481.93
+0.2
569.16
+0.19
8.37
-0.02
+9
Եղանակը Երևանում
Հայ
ԼՂՀ-ում իրականացվում է իշխանության քաղաքակիրթ փոխանցում. ռուս փորձագետ
13:37
20 Հուլիսի 2007

ԼՂՀ նախագահական ընտրությունների առաջին արդյունքն ակնհայտ է և կարևոր։ Դա այն է, որ Ղարաբաղում իրականացվում է իշխանության քաղաքակիրթ փոխանցում՝ մի առաջնորդից մյուսին։ Դա, անկեղծ ասած, ողջ հետխորհրդային տարածքի ամենացավոտ կետն է. եթե մեկը  իշխանությունն իր ձեռքն է վերցրել, պահում է այն, քանի դեռ նրան իր պաշտոնից չեն հանել հորիզոնական դիրքով։ Այստեղ՝ Ղարաբաղում, նման բան չկա, և դա առաջին արդյունքն է։

Երկրորդ արդյունքը, որ ես տեսա, և իմ գործընկերները կհաստատեն, ընտրողների մասնակցության բարձր տոկոսն էր։ Ռուսաստանում ես վաղուց չեմ տեսել, որ ընտրությունն սկսվելուց կես ժամ առաջ ընտրատեղամասի մոտ հերթ գոյանա։ Այսինքն, մարդկանց պետք են այդ ընտրությունները, և դա դատարկ ձևականություն չէ, ինչն, անշուշտ, դրական պահ է։

Երրորդ արդյունքն այն է, որ կա թեկնածուների իրական պայքար։ Ղարաբաղի շահերից չի բխում՝ ամեն գնով պահել ճնշումը կամ որևէ քաղաքական ուժի ներկայությունը։ Մենք եղանք Ղարաբաղի մի շարք շրջանների և բուն Ստեփանակերտի տարբեր ընտրատեղամասերում. ամեն ինչ բավականին քաղաքակիրթ էր։

Իմ կանխատեսումներով, նախագահական ընտրությունները չեն ազդի ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ընթացքի վրա։ Ցավոք, հաճախ կարծում են, որ եթե իշխանության գա ժողովրդավարական թեկնածու, ապա նա անմիջապես Ղարաբաղը կհանձնի Ադրբեջանին, բայց դա այդպես չէ։

Ղարաբաղի ժողովրդի կամքը անկախության ճանապարհն է։ Չեմ կարծում, թե ժողովրդավարությունն ուղղակիորեն կապված է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման ընթացքի հետ։

Հետխորհրդային տարածքի դե-ֆակտո չճանաչված պետությունների ընտրությունները, որոշ իմաստով, դոգմատիզմի և երեսպաշտության փորձություն են, որովհետև բազմաթիվ միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչներն  ասում են, որ խաղաղ կարգավորման համար կարևոր է ժողովրդավարացումը։

Ի՞նչ տեսանք այսօր Ղարաբաղում. վերադարձ բռնապետությա՞նը, ինչ-որ բռնատիրական միտումների հաստատու՞մ, թե՞ ժողովրդի կամքի արտահայտություն։ Հավանաբար, ժողովրդավարացումը պետք է ողջունել, եթե խոսում ենք հակամարտության կարգավորման մասին։ Հարցն այն է, թե ինչ ենք հասկանում կարգավորում ասելով՝ տարածքային ամբողջականության վերականգնու՞մ, թե՞, այնուամենայնիվ, հակամարտության կարգավորում։

Ռուսաստանի դիրքորոշումն, անշուշտ, չի կարող միանշանակ լինել։ Ամեն դեպքում, ինչպիսին էլ լինի ղեկավարը, նա շահագրգիռ է Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ տարբերակված հարաբերությունների հաստատմամբ։   

Ռուսաստանի դիրքորոշման մեջ կարևորն է նախ՝ փորձել վարժեցնել միջազգային կազմակերպություններին, որ այս խնդրի արագ լուծումը հնարավոր չէ։ Հասկանու՞մ եք, եթե այն 20 տարի չի լուծվել, ինչու՞ պետք է կարողանանք լուծել մեկ տարում։ Չենք կարող։

Երկրորդ պահը՝ պետք է փոխել բանակցային ձևաչափը։ Բանակցային գործընթացի մեջ պետք է մտնեն Հայաստանի և Ադրբեջանի խորհրդարանների, հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչները։

Ղարաբաղյան կողմը ևս պետք է մասնակցի, առավել ևս, որ նման մասնակցության նախադեպ արդեն կա։ Բանակցային գործընթացը պետք է հասկանալ ոչ այնպես, ինչպես ուզում է ինչ-որ մեկը։ Այս իմաստով, Ռուսաստանը պետք է որևէ բան ձեռնարկի Մինսկի խմբի շրջանակներում կամ դրանից դուրս։

Ինչ վերաբերում է «Կոսովոյի նախադեպ» հասկացությանը, այն ունի երկու չափում. կա կոսովյան նախադեպ՝ ամերիկյան ղեկավարության կամ համաշխարհային հանրության հասկացողությամբ, և կա Կոսովո, որն արդեն ապրում է իր կյանքով։ Այ, Ղարաբաղում «Կոսովոն» կշարունակի ապրել իր կյանքով, ինչ էլ որոշեն տարբեր դիվանագետները։

Եկեք կիրառելիության մասին խոսենք այն ժամանակ, երբ կոսովյան նախադեպը կադառնա իրականություն։ Այն միաժամանակ կարող է և կիրառվել, և չկիրառվել։ Չի կարող՝ ինչ-որ ֆորմալ հիմնավորմամբ, բայց փաստացիորեն՝ կարող է։–0--

Սերգեյ Մարկեդոնով, Քաղաքական և ռազմական վերլուծության ինստիտուտի միջազգային հարաբերությունների խնդիրների բաժնի ղեկավար։

Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
15:26
19 Հոկտեմբերի 2017
Ծեծել, թե չծեծել. Հայաստանում քննարկվում է ընտանեկան բռնության օրենքի նախագիծը
Փաստաթուղթը հայ հասարակությանը բաժանել է երկու ճամբարի. նախագծի կողմնակիցները կարծում են, որ բռնությունը պետք է պատժվի, իսկ հակառակորդները վստահ են, որ այն լուրջ հարված է հասցնում հայկական ընտանեկան ավանդույթներին։
20:04
09 Հոկտեմբերի 2017
Եվրասիական գործընկերության համաժողով. հիմնական թրենդները, նախագծերը և հույսերը
Հոկտեմբերի 5–7–ը Երևանում կայացավ Եվրասիական գործընկերության երկրորդ միջազգային համաժողովը։
16:30
03 Սեպտեմբերի 2017
Հետահայաց ամառ. ամենաաղմկոտ իրադարձությունները Հայաստանում
Այն հարցին, թե ինչպես անցավ ամառը, Հայաստանի բնակիչները, ամենայն հավանականությամբ, կպատասխանեն` «շատ շոգ էր»:
19:40
31 Մայիսի 2017
Օձերի անսպասելի «գրոհը» Հայաստանում. պատճառներ և հետևանքներ
Վերջին ժամանակներում Հայաստանի մայրաքաղաքում հաճախակի են դարձել օձերի հայտնաբերման դեպքերը:
19:07
30 Մայիսի 2017
Մրրիկ Մոսկվայում. արդյո՞ք տարերքը կհասնի Հայաստան
Մոսկվայի տարածքում մոլեգնած ուժեղ մրրիկը լուրջ վնաս է հասցրել Ռուսաստանի մայրաքաղաքին` քանդելով տանիքներ, կանգառներ, Դոնսկոյ վանքի տապանաքարերը:
11:08
30 Մայիսի 2017
Հայաստան. միֆ և իրականություն
Կյանքիս մեծ մասն ապրելով Սփյուռքում՝ հաճախ նկատել եմ մեր հայրենակիցների յուրահատուկ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ:
20:10
23 Մայիսի 2017
«Արևային» հարձակում. ինչպե՞ս փրկվել մելանոմայից. փորձագետների խորհուրդները
Ամեն տարի մայիսին աշխարհի տարբեր երկրներում նշվում է Մելանոմայի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։
17:51
14 Մայիսի 2017
Հայաստանի ձախողումը «Եվրատեսիլ 2017»–ում. սոցցանցերի առաջին արձագանքները
Հայ երգչուհի Արծվիկը նախօրեին Ուկրաինայի մայրաքաղաքում անցկացված «Եվրատեսիլ 2017» երգի միջազգային մրցույթում զբաղեցրել է ընդամենը 18–րդ տեղը:
19:10
25 Ապրիլի 2017
ԱՄՆ նախագահները և Հայոց ցեղասպանությունը. մեծ քաղաքականություն VS պատմական արդարություն
Յուրաքանչյուր տարի ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ հայությունը քարացած հետևում է` արդյոք ԱՄՆ նախագահը ապրիլի 24-ին նվիրված իր ավանդական ելույթում «ցեղասպանություն» կանվանի՞ Օսմանյան կայսրությունում 1,5 մլն հայերի ոչնչացումը, թե ոչ:
14:43
24 Ապրիլի 2017
Թուրք «Շերլոկ Հոլմսը» Հայոց ցեղասպանության անհերքելի ապացույց է գտել
Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը գտել է ցեղասպանության անհերքելի ապացույց, որը «ծխացող ատրճանակ» է անվանել։
15:25
11 Ապրիլի 2017
Հայրենադարձի success story. միասին կարող ենք ամեն ինչ (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ, ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
«Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը որպես «Vartanush Grandma» տուրօպերատորի լրատվական գործընկեր շարունակում է մասնակցությունը «Back to Armenia» նախագծին:
22:11
07 Մարտի 2017
Ռուսական «դեսանտ» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի մասին
Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին փոթորկոտ է։