480.74
+0.03
511.65
+0.46
7.48
-0.03
+1
Եղանակը Երևանում
Հայ
Դավոս – Հոկայդո. Կլիման ավելի կարևոր է, քան ճգնաժամը
14:46
29 Հունվարի 2008

Հենց Դավոսի շաբաթվա ընթացքում (Համաշխարհային տնտեսական համաժողովը երեկ ավարտվել է) համաշխարհային ֆոնդային բորսաներում տեղի ունեցող դողէրոցքը ինտրիգ է առաջացրել Հոկայդոյում հուլիսին կայանալիք Մեծ ութնյակի գագաթնաժողովի օրակարգում Ճապոնիայի վարչապետ Յասուո Ֆուկուդայի ամբողջովին ստանդարտ և սպասված հայտարարության մեջ։

Որոշ դիտորդներ նույնիսկ առաջարկել են, որ բացառապես օրակարգը հրապարակելու համար մեկ օրով Դավոս ժամանած Ֆուկուդոն կփոխի շեշտադրումները։ Այսինքն, Հոկայդոյի հանդիպման գլխավոր թեման կլինի ոչ թե կլիման, ինչպես ավելի վաղ ենթադրվում էր, այլ համաշխարհային տնտեսության կայունացման միջոցները։

Այս ամենի համար նախադրյալներն առկա էին. մի քանի շաբաթ շարունակ ռեկորդային կորուստների մասին համաշխարհային խոշորագույն ֆինանսական կազմակերպությունների հայտարարությունները և որպես գագաթնակետ՝ անցած շաբաթ սկսված աշխարհի բոլոր ֆոնդային բորսաների խուճապահար անկումը։

Դավոսի ելույթները մեկը մեկից տխուր էին։ Հայտնի դրամային սպեկուլյանտ Ջորջ Սորոսը հայտարարել է դոլարի՝ որպես համաշխարհային ռեզերվային տարադրամի դարաշրջանի ավարտը։ Հեղինակավոր տնտեսագետ Նուրիել Ռուբինին հայտարարել է, որ «ԱՄՆ-ի տնտեսության ռեցեսիան խորը և երկարատև է լինելու, ավելի քան չորս եռամսյակ, և դա շատ լուրջ ռեցեսիա է լինելու», որը անխուսափելիորեն իր հետքը կթողնի համաշխարհային տնտեսության վրա։ Իսկ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) գլխավոր տնօրեն Դոմինիկ Ստրոս-Կանը կոչ է արել բոլոր երկրներին՝ «լուրջ» միջոցներ ձեռնարկել, ինչպես մոնետար, այնպես էլ ֆիսկալ ԱՄՆ-ի տնտեսությունում ռեցեսիայի սպառնալիքը չեզոքացնելու համար։ Բոլոր միջոցներով, ընդհուպ մինչև բյուջետային դեֆիցիտ ունեցող երկրներում պետական ծախսերի բարձրացման միջոցով, «վիրավոր հսկային» օգնելու մասին Ստրոս-Կանի կոչը ավելի շատ է վկայում այն մասին, թե որքան վտանգավոր է ներկա իրավիճակը համաշխարհային տնտեսական համակարգի համար։

 Սակայն «հյուծված» տարիների կանխազգացումը չստիպեց Ճապոնիայի նախարարների կաբինետին փոխել Մեծ ութնյակի գագաթնաժողովի օրակարգը։ Իսկ օրակարգը հրապարակող Ճապոնիայի վարչապետ Յասուո Ֆուկուդան մեծ ծափահարությունների արժանացավ՝ նկարագրելով Cool Earth Partnership ծրագրի իրականացման մասին Ճապոնիայի մտադրությունները։

Մտածելով Ֆուկուդոյի ներկայացրած նախագծի անվանումը՝ Ճապոնիայի նախարարների կաբինետի նորարարներն անշուշտ հիշել են Cool Biz («զով բիզնես» կամ cool բառի մեկ այլ իմաստը՝ «վճռական բիզնես») ճապոնական ընկերությունը։ 2005 թ.-ի ամռանից, Շրջակա միջավայրի նախարարության նախաձեռնությամբ, բամզամիլիոն ճապոնացիների բանակին համոզում են, որպեսզի նրանք իրենց օդափոխիչները դնեն +28 C0-ից ոչ ցածր և փոխեն իրենց ավանդական հագուկապը՝ աշխատանքային վայրում հանել պիջակները, կրել «շնչող» կտորներից կարված տաբատներ, կարճ թևերով վերնաշապիկներ և արձակել օձիքները։ Ինչպես հաշվարկել է Շրջակա միջավայրի նախարարությունը, Cool Biz ընկերության արդյունքների համաձայն՝ 2005 թ.-ին CO2-ի արտամղումը Ճապոնիայում կրճատվել է 460 հազ. տոննայով (համարժեք մեկ ամսվա ընթացքում միլիոն տնային տնտեսուհիների կողմից արված արտամղման), իսկ 2006 թ.-ի ամռանը՝ 1,14 մլն տոննայով (համարժեք 2,5 մլն տնային տնտեսուհիների կողմից մեկ ամսվա ընթացքում արտադրվող ածխաթթու գազի)։

Դավոսում Ճապոնիայի վարչապետի կողմից հայտարարված նախաձեռնություներից նման անհապաղ արդյունքի, իհարկե, հարկավոր չէ սպասել։ Սակայն դրանց ֆինանսական թափը, հաշվի առնելով յուրաքանչյուր նախագծի իրականացման ժամանակ ճապոնացիների ավանդական մանրազննությունը, թույլ կտա ենթադրել, որ այստեղ ևս արդյունքը տպավորիչ կլինի։

Նախաձեռնությունները հետևյալն են՝ առաջին հերթին (ըստ հայտարարության հերթականության, այլ ոչ թե նշանակության) Ճապոնիայի կողմից 5 տարի ժամկետով 10 մլրդ դոլարի չափով հիմնադրամի ստեղծում, որի միջոցները կուղղվեն զարգացող երկրներ գլոբալ տաքացման դեմ պայքարի նպատակով։ Երկրորդ, նույն նպատակով Ճապոնիան նախաձեռնում է ստեղծել բազմազգ հիմնադրամ։ Ֆուկուդայի խոսքերով, ԱՄՆ-ն և Մեծ Բրիտանիան արդեն համաձայնվել են այդ նախագծին, մյուս երկրների համար դուռը բաց է։ Վերջապես, Ճապոնիան սկսում է 30 մլրդ դոլար ներդնել սեփական արդյունաբերության էներգետիկ արդյունավետության և բնապահպանական անվտանգության բարձրացմանն ուղված հինգամյա ծրագրի մեջ։ Ճապոնիան կոչ է անում ողջ աշխարհը՝ մինչև 2020 թ.-ը 30 տոկոսով բարձրացնել արդյունաբերության էներգետիկ արդյունավետությունը։

Ինչպես հաստատել է Ֆուկուդան, եղանակային գլոբալ փոփոխությունների խնդիրը մնում է հիմնական թեման Հոկայդոյում կայանալիք Մեծ ութնյակի գագաթնաժողովի ժամանակ։ Իհարկե նա ընդգծել է, որ նրա կողմից հրապարակված Մեծ ութնյակի երկրների առաջնորդների հանդիպման օրակարգի մնացած կետերը, դրանք են «տնտեսական կայունության ապահովումը», «Ամենաաղքատ երկրներին՝ առաջին հերթին Աֆրիկայի պետություններին օգնության տրամադրումը» և «ահաբեկչության դեմ պայքարը» նույնպես շատ կարևոր են և պահանջում են «սառեցման» հատուկ միջոցներ։

 Նման առաջնահերթությունների դասավորումը վկայում է այն մասին, որ տնտեսվարության համաշխարհային համակարգում փոփոխություններն արդեն սկսվել են։ Այսինքն, բնության նկատմամբ մարդու կործանարար ազդեցությունը պակասեցնելու նպատակով աղքատ երկրների տեխնոլոգիական հետամնացության համատեղ հաղթահարման անհրաժեշտությունը դառնում է ավելի կարևոր, քան տեղից շարժվող հասկին՝ ԱՄՆ-ի տնտեսությանը օգնություն տրամադրելը, որքան էլ որ լուրջ չլինեն այդ հասկի խնդիրները։

