480.45
+0.06
537.05
+0.45
8.13
+0.06
+19
Եղանակը Երևանում
Հայ
Դավոս – Հոկայդո. Կլիման ավելի կարևոր է, քան ճգնաժամը
14:46
29 Հունվարի 2008

Հենց Դավոսի շաբաթվա ընթացքում (Համաշխարհային տնտեսական համաժողովը երեկ ավարտվել է) համաշխարհային ֆոնդային բորսաներում տեղի ունեցող դողէրոցքը ինտրիգ է առաջացրել Հոկայդոյում հուլիսին կայանալիք Մեծ ութնյակի գագաթնաժողովի օրակարգում Ճապոնիայի վարչապետ Յասուո Ֆուկուդայի ամբողջովին ստանդարտ և սպասված հայտարարության մեջ։

Որոշ դիտորդներ նույնիսկ առաջարկել են, որ բացառապես օրակարգը հրապարակելու համար մեկ օրով Դավոս ժամանած Ֆուկուդոն կփոխի շեշտադրումները։ Այսինքն, Հոկայդոյի հանդիպման գլխավոր թեման կլինի ոչ թե կլիման, ինչպես ավելի վաղ ենթադրվում էր, այլ համաշխարհային տնտեսության կայունացման միջոցները։

Այս ամենի համար նախադրյալներն առկա էին. մի քանի շաբաթ շարունակ ռեկորդային կորուստների մասին համաշխարհային խոշորագույն ֆինանսական կազմակերպությունների հայտարարությունները և որպես գագաթնակետ՝ անցած շաբաթ սկսված աշխարհի բոլոր ֆոնդային բորսաների խուճապահար անկումը։

Դավոսի ելույթները մեկը մեկից տխուր էին։ Հայտնի դրամային սպեկուլյանտ Ջորջ Սորոսը հայտարարել է դոլարի՝ որպես համաշխարհային ռեզերվային տարադրամի դարաշրջանի ավարտը։ Հեղինակավոր տնտեսագետ Նուրիել Ռուբինին հայտարարել է, որ «ԱՄՆ-ի տնտեսության ռեցեսիան խորը և երկարատև է լինելու, ավելի քան չորս եռամսյակ, և դա շատ լուրջ ռեցեսիա է լինելու», որը անխուսափելիորեն իր հետքը կթողնի համաշխարհային տնտեսության վրա։ Իսկ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) գլխավոր տնօրեն Դոմինիկ Ստրոս-Կանը կոչ է արել բոլոր երկրներին՝ «լուրջ» միջոցներ ձեռնարկել, ինչպես մոնետար, այնպես էլ ֆիսկալ ԱՄՆ-ի տնտեսությունում ռեցեսիայի սպառնալիքը չեզոքացնելու համար։ Բոլոր միջոցներով, ընդհուպ մինչև բյուջետային դեֆիցիտ ունեցող երկրներում պետական ծախսերի բարձրացման միջոցով, «վիրավոր հսկային» օգնելու մասին Ստրոս-Կանի կոչը ավելի շատ է վկայում այն մասին, թե որքան վտանգավոր է ներկա իրավիճակը համաշխարհային տնտեսական համակարգի համար։

 Սակայն «հյուծված» տարիների կանխազգացումը չստիպեց Ճապոնիայի նախարարների կաբինետին փոխել Մեծ ութնյակի գագաթնաժողովի օրակարգը։ Իսկ օրակարգը հրապարակող Ճապոնիայի վարչապետ Յասուո Ֆուկուդան մեծ ծափահարությունների արժանացավ՝ նկարագրելով Cool Earth Partnership ծրագրի իրականացման մասին Ճապոնիայի մտադրությունները։

Մտածելով Ֆուկուդոյի ներկայացրած նախագծի անվանումը՝ Ճապոնիայի նախարարների կաբինետի նորարարներն անշուշտ հիշել են Cool Biz («զով բիզնես» կամ cool բառի մեկ այլ իմաստը՝ «վճռական բիզնես») ճապոնական ընկերությունը։ 2005 թ.-ի ամռանից, Շրջակա միջավայրի նախարարության նախաձեռնությամբ, բամզամիլիոն ճապոնացիների բանակին համոզում են, որպեսզի նրանք իրենց օդափոխիչները դնեն +28 C0-ից ոչ ցածր և փոխեն իրենց ավանդական հագուկապը՝ աշխատանքային վայրում հանել պիջակները, կրել «շնչող» կտորներից կարված տաբատներ, կարճ թևերով վերնաշապիկներ և արձակել օձիքները։ Ինչպես հաշվարկել է Շրջակա միջավայրի նախարարությունը, Cool Biz ընկերության արդյունքների համաձայն՝ 2005 թ.-ին CO2-ի արտամղումը Ճապոնիայում կրճատվել է 460 հազ. տոննայով (համարժեք մեկ ամսվա ընթացքում միլիոն տնային տնտեսուհիների կողմից արված արտամղման), իսկ 2006 թ.-ի ամռանը՝ 1,14 մլն տոննայով (համարժեք 2,5 մլն տնային տնտեսուհիների կողմից մեկ ամսվա ընթացքում արտադրվող ածխաթթու գազի)։

Դավոսում Ճապոնիայի վարչապետի կողմից հայտարարված նախաձեռնություներից նման անհապաղ արդյունքի, իհարկե, հարկավոր չէ սպասել։ Սակայն դրանց ֆինանսական թափը, հաշվի առնելով յուրաքանչյուր նախագծի իրականացման ժամանակ ճապոնացիների ավանդական մանրազննությունը, թույլ կտա ենթադրել, որ այստեղ ևս արդյունքը տպավորիչ կլինի։

Նախաձեռնությունները հետևյալն են՝ առաջին հերթին (ըստ հայտարարության հերթականության, այլ ոչ թե նշանակության) Ճապոնիայի կողմից 5 տարի ժամկետով 10 մլրդ դոլարի չափով հիմնադրամի ստեղծում, որի միջոցները կուղղվեն զարգացող երկրներ գլոբալ տաքացման դեմ պայքարի նպատակով։ Երկրորդ, նույն նպատակով Ճապոնիան նախաձեռնում է ստեղծել բազմազգ հիմնադրամ։ Ֆուկուդայի խոսքերով, ԱՄՆ-ն և Մեծ Բրիտանիան արդեն համաձայնվել են այդ նախագծին, մյուս երկրների համար դուռը բաց է։ Վերջապես, Ճապոնիան սկսում է 30 մլրդ դոլար ներդնել սեփական արդյունաբերության էներգետիկ արդյունավետության և բնապահպանական անվտանգության բարձրացմանն ուղված հինգամյա ծրագրի մեջ։ Ճապոնիան կոչ է անում ողջ աշխարհը՝ մինչև 2020 թ.-ը 30 տոկոսով բարձրացնել արդյունաբերության էներգետիկ արդյունավետությունը։

Ինչպես հաստատել է Ֆուկուդան, եղանակային գլոբալ փոփոխությունների խնդիրը մնում է հիմնական թեման Հոկայդոյում կայանալիք Մեծ ութնյակի գագաթնաժողովի ժամանակ։ Իհարկե նա ընդգծել է, որ նրա կողմից հրապարակված Մեծ ութնյակի երկրների առաջնորդների հանդիպման օրակարգի մնացած կետերը, դրանք են «տնտեսական կայունության ապահովումը», «Ամենաաղքատ երկրներին՝ առաջին հերթին Աֆրիկայի պետություններին օգնության տրամադրումը» և «ահաբեկչության դեմ պայքարը» նույնպես շատ կարևոր են և պահանջում են «սառեցման» հատուկ միջոցներ։

 Նման առաջնահերթությունների դասավորումը վկայում է այն մասին, որ տնտեսվարության համաշխարհային համակարգում փոփոխություններն արդեն սկսվել են։ Այսինքն, բնության նկատմամբ մարդու կործանարար ազդեցությունը պակասեցնելու նպատակով աղքատ երկրների տեխնոլոգիական հետամնացության համատեղ հաղթահարման անհրաժեշտությունը դառնում է ավելի կարևոր, քան տեղից շարժվող հասկին՝ ԱՄՆ-ի տնտեսությանը օգնություն տրամադրելը, որքան էլ որ լուրջ չլինեն այդ հասկի խնդիրները։

Ելենա Զագորոդնայա, «ՌԻԱ Նովոստիի» տնտեսական մեկնաբան

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
19:40
31 Մայիսի 2017
Օձերի անսպասելի «գրոհը» Հայաստանում. պատճառներ և հետևանքներ
Վերջին ժամանակներում Հայաստանի մայրաքաղաքում հաճախակի են դարձել օձերի հայտնաբերման դեպքերը:
19:07
30 Մայիսի 2017
Մրրիկ Մոսկվայում. արդյո՞ք տարերքը կհասնի Հայաստան
Մոսկվայի տարածքում մոլեգնած ուժեղ մրրիկը լուրջ վնաս է հասցրել Ռուսաստանի մայրաքաղաքին` քանդելով տանիքներ, կանգառներ, Դոնսկոյ վանքի տապանաքարերը:
11:08
30 Մայիսի 2017
Հայաստան. միֆ և իրականություն
Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ:
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։
16:47
01 Մարտի 2017
2017–ի մարտ. ինը տարի անց, կամ անցյալից չքաղված դասեր
Հայաստանում այսօր նշվում է նորագույն պատմության ամենաողբերգական օրերից մեկը։
15:05
24 Հունվարի 2017
Ինչու Թրամփը պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը. American Thinker
American Thinker հայտնի պարբերականը հրապարակել է «Forbes», «The National Interest» և «Ռուսաստանը գլոբալ քաղաքականությունում» ամսագրերի սյունակագիր, ամերիկագետ Արեգ Գալստյանի հոդվածը:


15:30
19 Հունվարի 2017
10 տարի առանց Հրանտ Դինքի
2017 թ.–ի հունվարի 19–ին լրանոմ է «Ակոս» հայ–թուրքական թերթի խմբագիր Հրանտ Դինքի սպանության 10–րդ տարելիցը։ Դինքի սպանությունը ցնցեց ողջ քաղաքակիրթ աշխարհը։