481.77
-0.24
540.26
-0.7
8.5
-0.06
+17
Եղանակը Երևանում
Հայ
Իրավիճակը Վրաստանում սրվում է
15:19
08 Նոյեմբերի 2007

ԵՐԵՎԱՆ, 7 նոյեմբերի./Նովոստի-Արմենիա/. Իրավիճակը Վրաստանում սրվում է։

Եվգենի Կոժոկին, Ռուսաստանի ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտի տնօրեն

Իրավիճակը Վրաստանում ավելի ու ավելի վտանագվոր է դառնում։ Նախագահ Սահակաշվիլին կատարել է իր ընտրությունը. նա չի ցանկանում երկխոսություն սկսել ընդդիմության հետ։ Նա հույսը դրել է խնդրի ուժային լուծման վրա, և ուժային հակահարվածն արդեն տրված է։

Սահակաշվիլին կարծում էր, որ կարող է կոտրել դրությունը, բայց ստացվեց, որ նա էլ ավելի սրեց իրավիճակը։ Այն մարդիկ, ովքեր, երբ դեռ նոր էր ցույցը սկսվել Թբիլիսիում, ասում էին, որ նախևառաջ անհրաժեշտ է երկխոսություն սկսել, ասում էին, որ միասնական ընդդիմությունը հեղափոխություն չի ծրագրում, ասում էին, որ հարգում են Վրաստանի կաթողիկոսին, որը քաղաքացիական խաղաղության կոչ էր անում, այդ նույն մարդիկ այսօր արդեն խոսում էին միանգամայն այլ տոնայնությամբ:Այդ նույն մարդիկ խոսում են այն մասին, որ Սահակաշվիլին այլևս իրենց նախագահը չէ։ Եվ այդ ամենն արեց հենց ինքը՝ Միխայիլ Սահակաշվիլին։

Իր բնույթով նա հեղափոխական խառնվածքի տեր է, քաղաքականության մեջ ամենից առաջ հարգում է ուժը և իրեն շատ ուժեղ մարդ է համարում։ Նրա հեղափոխականությունը կարելի է համեմատել Իոսիֆ Ստալինի հեղափոխականության հետ, որը նույն կերպ չէր վախենում ճգնաժամերից և ուժ գործադրելուց։ Բայց ուժային մեթոդների այս երկրպագուները և ժողովրդավարությունը ընդհանուր ոչինչ չունեն։

Երկու օր առաջ Սահակաշվիլին Ռուսաստանին մեղադրեց Թբիլիսիում ընթացող ցույցերին մասնակցության մեջ։ Այս հայտարարությամբ նա իր անհարգալից վերաբերմունքն արտահայտեց սեփական ժողովրդի նկատմամբ։ Վրացիները չեն եղել և, վստահ եմ, երբեք էլ չեն լինի մարիոնետներ։ Անհնար է բռնել թելերը և կառավարել մարդկանց Թբիլիսիի, Քութայիսիի, Զուգդիդիի փողոցներում՝ ոչ Մոսկվայից, ոչ Վաշինգտոնից, ոչ էլ Բրյուսելից։ Հենց այս հատկության շնորհիվ էլ վրացիներին հարգել և հարգում են բոլոր ազատասեր ռուսները։

Մենք վրացիներին հարգում ենք այն բանի համար, որ նրանք ինքնուրույն ազգ են։ Ռուսաստանում ամենատարբեր համոզմունքների տեր մարդիկ երբեևէ չարիք չեն ցանկացել իրենց հարևանին։ Կարող են որոշ ժամանակ  միահյուսվել կամ բաժանվել շահերը, բայց Ռուսաստանի իրական խորքային շահն այն է, որ Վրաստանը լինի կայուն և զարգացող երկիր։

Մեզ պետք չէ մշտական հեղափոխություն։ Այն հարկավոր չէ մեզ և ոչ էլ մեր հարևաններին։ Սակայն հեղափոխական խառնվածքի մարդիկ, որոնց թվին է պատկանում Միխայիլ Սահակաշվիլին, շահագրգռված են ճգնաժամերով։ Նա, հավանաբար, դեռևս չի հասկացել մի բան. հեղափոխությունը մի առանձնահատկություն ունի՝ այն հաճախ կուլ է տալիս սեփական զավակներին։ Սա հեղափոխության, բայց ոչ արտաքին ուժերի առանձնահատկությունն է։ Հեղափոխություններն, ամենից առաջ, ներքին գործ է։

Լևոն Մելիք-Շահնազարյան, քաղաքագետ (Հայաստան).

Ես չեմ կիսում այն հույսերը, որոնք Հայաստանի որոշ քաղաքական գործիչներ կապում են Վրաստանում սպասվող հեղափոխության հետ։ Վրաստանում ոչ մի հեղափոխություն էլ չի սպասվում։ Իսկ այն, որ ընդդիմությունն այսօր կարող է իշխանությունն իր ձեռքը վերցնել, ինքնըստինքյան կասկածներ է հարուցում, քանի որ Սահակաշվիլու դիրքերը բավականին ամուր են։ Բայց եթե անգամ դա տեղի ունենա, ապա ընդդիմությունը կազմված է Սահակաշվիլու քաղաքական ժառանգորդներից, այսինքն, նրանք որևէ նոր քաղաքականություն չեն առաջարկում։

Նրանք, ինչպես և ներկայիս ղեկավարությունը, նույնպիսի լիբերալ-դեմոկրատներ են, նույնպես խրված են կոռուպցիայի մեջ և վարում են նույն արևմտամետ քաղաքականությունը։ Վրաստանում սկզբունքորեն ոչինչ չի փոխվի։ Այդ իսկ պատճառով այս երկրում տեղի ունեցող իրադարձություններից մենք ուրիշ ակնկալիքներ չենք կարող ունենալ։ Մենք գիտենք, թե ով է Գոգի Խաինդրավան, ով է Օքրուաշվիլին և վրացական ընդդիմության մյուս գործիչները, որոնք բոլորն էլ Սահակաշվիլու քաղաքական միևնույն գծի հետևորդներն են։

Սա զուտ վրացական, միջկլանային, միջէթնիկական պայքար է՝ իշխանության համար, որը որևէ ազդեցություն չի ունենա Վրաստանի արտաքին քաղաքականության վրա։ Այլ հարց է, որ այս դրությունը կարող է երկրի ներսում վրացի բնակչության միջև ընդհարումների պատճառ դառնալ։ Սա կարող է ամենալուրջ կերպով ազդել Հայաստանի վրա՝ տրանսպորտային հաղորդակցության և տնտեսության առումով,  այսինքն, կփակվեն Հայաստանին արտաքին աշխարհի հետ կապող հարավային տրանսպորտային ճանապարհները։
 
Վլադիմիր Ֆեսենկո, «Պենտա» կիրառական քաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի վարչության ղեկավար (Ուկրաինա).

Վրաստանում իրադարձությունների հետագա զարգացման առումով ցուցարարների այսօրվա ցրումը շատ կամրապնդի Սահակաշվիլու ընդդիմության դիրքերը։

Վրաստանի նախագահին ընդդիմության դիմադրությունը կաճի։ Եվ գալիք ընտրությունները, եթե դրանք տեղի ունենան, կարող են մեծ խնդիրներ ստեղծել Սահակաշվիլու համար։ Սակայն դեռևս չկա համապատասխան կերպար, որը կհակադրվեր նրան։

Հատուկ նշանակության ջոկատի գործողություններից հետո՝ ուղղված խաղաղ բնակիչների դեմ, պետք է սպասել միջազգային հանրության արձագանքներին։ Շեշտը կդրվի մարդու իրավունքների խախտման հանգամանքի վրա։  Սակայն սուր արձագանքի կարելի է սպասել միայն Ռուսաստանի կողմից։ Եվրոպայի մյուս պետություններում, այդ թվում՝ Ուկրաինայում, ամենայն հավանականությամբ, մեկնաբանությունները զուսպ կլինեն, սակայն Սահակաշվիլու գործողությունների դեմ հայտարարությունների չարժե սպասել։

Այս երկրների «զուսպ» արձագանքի պատճառներից մեկն էլ այն է, որ կարգուկանոն հաստատելու նպատակով կիրառվել է գազ, ինչը  եվրոպական երկրների պրակտիկան է։ Բացի այդ, Արևմուտքում Սահակաշվիլուն վերաբերվում են որպես ժողովրդավարական արժեքներ դավանող քաղաքական գործչի։ Եվ քանի որ ընդդիմության ոստիկանական ցրումը լուրջ հետևանքներ չի ունեցել, ապա նրա արևմտյան կողմնակիցները դժվար թե հիասթափություն արտահայտեն վրացի առաջնորդի քաղաքականությունից։

 

Կատարվածը գնահատելով` կարծում եմ, որ Վրաստանի ճգնաժամը կարող էր լուծվել միայն այս կերպ, կամ էլ, ինչը պակաս հավանական է, վերածվել երկար «Մայդանի»։ Այնպես որ այսօրվա քայլը միանգամայն օրինաչափ էր, միանգամայն հավատարիմ ներկայիս վրացական իշխանությունների ոգուն։


Օկտայ Սադիխաձե, անկախ փորձագետ (Ադրբեջան).

Վրաստանի իրադարձությունները նրա ներքին գործն են, և ադրբեջանական իշխանությունները ճիշտ են վարվում՝ չմեկնաբանելով դրանք։

Դա մեր հարևան երկիրն է, Ադրբեջանի ռազմավարական, էներգետիկ և տարանցիկ դաշնակիցը, և մեզ մնում է միայն կողքից հետևել Վրաստանի դրամատիկ սցենարին։ Ըդն որում, այն կարող է «գրված» լինել երկու տարբերակով. առաջին՝ ընդդիմությունը չի կարողանա ներքին համաձայնության գալ։ Նրանք չունեն իրական խարիզմատիկ առաջնորդ, ինչպիսին Միխայիլ Սահակաշվիլին էր չորս տարի առաջ։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ընդդիմությունը չկարողացավ իր պահանջները փոխադրել սոցիալական ռելսերի վրա և ելույթ ունենալ միասնական ծրագրի դիրքերից` հեղափոխական կրքերը հետզհետե կմարեն։

Երկրորդ տարբերակ՝ պակաս ցանկալի, ես կասեի նույնիսկ՝ անցանկալի։ Բայց հենց դրա այդպես են զարգանում վերջին իրադարձությունները։ Դա իշխանության իրավապահ կառույցների և տարբեր ընդդիմադիր քաղաքական ուժերի միջև ուժային դիմակայությունն է՝ ներառյալ երիտասարդական շարժումները։ Այս դեպքում իրավիճակը կարող է տեղափոխվել քաղաքական դիմադրության և անհնազանդության  հարթություն՝ անկանխատեսելի հետևանքներով։

Համաձայն չեմ որոշ փորձագետների այն կարծիքի հետ, որ Վրաստանում տեղի ունեցածի մեջ որոշակի դեր ունի Ռուսաստանը։ Թե այս, թե այն կողմից գործում են զուտ արևմտամետ քաղաքական ուժեր, և շատ բան կախված կլինի այն բանից, թե կկարողանա՞ն, արդյոք, նրանք հանգստացնել իրենց կողմնակիցներին և անցնել երկխոսության։ Թեև  Սահակաշվիլու քաղաքական ռեժիմի պահեստում գնալով պակասում են այն գործիքները, որպեսզի բանակցությունների մեջ մտնել ընդդիմության, հատկապես՝ նրա ռադիկալ մասի հետ։ Իսկ այսօր Թբիլիսիի կենտրոնում տեղի ունեցածը չափազանց անցանկալի պահ է՝ հենց Վրաստանի, ինչպես նաև ողջ տարածաշրջանի համար տհաճ հետևանքներով։ --0—

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։
16:47
01 Մարտի 2017
2017–ի մարտ. ինը տարի անց, կամ անցյալից չքաղված դասեր
Հայաստանում այսօր նշվում է նորագույն պատմության ամենաողբերգական օրերից մեկը։
15:05
24 Հունվարի 2017
Ինչու Թրամփը պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը. American Thinker
American Thinker հայտնի պարբերականը հրապարակել է «Forbes», «The National Interest» և «Ռուսաստանը գլոբալ քաղաքականությունում» ամսագրերի սյունակագիր, ամերիկագետ Արեգ Գալստյանի հոդվածը:


15:30
19 Հունվարի 2017
10 տարի առանց Հրանտ Դինքի
2017 թ.–ի հունվարի 19–ին լրանոմ է «Ակոս» հայ–թուրքական թերթի խմբագիր Հրանտ Դինքի սպանության 10–րդ տարելիցը։ Դինքի սպանությունը ցնցեց ողջ քաղաքակիրթ աշխարհը։
16:53
18 Հունվարի 2017
Հանգստացնող միջոց Բաքվի համար
ախորդ օրն ադրբեջանական դիվանագիտության համար ձախողված էր: ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովին անկեղծության կոչելուն ուղղված ադրբեջանցի քարոզիչների փորձը հաջողվեց, սակայն արդյունքը լրիվ հակառակն էր և շոկի ենթարկեց Բաքվին։
20:08
17 Հունվարի 2017
Բաքուն փորձում է ռուսական դիվանագիտության համբերությունը
Արցախ այցելելու և, այսպես կոչված, «սև ցուցակը» շրջանցելով Բաքու մեկնելու համար ռուս–իսրայելցի բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին Ադրբեջան արտահանձնման հասնելու փորձն ադրբեջանական դիվանագիտության համար անհաջողության վերածվեց։
14:04
11 Հունվարի 2017
2016 թ.–ի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը «Նովոստի–Արմենիայից»
«Նովոստի–Արմենիա» գործակալությունը ներկայացնում է նախորդ տարի ամենաընթերցված նյութերի թոփ տասնյակը։