Ելենա Զագորոդնայա, «ՌԻԱ Նովոստիի» տնտեսական մեկնաբան

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
13:47
30 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ–ն կարդիականացվի
Հայաստանի խորհրդարանը չորեքշաբթի արտահերթ նիստի ընթացքում առաջին ընթերցմամբ ընդունել է «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» օրենքի նախագիծը։
19:38
29 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ կառավարությունը դեկտեմբերին կաշխատի արտակարգ ռեժիմով
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները ներկայացրել են վերջին երկու ամիսների ընթացքում կատարված աշխատանքների հաշվետվությունները:
18:34
29 Նոյեմբերի 2016
Հակաբիոտիկներ միայն դեղատոմսով. կողմ և դեմ
Հայաստանում 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 15-ից ուժի մեջ կմտնեն «Դեղերի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են դեղատոմսով վաճառվող մի շարք դեղամիջոցների վաճառքի խստացում: Այս կապակցությամբ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը փորձել է պարզել, ինչպիսի դրական և բացասական հետևանքներ դա կունենա բնակչության համար:
20:30
27 Նոյեմբերի 2016
«Երկրաշարժը» պառակտեց Հայաստանը. գլուխգործո՞ց, թե՞ խեղաթյուրում
«Երկրաշարժ» ռուսական ֆիլմը, որի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ օրերս Հայաստանում, բավականին բուռն արձագանքի արժանացավ ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ կինեմատոգրաֆիստների շրջանում։
15:14
13 Նոյեմբերի 2016
Շուրջ 150 հազար ծառ է տնկվել Երևանում վերջին մի քանի տարվա ընթացքում. քաղաքապետ
Վերջին մի քանի տարվա ընթացքում թե՛ համաքաղաքային և թե՛, ընդհանրապես, սեզոնային ծառատունկերի շրջանակում շուրջ 150 հազար ծառ և թուփ է տնկվել մայրաքաղաքում:
17:58
02 Նոյեմբերի 2016
Մոսկովյան դպրոց հայկական շեշտադրումով. ո՞րն է խնդիրը
Վերջին օրերին Մոսկվայի հայկական համայնքի աղմկահարույց իրադարձություններից մեկը դարձավ տեղեկությունն այն մասին, որ «Միջմշակութային հաղորդակցությունների թիվ 1650 դպրոցում» խնդիրներ են ծագել։ Դպրոցի աշակերտների մեծամասնությունը հայեր են։ Եվ դպրոցը մտադիր են միաձուլել մեկ այլ դպրոցի հետ։
01:27
22 Հոկտեմբերի 2016
Շուտով ընտրություններ են. խորհրդարանի թարմացումն անխուսափելի է
Գարնանը Հայաստանում սպասվում են խորհրդարանական ընտրություններ:
16:52
21 Հոկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ-ն ընդունեց կառավարության ծրագիրը
ՀՀ ԱԺ–ն ուրբաթ արտահերթ նիստի ժամանակ հավանություն տվեց կառավարության նոր ծրագրին: Ծրագրին կողմ է քվեարկել 85 պատգամավոր, դեմ` 7, իսկ 6-ը ձեռնպահ են մնացել:
15:48
13 Հոկտեմբերի 2016
Երևանում բացվել է «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Հինգշաբթի Երևանում բացվել է Սպառազինությունների և պաշտպանական տեխնոլոգիաների «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը:
15:49
03 Հոկտեմբերի 2016
Պաշտպանության «քաղաքացիական» նախարար. անցում մեխանիկական կառավարման
Հայաստանի նոր կառավարությունն ամբողջովին ձևավորված է։ Սեպտեմբերի 13–ին մեկնարկած գործընթացը, երբ իր պաշտոնը ստանձնեց վարչապետ, Երևանի նախկին քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանը, ավարտվեց հոկտեմբերի 3–ին` առանցքային գերատեսչությունների` Արտգործնախարարության և Պաշտպանության նախարարության ղեկավարների նշանակմամբ։  

17:41
22 Սեպտեմբերի 2016
Քառորդ դար անկախություն. Հայաստանի ձեռքբերումներն ու անհաջողությունները
Նախօրեին Հայաստանը նշեց երկրի անկախության հռչակման 25-ամյակը:
16:48
07 Սեպտեմբերի 2016
Բարեփոխումներ վերևից. Հայաստանում սպասում են կառավարության հրաժարականին
Հովիկ Աբրահամյանի կառավարության սպասվող հրաժարականի մասին խոսում են ինչպես անխուսափելի ինչ-որ բանի մասին: