478.23
-0.15
574.4
+0.97
8.26
+0.03
+26
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ընտրությունները «չճանաչվածներում»
14:59
27 Հուլիսի 2007

 

ԵՐԵՎԱՆ, 27 հուլիսի. /Նովոստի-Արմենիա/. Պաշտոնապես գոյություն չունեցող երկրների ընտրությունների մասին սյուժեներում ամեն ինչ տեղի է ունենում գրեթե միանման՝ կանխատեսելի և միանգամայն համապատասխան անհնազանդության տոնի ժանրին։ Որտեղ էլ այդ տոնը տեղի ուենա՝ Աբխազիայում, Ղարաբաղում կամ Կոսովոյում։

Ծիսական-դիվանագիտական պրակտիկան այս դեպքերում գրեթե ստանդարտ տեսք ունի։ Նախկին մետրոպոլիան, որը ձևականորեն հենց այդպիսին էլ մնում է,  ցասումնալից ճառեր է հղում ողջ աշխարհով մեկ՝ նման ընտրությունների ոչ օրինականության մասին, թեև առանց նման նախազգուշացումների էլ ոչ ոք  պաշտոնական մակարդակով այս ընտրությունները չի ճանաչում։  

Հետո և ինքը՝ մետրոպոլիան, և ԵԱՀԿ-ն ստիպված են աշխատել նրանց հետ, ում անհնազանդության տոնի ժամանակ, այնուամենայնիվ, ընտրել են։ Այլ կերպ ասած, բոլոր նման ընտրությունները վառ խորհրդանիշեր են իրավաբանական փակուղու, որում հայտնվել է ներկայիս աշխարհը։ Եվ դրանից դուրս գալու ամենաանշան ակնարկ չկա անգամ այնպիսի փաստաթղթերում, ինչպիսին, ասենք, Ախտիսաարիի ծրագիրն է։

Սակայն այդպիսի ընտրություններն ունեն իրենց շատ հետաքրքիր համատեսքտը, ինչի օրինակը նաև վերջին ընտրություններն էին Ղարաբաղում։Եվ դրանք, անշուշտ, միանգամայն կանխատեսելի էին։ Ղարաբաղի հատուկ ծառայությունների նախկին ղեկավար Բակո Սահակյանն, ըստ էության, չուներ իրական հակառակորդներ, սակայն ձայների 12 տոկոսով երկրորդ տեղը գրաված Մասիս Մայիլյանը չի հաստատում, այլ հերքում է այն կարծիքը, թե Ղարաբաղում, ամենահետխորհրդային եղանակով, հաղթեց վարչական ռեսուրսը։ Սա անգամ «Հաջորդող» գործողությունը չէ, որին հատուկ գծերը շատ գրավիչ է տեսնել Բակո Սահակյանի մեջ, որը փոխարինեց բազմամյա նախագահ Արկադի Ղուկասյանին։ Խոսքը, ի նախանձ Ղարաբաղի ճանաչված հարևանների, կուրսի հաջորդականության մասին է։ Եվ բանն էլ հենց այն է, որ նման երկրներում այդ կուրսը պարզապես չի կարող հաջորդական չլինել։

Նախ, ըստ էության, ռազմավարական այլընտրանք գոյություն էլ չունի։ Ռազմավարական ուղղություններում ստատուս-քվոն արդեն վաղուց սահմանված է նույն հստակությամբ, որով ղարաբաղցիները, աբխազները և կոսովցիներն իրենց հաշիվ են տալիս, որ այլևս երբեք չեն դառնա Ադրբեջանի, Վրաստանի կամ Սերբիայի մասը։

Հայաստանին մոտ լինել նույնպես հնարավոր չէ, ու նաև, ըստ էության, պետք էլ չէ։  Ադրբեջանի հետ բանակցությունները (որոնց Ղարաբաղը, միևնույնն է, ձևականորեն  չի մասնակցում) առաջվա պես անհեռանկարային են, այսինքն, կարիք անգամ չկա խոսել կուրսի ինչ-որ շտկումների մասին։

Մյուս կողմից, ճչանաչված, գրեթե զրոյից սկսող պետություններում, որոնք արդեն հոգնել են ապրել կայազոր-պետության պայմաններում, և, բացի այդ, չունենալով մեծ տարածք, առատ բնակչություն, ոչ էլ իրենց տնտեսական մնացուկներով գրավիչ են օլիգարխային նախագծերի համար, այնումանենայնիվ, վատ հնարավորություն  չունեն՝ պահպանել այն, ինչը բխում է հարևանի կյանքի ոճից։ Սովորական ժողովրդավարության վերափոխել տեղական  (հարևանի) ժողովրդավարության հիմքերը։ Մեծ հաշվով, այստեղ էլ որևէ այլընտրանք չի նկատվում, քանի որ ցանկացած այլընտրանք կործանարար է։

Ղարաբաղին նետված հանդիմանանքը՝ վարչական ռեսուրս օգտագործելու մասին, արված է շատ ծուլորեն, ասես, իներցիայով, գրեթե նույն ներքին էներգետիկայով, որով անցել են այդ ընտրությունները։ Միաժամանակ, եթե հիշենք Ղարաբաղի նախկին ընտրական փորձը, ապա այնտեղ չենք հայտնաբերի ոչ նման հանգստություն, ոչ կասկածի առիթ։ Հակառակը, ղարաբաղի ընտրությունները զարմանքի առիթ էին դարձել. ինչպե՞ս, կարծես թե պետությունը գոյություն չունի, իսկ ընտրություններն ավելի արդար են, քան ցանկացած հետխորհրդային հարևանի մոտ։ 

Սկսնակ ժողովրդավարության կյանքում լինում է գիտակցական այլընտրանքայնության նման ժամանահատված։ 

Անիմաստ է կարծել, թե ընտրություններից հետո որքանով են ղարաբաղցիները  մոտեցել ճանաչմանը։ Ոչ անկախության, ոչ ճանաչման հետ այս ընտրությունները որևէ առնչություն չունեն։ Դրանք ընդամնեը պետության գոյության նշան են։ Թույլ, չճանաչված և այնքան էլ հավատ չընծայող՝ Ախտիսաարիի ծրագրին։ Եվ, այնուամենայնիվ, պետության, ինչն արդեն իսկ հաջողություն է։

Վադիմ Դուբնով, անկախ քաղաքական տեսաբան, «ՌԻԱ նովոստիի» համար

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
16:30
03 Սեպտեմբերի 2017
Հետահայաց ամառ. ամենաաղմկոտ իրադարձությունները Հայաստանում
Այն հարցին, թե ինչպես անցավ ամառը, Հայաստանի բնակիչները, ամենայն հավանականությամբ, կպատասխանեն` «շատ շոգ էր»:
19:40
31 Մայիսի 2017
Օձերի անսպասելի «գրոհը» Հայաստանում. պատճառներ և հետևանքներ
Վերջին ժամանակներում Հայաստանի մայրաքաղաքում հաճախակի են դարձել օձերի հայտնաբերման դեպքերը:
19:07
30 Մայիսի 2017
Մրրիկ Մոսկվայում. արդյո՞ք տարերքը կհասնի Հայաստան
Մոսկվայի տարածքում մոլեգնած ուժեղ մրրիկը լուրջ վնաս է հասցրել Ռուսաստանի մայրաքաղաքին` քանդելով տանիքներ, կանգառներ, Դոնսկոյ վանքի տապանաքարերը:
11:08
30 Մայիսի 2017
Հայաստան. միֆ և իրականություն
Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ:
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։
16:47
01 Մարտի 2017
2017–ի մարտ. ինը տարի անց, կամ անցյալից չքաղված դասեր
Հայաստանում այսօր նշվում է նորագույն պատմության ամենաողբերգական օրերից մեկը։
15:05
24 Հունվարի 2017
Ինչու Թրամփը պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը. American Thinker
American Thinker հայտնի պարբերականը հրապարակել է «Forbes», «The National Interest» և «Ռուսաստանը գլոբալ քաղաքականությունում» ամսագրերի սյունակագիր, ամերիկագետ Արեգ Գալստյանի հոդվածը: