, որ Ուկրաինան և Վրաստանը խախտել են ԱՊՀ երկրների ՀՕՊ միասնական համակարգը, համաձայն են նաև Հայաստանում։ «Այդ պետությունների դավաճանական գործողությունները հաշվի առնելով՝ հասկանալի է դարձել, որ մեր երկինքն անպաշտպան է դարձել։ Այսօր այդ պետությունները բացեիբաց շարունակում են դավաճանել այնպիսի երկրների շահերը, ինչպիսիք են, օրինակ, Հայաստանն ու Բելառուսը՝ լիովին անտեսելով մեր ընդհանուր պատմական անցյալն ու, փաստորեն, օգնելով արտաքին, արտատարածաշրջանային ուժերին՝ շանտաժի ենթարկել իրենց աշխարհագրական հարևաններին։ Սա այն իրավիճակն է, որի դեպքում մեզ լրացուցիչ ջանքեր են անհրաժեշտ մեր պաշտպանությունն ու անվտանգությունը կազմակերպելու համար», - կարծում է հայ վերլուծաբան Սերգեյ Շաքարյանցը։

Նրա խոսքերով, երկար տարիներ Հայաստանի մասնակցությունը ՀՕՊ միասնական համակարգին միանգամայն տրամաբանական էր, և այսօր նման համակարգի անհրաժեշտությունը պահպանվում է։ Ռիսկերն ու սպառնալիքները, որոնք իր մեջ  կրում է տարածաշրջանում տիրող իրավիճակը, չեն նվազել, իսկ բոլոր այն խոսակցությունները, որոնք տարվում են Թուրքիայի, Ռուսաստանի և Անդրկովկասի երկրների մասնակցությամբ Կովկասյան պլատֆորմի ստեղծման հնարավորության շուրջ, դեռևս միայն խոսակցություններ են։

Շաքարյանցի կարծիքով, գործող է մնում այն համակարգը, որն արդեն գոյություն ունի, այն է՝ 2008 թ.-ի օգոստոսից հետո բավականին ուժեղ սրվեցին հարաբերությունները Արևմուտքի հետ, այդ թվում նաև ՆԱՏՕ-ի և Ռուսաստանի միջև։ «Բոլոր «կողմ»-երի և «դեմ»-երի դեպքում ոչ ոք ի վիճակի չէ անտեսել Անդրկովկասում տիրող աշխարհաքաղաքական փոփոխությունները։ Եվ հաշվի առնելով այն, որ շարունակվում են հնչել ակնարկներ, սպառնալիքներ, նույնիսկ շանտաժ՝ Ռուսաստանի կողմից Աբխազայի և Հարավային Օսեթիայի անկախության ճանաչման փաստի կապակցությամբ, ինչպես դա բոլորովին վերջերս հնչեց ամերիկացիների կողմից, որոնք եղանակ են ստեղծում ՆԱՏՕ-ում,մենք կարող ենք ենթադրել, որ այսօրվա դրությամբ ոչ միայն Ռուսաստանը, այլև ՀԱՊԿ բլոկին  մասնակցող ԱՊՀ երկրներն իրավունք ունեն կարծելու, որ թեկուզ անուղղակիորեն, սակայն հիմնական ռազմական սպառնալիքը, այսինքն՝ այդ երկրների անվտանգության, ինքնավարության նկատմամբ սպառնալիքն իր մեջ կրում է հենց ՆԱՏՕ-ի բլոկը», - կարծում է Շաքարյանցը։

Այդ պատճառով կարելի է պնդել, որ քանի որ Հայաստանը սահմանակից է ՆԱՏՕ-ի բլոկի հետ՝ ի դեմս Թուրքիայի, հետևաբար պաշտպանվել հնարավոր սադրիչ գործողություններից, իսկ գուցե նաև բավականին բաց ռազմական ագրեսիայից, նրան ուղղակի անհրաժեշտ է՝ անկախ սպառնալիքի աղբյուրից։

ՀՕՊ միասնական համակարգի ամրապնդման երկրորդ պատճառը տարածաշրջանում Իրանի դեմ ուղղված ռազմական գործողությունների սպառնալիքի պահպանումն է։ «Այստեղ մեր ՀՕՊ համակարգը պետք է այնքան զգաստ լինի, որ տեղի չունենան հայկական տարածքների պատահական ռմբակոծումներ որևէ ագրեսորի գործողությունների հետևանքով, ինչպես դա տեղի ունեցավ 1990 թվականին՝ Հարավսլավիայի դեմ ռազմական հարձակումների ժամանակ», - հայտարարել է Շաքարյանցը։

Նման պայմաններում Հայաստանին պարզապես անհրաժեշտ է ավելի լուրջ, ժամանակակից պայմաններին ավելի համարժեք ՀՕՊ և ՀՀՊ համակարգ, որը, վերլուծաբանի խոսքերով, կկանխեր «ոմն ամերիկյան կամ թուրքական ռազմաօդային ուժերի տարբեր տեսակի գայթակղությունները՝ Իրանի փոխարեն գնդակոծելու Հայաստանը»։

«Իրականում նման սպառնալիքները լիովին արդիական և իրական են։ Աշխարհը տեսնավ, որ հենց նույն Հարավսլավիայում ռազմական նպատակների փոխարեն ռմբակոծվում էին քաղաքացիական օբյեկտները, վախեցնելու համար ռումբերը պայթում էին Հունգարիայում, Ռումինիայում, Բուլղարիայում, Մակեդոնիայում», - ընդգծել է փորձագետը։

Հայաստանը որևէ տեսակի ոտնձգություններից զերծ պահելու նպատակով, ում կողմից էլ դրանք լինեն, անհրաժեշտ է հենց ՀՕՊ միասնական համակարգ, որը և առաջարկվել է։ Շաքարյանցը կարծում է, որ Հայաստանում ռուսական 102-րդ ռազմաբազայում տեղակայված С-300 զենիթահրթիռային համալիրը հանրապետության օդային տարածքի լուրջ պաշտպանությունն է։

Մեկ այլ ռազմական փորձագետի՝ Կովկասի ինստիտուտի փոխտնօրեն Սերգեյ Մինասյանի կարծիքով, Բորդյուժայի հայտարարությունը գոյություն ունեցող իրականության հաստատումն է։ «Պարզապես ՀԱՊԿ վերջին գագաթնաժողովի կապակցությամբ, որի ընթացքում որոշվել է ստեղծել Արագ արձագանքման հավաքական ուժեր, այդ ծրագիրը նոր քաղաքական նշանակություն ձեռք բերեց։ Սա այն ռազմաքաղաքական իրականության հաստատումն է, որը գոյություն ունի Հարավային Կովկասում և հայ-ռուսական ռազմաքաղաքական հարաբերություններում», - հայտարարել է Մինասյանը։

Նրա խոսքերով, Հայաստանի համար շատ կարևոր է ունենալ ՀՕՊ ժամանակակից և մարտունակ միջոցներ, իսկ հայ-ռուսական համագործակցությունն այդ տեսակետից հանրապետությանը լավ հնարավորություն է տալիս արդիականացնելու գոյություն ունեցող հակաօդային պաշտպանության մարտունակ միջոցները և ունենալ նորերը։

«Հայաստանը ՀԱՊԿ անդամ է, և Հայաստանի ռազմական համագործակցությունը՝ ինչպես Ռուսաստանի հետ երկկողմ ձևաչափում, այնպես էլ այդ կազմակերպության շրջանակներում, ունի մի քանի մակարդակներ։ Հայաստանի համար գլխավոր և առավել մեծ նշանակություն ունեցող բաղկացուցիչներից է հենց  համագործակցությունը ՀՕՊ զարգացման հարցում», - կարծում է փորձագետը։ Նա նշում է, որ հայ-ռուսական ՀՕՊ հուսալիության մակարդակը լիովին համապատասխանում է գոյություն ունեցող, իրական, այլ ոչ թե հիպոթետիկ սպառնալիքներին։

Մինասյանի խոսքերով, հայկական տարածքում զենիթահրթիռային համալիրի՝ առաջ քաշված հետախուզման և օդային տարածքի վերահսկողության համակարգերը կապահովեն ոչ միայն Հայաստանի անվտանգությունը, այլև Հյուսիսային Կովկասում Ռուսաստանի օդային տարածքի պաշտպանության առաջավոր գիծը կդառնան։ «Կարծում եմ, որ եթե Ռուսաստանն իսկապես ծրագրում է Հայաստանում ՀՕՊ արդյունավետ համակարգ ունենալ, որը կլուծեր համալիր խնդիրներ, ապա նրան անհրաժեշտ կլինի արդիականացնել ոչ միայն ՀՕՊ գոյություն ունեցող միջոցները, այլև տեղակայել նոր միջոցներ», - հայտարարել է փորձագետը։-0-

Գագիկ Բաղդասարյան, ԱՄԻ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության մեկնաբան -  հատուկ «ՌԻԱ Նովոստիի» համար

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
16:30
03 Սեպտեմբերի 2017
Հետահայաց ամառ. ամենաաղմկոտ իրադարձությունները Հայաստանում
Այն հարցին, թե ինչպես անցավ ամառը, Հայաստանի բնակիչները, ամենայն հավանականությամբ, կպատասխանեն` «շատ շոգ էր»:
19:40
31 Մայիսի 2017
Օձերի անսպասելի «գրոհը» Հայաստանում. պատճառներ և հետևանքներ
Վերջին ժամանակներում Հայաստանի մայրաքաղաքում հաճախակի են դարձել օձերի հայտնաբերման դեպքերը:
19:07
30 Մայիսի 2017
Մրրիկ Մոսկվայում. արդյո՞ք տարերքը կհասնի Հայաստան
Մոսկվայի տարածքում մոլեգնած ուժեղ մրրիկը լուրջ վնաս է հասցրել Ռուսաստանի մայրաքաղաքին` քանդելով տանիքներ, կանգառներ, Դոնսկոյ վանքի տապանաքարերը:
11:08
30 Մայիսի 2017
Հայաստան. միֆ և իրականություն
Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ:
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։
16:47
01 Մարտի 2017
2017–ի մարտ. ինը տարի անց, կամ անցյալից չքաղված դասեր
Հայաստանում այսօր նշվում է նորագույն պատմության ամենաողբերգական օրերից մեկը։
15:05
24 Հունվարի 2017
Ինչու Թրամփը պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը. American Thinker
American Thinker հայտնի պարբերականը հրապարակել է «Forbes», «The National Interest» և «Ռուսաստանը գլոբալ քաղաքականությունում» ամսագրերի սյունակագիր, ամերիկագետ Արեգ Գալստյանի հոդվածը: