482.25
+0.32
566.07
-3.09
8.39
+0.02
+9
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ամերիկյան կոնգրեսի կողմից Հայոց Ցեղասպանության մասին բանաձևի ընդունումը կդառնա կատալիզատոր՝ ողջ աշխարհում նման որոշումների համար
13:34
12 Հոկտեմբերի 2007

ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի կողմից Հայոց Ցեղասպանության մասին բանաձևի ընդունումը կդառնա կատալիզատոր՝ ողջ աշխարհում նման որոշումների համար։ Այս բանաձևից շատ բան է կախված։ Բազմաթիվ պետություններ և խորհրդարաններ բառացիորեն ուշադիր հետևում էին ԱՄՆ-ին, և եթե Ներկայացուցիչների պալատը ընդունի նման բանաձև, ապա դոմինոյի էֆեկտը ապահովված է։ Մենք կլինենք վկաները այն բանի, որ մոտակա հինգ տարիների ընթացքում տասնյակ պետություններ կհետևեն ամերիկացիների օրինակին։

 Ես չեմ բացառում, որ այդ պետությունների թվում կլինեն մեր անմիջական հարևանները։ Այս իմաստով բանաձևի դրական արդյունքը այն է, որ նա կարող է կատալիզատոր դառնալ՝ այլ խորհրդարանների կողմից նման բանաձևերի ընդունման համար։

Այժմ ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի կողմից Հայոց ցեղասպանության մասին բանաձևի հաստատումից հետո՝ շատ բան կախված է թուրքական կողմից արվող կոնկրետ քաղաքականությունից և գործողություններից։ Խոսքը այն մասին է, թե արդյոք կարող է Թուրքիան իր մեջ ուժ գտնել փոխել Հայաստանի հանդեպ վարած իր քաղաքականությունը և դրա միջոցով կարգավորել բազմաթիվ հարցեր։ Դա նշանակում է՝ շեղում պատմական անցյալի ամբողջական ժխտման ուղղությամբ ընթացող ճանապարհից, որքան էլ որ դա ողբերգական և վտանգավոր չլինի Թուրքիայի ազգային և պետական նույնականության համար, որտեղ ցեղասպանության թեման ամբողջովին տաբու է և գոյություն ունի առասպելական պատմագրություն։

Այժմ առասպելները կոտրվում են, ինչը վտանգավոր է յուրաքանչյուր պետության համար։ Թուրքիան գտնվում է բավականին տհաճ իրավիճակում, և եթե այս երկրում գոյություն ունեցող քաղաքականության ոչ մի ձևափոխումներ կամ փոփոխություններ չլինեն, ապա նա ժամանակի ընթացքում կարող է հայտնվել քաղաքակրթական մեկուսացման մեջ։

 Ողջ աշխարհը միաձայն կպնդի, որ Թուրքիայում իրականում ցեղասպանություն է տեղի ունեցել, ինչը արդեն անում են Հոլոքոստի և Ցեղասպանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող բազմաթիվ հեղինակավոր կազմակերպությունների գիտնականները, իսկ Թուրքիան միակողմանիորեն ժխտելու է դա՝ իրեն դնելով միամիտ իրավիճակի մեջ։


Սակայն այն գործընթացները, որոնք կարող են ընթանալ Թուրքիայում մոտակա 10-15 տարվա ընթացքում, հղի են լուրջ հետևանքներով։ Մենք բոլորս էլ ԽՍՀՄ-ի փլուզման վկաներ ենք, որը ուղեկցվում էր նախկին առասպելների ակնթարթային փլուզմամբ, տասնամյակների ընթացքում մեզ ներկայացված պատմության վերանայմամբ, ամենի վերագնահատմամբ։ Սա շատ վտանգավոր գործընթաց է Թուրքիայի համար. թուրքական կոշտ ազգայնականության և փոխզիջման չգնալու բնույթով հնարավոր է Աթաթուրքի ժառանգության և գաղափարախոսության վերանայում ու պետական գաղափարախոսության մասնակի դեվալվացիա։

Սա շատ վտանգավոր է, և այս դեպքում Թուրքիայի վարած այսօրվա քաղաքականությունը կարող է նման գործընթացների կատալիզատոր դառնալ։ Կարելի է վճռականորեն ասել, որ խոսքը ոչ թե հայկական բանաձևի մասին է, այլ արդեն թուրքական հարցի մասին։ Թուրքիայի զբաղեցրած դիրքը ինքնին այդ երկիրն ու ժողովրդին անկյուն է տանում, այն իմաստով, որ թուրքերի ապագա սերունդը ցեղասպանության ժխտման պատճառով որոշ չափով ցնցման կենթարկվի։

Քանի որ Թուրքիայի սահմաններից դուրս խոսվելու է ողջ ժողովրդի ոչնչացմանը ուղղված դասական ցեղասպանության մասին, իսկ այդ երկրի ներսում իշխելու է նման քննարկումները արմատախիլ անելուն ուղղված պետական քաղաքականություն։

Ինչ վերաբերվում է Հայաստանի հանդեպ Թուրքիայի վարած ագրեսիվ քաղաքականությանը, ապա կոնֆլիկտաբանության մեջ գոյություն ունի ռազմական և ռազմականացված գործողությունների միջազգայնորեն ընդունված սանդղակ, այն դեպքում երբ մի պետություն փակում է իր սահմանները կամ շրջափակում է այլ պետությանը, դա նախավերջին փուլն է, որին հաջորդում է պատերազմը։

Քսենոֆոբիայի այլ դրսևորումների մասին մենք էլ չենք խոսում։ Այն փաստը, որ Հայաստանի անկախացման առաջին տարիներից սկսած Թուրքիան նման ուղղություն է բռնել և հավատարիմ է այդ դիրքորոշմանը, խոսում է առավելագույն ագրեսիվության մասին, որը գործնականորեն կարելի է պատերազմի հայտարարման հետ նույն շարքին դասել։-0-

Հայկ Դեմոյան՝ Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիային առընթեր Հայոց Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն։

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:26
19 Հոկտեմբերի 2017
Ծեծել, թե չծեծել. Հայաստանում քննարկվում է ընտանեկան բռնության օրենքի նախագիծը
Փաստաթուղթը հայ հասարակությանը բաժանել է երկու ճամբարի. նախագծի կողմնակիցները կարծում են, որ բռնությունը պետք է պատժվի, իսկ հակառակորդները վստահ են, որ այն լուրջ հարված է հասցնում հայկական ընտանեկան ավանդույթներին։
20:04
09 Հոկտեմբերի 2017
Եվրասիական գործընկերության համաժողով. հիմնական թրենդները, նախագծերը և հույսերը
Հոկտեմբերի 5–7–ը Երևանում կայացավ Եվրասիական գործընկերության երկրորդ միջազգային համաժողովը։
16:30
03 Սեպտեմբերի 2017
Հետահայաց ամառ. ամենաաղմկոտ իրադարձությունները Հայաստանում
Այն հարցին, թե ինչպես անցավ ամառը, Հայաստանի բնակիչները, ամենայն հավանականությամբ, կպատասխանեն` «շատ շոգ էր»:
19:40
31 Մայիսի 2017
Օձերի անսպասելի «գրոհը» Հայաստանում. պատճառներ և հետևանքներ
Վերջին ժամանակներում Հայաստանի մայրաքաղաքում հաճախակի են դարձել օձերի հայտնաբերման դեպքերը:
19:07
30 Մայիսի 2017
Մրրիկ Մոսկվայում. արդյո՞ք տարերքը կհասնի Հայաստան
Մոսկվայի տարածքում մոլեգնած ուժեղ մրրիկը լուրջ վնաս է հասցրել Ռուսաստանի մայրաքաղաքին` քանդելով տանիքներ, կանգառներ, Դոնսկոյ վանքի տապանաքարերը:
11:08
30 Մայիսի 2017
Հայաստան. միֆ և իրականություն
Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ:
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։