482.89
-0.16
541.32
+2.38
8.54
+0.08
+20
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ղարաբաղյան հակամարտության դինամիկայի վրա զգալի ազդեցություն են գործում գլոբալ աշխարհաքաղաքական խաղացողների գործողությունները
18:29
12 Փետրվարի 2009

Ղարաբաղյան հակամարտության դինամիկայի վրա զգալի ազդեցություն է գործում արտաքին գործոնը՝ գլոբալ աշխարհաքաղաքական խաղացողների գործողությունները, ոչ թե հակամարտող կողմերի փոխհարաբերությունները։

Ընդ որում նման ազդեցությունն իր մեջ ունի ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական կողմեր։ Դրականն այն է, որ Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմամբ զբաղվող ԵԱՀԿ ՄԽ-ի գործունեությունը ուղղված է ստեղծված ստատուս-քվոյի պահպանմանն ու հակամարտության լարման կասեցմանը։ Մյուս կողմից միջնորդների մակարդակով ներկայացված հիմնական աշխարհաքաղաքական ուժերի (Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի) միջև դիմակայությունը հակամարտության կարգավորման հարցում ընդհանուր հայտարարի գալն անհնարին է դարձնում։   

Այսօր Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացի հետագա վարման համար բավականին արդիական է դարձել ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների հարցը՝ ի դեմս ԵԱՀԿ ՄԽ միջնորդների։ 

Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ամերիկյան սցենարը ի վերջո ենթադրում է Ադրբեջանի մուտքը ՆԱՏՕ։ ԱՊՀ երկրների ինստիտուտի Անդրկովկասի բաժնի ղեկավար Միխայիլ Ալեքսանդրովի խոսքերով, ԱՄՆ հանդես է գալիս Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության փուլ առ փուլ լուծման օգտին, ինչը ձեռնտու է Ադրբեջանին, սակայն ձեռնտու չէ հայկական ղեկավարությանը։ Ենթադրվում է, որ ԼՂՀ-ն Ադրբեջանին է հանձնում յոթ «օկուպացված» տարածքները՝ չճանաչված հանրապետությունում անկախության մասին հանրաքվե անցկացնելու Բաքվի երաշխիքների դիմաց։ Հետո Ադրբեջանն ու Թուրքիան շրջափակումից ազատում են ԼՂՀ-ն, և հակամարտության գոտի են մտնում խաղաղապահ ուժերը։     

Ռուսաստանի հիմնական շահը տարածաշրջանում կայության ապահովումն ու պահպանումն է։

Ընդ որում դեռևս անցյալ տարվա հոկտեմբերին ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալ, ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահ Մեթյու Բրայզան հայտարարում էր, որ Հարավային Կովկասում Ռուսաստանին Միացյալ Նահանգների ախոյան չի համարում։ Բրայզան հայտարարել է, որ իր երկիրը Ռուսաստանի նկատմամբ սեփական ռազմավարական շահերն ունի, որոնք ԱՄՆ-ն կիսում է կովկասյան իր գործընկերների հետ։ Նա կարծիք է հայտնել, որ Ռուսաստանը դեմ չէ այդ շահերին՝ դրա տակ մասնավորապես հասկանալով կայունություն Հարավային Կովկասում։ «Ռուսաստանը կայունության հաստատման ուղիներ է որոնում իր հարավային սահմաններին, և մենք կարող ենք համագործակցել այս ոլորտում»,- ասել է ԱՄՆ փոխպետքարտուղարը։ Ընդ որում նա հայտարարել է, որ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը գլխավոր սկզբունքն է, որի վրա պետք է հիմնվի Ղարաբաղյան հակամարտության լուծումը։ «ԱՄՆ-ն հստակ սատարում է թե Ադրբեջանի, թե Վրաստանի տարածքային ամբողջականությունը, և սրանում ԱՄՆ դիրքորոշումն անփոփոխ է»,- հայտարարեց Բրայզան։     

Արժե համաձայնել, որ կես տարի անց ևս հարավօսական ողբերգությունը դեռևս թարմ է համաշխարհային հանրության, այդ թվում և ադրբեջանական ղեկավարության հիշողության մեջ։ Այդ իսկ պատճառով մոտ ապագայում Ադրբեջանին շահավետ չի լինի ագրեսիա դրսևորել Հայաստանի հանդեպ։ Այս առումով օգոստոս ամսի իրադարձություններն ու դրանց հետևանքները՝ որպես հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների նախադեպ, արդարացնում է իրեն։ Հայ քաղաքագետ Ռիչարդ Գիրագոսյանի կարծիքով, «Վրաստանի դասը ցույց տվեց Ադրբեջանին, թե որքան վտանգավոր կարող են լինել Ղարաբաղյան հակամարտությունը ռազմական ճանապարհով լուծելու փորձերը։

Օգոստոսյան ռուս-վրացական պատերազմում հանդես գալով Վրաստանի կողմից՝ ԱՄՆ-ն հույս ուներ չեզոքացնել Ռուսաստանի ակտիվությունը տարածաշրջանում։ Սակայն օգոստոսյան պատերազմի արդյունքները կանխատեսել Ամերիկան չկարողացավ։ Ռուսաստանը միակողմանի կարգով ճանաչեց Հարավային Օսեթիայի և Աբխազիայի անկախությունը։ Հետո կնքվեց Ռուսաստանի կողմից նախաձեռնված Մայնդորֆյան հռչակագիրը։ Որպես նման ակտիվության հետևանք՝ տարածաշրջանում ավելի շատ աճեց ռուսական ազդեցության աստիճանը։  

Արժե ընդունել, որ ԱՄն-ն ու Ռուսաստանը վերջնական արդյունքում իրենց դիրքերն աշխարհում ամրապնդելու նպատակն են հետապնդում։ Սակայն եթե Միացյալ Նահանգների համար կարևոր է ամենուրեք ժողովրդավարություն սփռելու միջոցով ազդել դեռևս ժողովրդավարացմանն անպատրաստ երկրների վրա, ապա Ռուսաստանի համար կարևոր է անվտանգության ապահովումը ռուսական պետության սահմանների երկայնքով ու դրանց ներսում։--0--  

Օլեգ Բարնաշով՝ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության թղթակից
 

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։
16:47
01 Մարտի 2017
2017–ի մարտ. ինը տարի անց, կամ անցյալից չքաղված դասեր
Հայաստանում այսօր նշվում է նորագույն պատմության ամենաողբերգական օրերից մեկը։
15:05
24 Հունվարի 2017
Ինչու Թրամփը պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը. American Thinker
American Thinker հայտնի պարբերականը հրապարակել է «Forbes», «The National Interest» և «Ռուսաստանը գլոբալ քաղաքականությունում» ամսագրերի սյունակագիր, ամերիկագետ Արեգ Գալստյանի հոդվածը:


15:30
19 Հունվարի 2017
10 տարի առանց Հրանտ Դինքի
2017 թ.–ի հունվարի 19–ին լրանոմ է «Ակոս» հայ–թուրքական թերթի խմբագիր Հրանտ Դինքի սպանության 10–րդ տարելիցը։ Դինքի սպանությունը ցնցեց ողջ քաղաքակիրթ աշխարհը։
16:53
18 Հունվարի 2017
Հանգստացնող միջոց Բաքվի համար
ախորդ օրն ադրբեջանական դիվանագիտության համար ձախողված էր: ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովին անկեղծության կոչելուն ուղղված ադրբեջանցի քարոզիչների փորձը հաջողվեց, սակայն արդյունքը լրիվ հակառակն էր և շոկի ենթարկեց Բաքվին։
20:08
17 Հունվարի 2017
Բաքուն փորձում է ռուսական դիվանագիտության համբերությունը
Արցախ այցելելու և, այսպես կոչված, «սև ցուցակը» շրջանցելով Բաքու մեկնելու համար ռուս–իսրայելցի բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին Ադրբեջան արտահանձնման հասնելու փորձն ադրբեջանական դիվանագիտության համար անհաջողության վերածվեց։
14:04
11 Հունվարի 2017
2016 թ.–ի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը «Նովոստի–Արմենիայից»
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է նախորդ տարի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը։
14:31
27 Դեկտեմբերի 2016
2016 թ.–ի տասը գլխավոր մարզական իրադարձություններն ըստ «Նովոստի–Արմենիա» գործակալության
2016 թվականն ամենանշանակալից տարիներից էր անկախ Հայաստանի սպորտային պատմության ընթացքում։