482.26
+0.64
516.89
-1.62
7.57
+0.02
-1
Եղանակը Երևանում
Հայ
Ընտրությունները «չճանաչվածներում»
14:59
27 Հուլիսի 2007

 

ԵՐԵՎԱՆ, 27 հուլիսի. /Նովոստի-Արմենիա/. Պաշտոնապես գոյություն չունեցող երկրների ընտրությունների մասին սյուժեներում ամեն ինչ տեղի է ունենում գրեթե միանման՝ կանխատեսելի և միանգամայն համապատասխան անհնազանդության տոնի ժանրին։ Որտեղ էլ այդ տոնը տեղի ուենա՝ Աբխազիայում, Ղարաբաղում կամ Կոսովոյում։

Ծիսական-դիվանագիտական պրակտիկան այս դեպքերում գրեթե ստանդարտ տեսք ունի։ Նախկին մետրոպոլիան, որը ձևականորեն հենց այդպիսին էլ մնում է,  ցասումնալից ճառեր է հղում ողջ աշխարհով մեկ՝ նման ընտրությունների ոչ օրինականության մասին, թեև առանց նման նախազգուշացումների էլ ոչ ոք  պաշտոնական մակարդակով այս ընտրությունները չի ճանաչում։  

Հետո և ինքը՝ մետրոպոլիան, և ԵԱՀԿ-ն ստիպված են աշխատել նրանց հետ, ում անհնազանդության տոնի ժամանակ, այնուամենայնիվ, ընտրել են։ Այլ կերպ ասած, բոլոր նման ընտրությունները վառ խորհրդանիշեր են իրավաբանական փակուղու, որում հայտնվել է ներկայիս աշխարհը։ Եվ դրանից դուրս գալու ամենաանշան ակնարկ չկա անգամ այնպիսի փաստաթղթերում, ինչպիսին, ասենք, Ախտիսաարիի ծրագիրն է։

Սակայն այդպիսի ընտրություններն ունեն իրենց շատ հետաքրքիր համատեսքտը, ինչի օրինակը նաև վերջին ընտրություններն էին Ղարաբաղում։Եվ դրանք, անշուշտ, միանգամայն կանխատեսելի էին։ Ղարաբաղի հատուկ ծառայությունների նախկին ղեկավար Բակո Սահակյանն, ըստ էության, չուներ իրական հակառակորդներ, սակայն ձայների 12 տոկոսով երկրորդ տեղը գրաված Մասիս Մայիլյանը չի հաստատում, այլ հերքում է այն կարծիքը, թե Ղարաբաղում, ամենահետխորհրդային եղանակով, հաղթեց վարչական ռեսուրսը։ Սա անգամ «Հաջորդող» գործողությունը չէ, որին հատուկ գծերը շատ գրավիչ է տեսնել Բակո Սահակյանի մեջ, որը փոխարինեց բազմամյա նախագահ Արկադի Ղուկասյանին։ Խոսքը, ի նախանձ Ղարաբաղի ճանաչված հարևանների, կուրսի հաջորդականության մասին է։ Եվ բանն էլ հենց այն է, որ նման երկրներում այդ կուրսը պարզապես չի կարող հաջորդական չլինել։

Նախ, ըստ էության, ռազմավարական այլընտրանք գոյություն էլ չունի։ Ռազմավարական ուղղություններում ստատուս-քվոն արդեն վաղուց սահմանված է նույն հստակությամբ, որով ղարաբաղցիները, աբխազները և կոսովցիներն իրենց հաշիվ են տալիս, որ այլևս երբեք չեն դառնա Ադրբեջանի, Վրաստանի կամ Սերբիայի մասը։

Հայաստանին մոտ լինել նույնպես հնարավոր չէ, ու նաև, ըստ էության, պետք էլ չէ։  Ադրբեջանի հետ բանակցությունները (որոնց Ղարաբաղը, միևնույնն է, ձևականորեն  չի մասնակցում) առաջվա պես անհեռանկարային են, այսինքն, կարիք անգամ չկա խոսել կուրսի ինչ-որ շտկումների մասին։

Մյուս կողմից, ճչանաչված, գրեթե զրոյից սկսող պետություններում, որոնք արդեն հոգնել են ապրել կայազոր-պետության պայմաններում, և, բացի այդ, չունենալով մեծ տարածք, առատ բնակչություն, ոչ էլ իրենց տնտեսական մնացուկներով գրավիչ են օլիգարխային նախագծերի համար, այնումանենայնիվ, վատ հնարավորություն  չունեն՝ պահպանել այն, ինչը բխում է հարևանի կյանքի ոճից։ Սովորական ժողովրդավարության վերափոխել տեղական  (հարևանի) ժողովրդավարության հիմքերը։ Մեծ հաշվով, այստեղ էլ որևէ այլընտրանք չի նկատվում, քանի որ ցանկացած այլընտրանք կործանարար է։

Ղարաբաղին նետված հանդիմանանքը՝ վարչական ռեսուրս օգտագործելու մասին, արված է շատ ծուլորեն, ասես, իներցիայով, գրեթե նույն ներքին էներգետիկայով, որով անցել են այդ ընտրությունները։ Միաժամանակ, եթե հիշենք Ղարաբաղի նախկին ընտրական փորձը, ապա այնտեղ չենք հայտնաբերի ոչ նման հանգստություն, ոչ կասկածի առիթ։ Հակառակը, ղարաբաղի ընտրությունները զարմանքի առիթ էին դարձել. ինչպե՞ս, կարծես թե պետությունը գոյություն չունի, իսկ ընտրություններն ավելի արդար են, քան ցանկացած հետխորհրդային հարևանի մոտ։ 

Սկսնակ ժողովրդավարության կյանքում լինում է գիտակցական այլընտրանքայնության նման ժամանահատված։ 

Անիմաստ է կարծել, թե ընտրություններից հետո որքանով են ղարաբաղցիները  մոտեցել ճանաչմանը։ Ոչ անկախության, ոչ ճանաչման հետ այս ընտրությունները որևէ առնչություն չունեն։ Դրանք ընդամնեը պետության գոյության նշան են։ Թույլ, չճանաչված և այնքան էլ հավատ չընծայող՝ Ախտիսաարիի ծրագրին։ Եվ, այնուամենայնիվ, պետության, ինչն արդեն իսկ հաջողություն է։

Վադիմ Դուբնով, անկախ քաղաքական տեսաբան, «ՌԻԱ նովոստիի» համար

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
14:53
07 Դեկտեմբերի 2016
Սպիտակի երկրաշարժ. 28 տարվա կյանք մահից հետո
Հայաստանի պատմության մեջ ամենասարսափելի և ավերիչ երկրաշարժի օրից անցել է 28 տարի: Երկրաշարժի հետևանքով ավերվեցին Սպիտակը, Լենինականը (Գյումրի), Կիրովականը (Վանաձոր), Ստեփանավանը և հարյուրավոր այլ բնակավայրեր: Զոհվեց 25 հազար մարդ, 19 հազարը հաշմանդամ դարձավ, շուրջ կես միլիոնը  մնաց անօթևան:
13:47
30 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ–ն կարդիականացվի
Հայաստանի խորհրդարանը չորեքշաբթի արտահերթ նիստի ընթացքում առաջին ընթերցմամբ ընդունել է «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» օրենքի նախագիծը։
19:38
29 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ կառավարությունը դեկտեմբերին կաշխատի արտակարգ ռեժիմով
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները ներկայացրել են վերջին երկու ամիսների ընթացքում կատարված աշխատանքների հաշվետվությունները:
18:34
29 Նոյեմբերի 2016
Հակաբիոտիկներ միայն դեղատոմսով. կողմ և դեմ
Հայաստանում 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 15-ից ուժի մեջ կմտնեն «Դեղերի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են դեղատոմսով վաճառվող մի շարք դեղամիջոցների վաճառքի խստացում: Այս կապակցությամբ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը փորձել է պարզել, ինչպիսի դրական և բացասական հետևանքներ դա կունենա բնակչության համար:
20:30
27 Նոյեմբերի 2016
«Երկրաշարժը» պառակտեց Հայաստանը. գլուխգործո՞ց, թե՞ խեղաթյուրում
«Երկրաշարժ» ռուսական ֆիլմը, որի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ օրերս Հայաստանում, բավականին բուռն արձագանքի արժանացավ ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ կինեմատոգրաֆիստների շրջանում։
15:14
13 Նոյեմբերի 2016
Շուրջ 150 հազար ծառ է տնկվել Երևանում վերջին մի քանի տարվա ընթացքում. քաղաքապետ
Վերջին մի քանի տարվա ընթացքում թե՛ համաքաղաքային և թե՛, ընդհանրապես, սեզոնային ծառատունկերի շրջանակում շուրջ 150 հազար ծառ և թուփ է տնկվել մայրաքաղաքում:
17:58
02 Նոյեմբերի 2016
Մոսկովյան դպրոց հայկական շեշտադրումով. ո՞րն է խնդիրը
Վերջին օրերին Մոսկվայի հայկական համայնքի աղմկահարույց իրադարձություններից մեկը դարձավ տեղեկությունն այն մասին, որ «Միջմշակութային հաղորդակցությունների թիվ 1650 դպրոցում» խնդիրներ են ծագել։ Դպրոցի աշակերտների մեծամասնությունը հայեր են։ Եվ դպրոցը մտադիր են միաձուլել մեկ այլ դպրոցի հետ։
01:27
22 Հոկտեմբերի 2016
Շուտով ընտրություններ են. խորհրդարանի թարմացումն անխուսափելի է
Գարնանը Հայաստանում սպասվում են խորհրդարանական ընտրություններ:
16:52
21 Հոկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ-ն ընդունեց կառավարության ծրագիրը
ՀՀ ԱԺ–ն ուրբաթ արտահերթ նիստի ժամանակ հավանություն տվեց կառավարության նոր ծրագրին: Ծրագրին կողմ է քվեարկել 85 պատգամավոր, դեմ` 7, իսկ 6-ը ձեռնպահ են մնացել:
15:48
13 Հոկտեմբերի 2016
Երևանում բացվել է «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Հինգշաբթի Երևանում բացվել է Սպառազինությունների և պաշտպանական տեխնոլոգիաների «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը:
15:49
03 Հոկտեմբերի 2016
Պաշտպանության «քաղաքացիական» նախարար. անցում մեխանիկական կառավարման
Հայաստանի նոր կառավարությունն ամբողջովին ձևավորված է։ Սեպտեմբերի 13–ին մեկնարկած գործընթացը, երբ իր պաշտոնը ստանձնեց վարչապետ, Երևանի նախկին քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանը, ավարտվեց հոկտեմբերի 3–ին` առանցքային գերատեսչությունների` Արտգործնախարարության և Պաշտպանության նախարարության ղեկավարների նշանակմամբ։  

17:41
22 Սեպտեմբերի 2016
Քառորդ դար անկախություն. Հայաստանի ձեռքբերումներն ու անհաջողությունները
Նախօրեին Հայաստանը նշեց երկրի անկախության հռչակման 25-ամյակը: