482.84
+0.58
521.61
+4.72
7.62
+0.05
-5
Եղանակը Երևանում
Հայ
Սահմանադրական բարեփոխումներ. Ամեն ինչ կանխորոշվա՞ծ է
12:01
28 Նոյեմբերի 2015
ԵՐԵՎԱՆ, 28 նոյեմբերի./Նովոստի–Արմենիա/. Հայկական իշխանությունների նախաձեռնած քաղաքական գործընթացը, որը պաշտոնապես կոչվում է Սահմանադրության բարեփոխում, իսկ փաստացի նախատեսում է նոր Մայր օրենքի ընդունում, երկրում ստեղծեց բավականին հետաքրքիր մթնոլորտ։

Քաղաքական համակարգի արմատական վերափոխումն ընդդիմադիր ուժերի գլխավոր պահանջներից էր, և հիմա իշխող վերնախավը ոչ միայն համաձայնվել է այն կատարել, այլ անգամ հանրաքվեի է հանել մի նախագիծ, որն այդ ամենն ամրագրում է փաստաթղթում, որն էլ իր հերթին սահմանում է պետականաշինության հիմքերը։

Ամեն ինչ այդքան էլ միանշանակ չէ...

Ընդդիմադիր ուժերը երկար տարիներ պայքարում էին մեծամասնական ընտրական համակարգի դեմ և պահանջում էին հանել միամանդատ ընտրատարածքները` որպես անցյալի մնացորդ և ընտրական կեղծիքների օջախ։ Նրանք պնդում էին, որ սահմանափակ տարածքում անցկացվող ընտրությունները ստեղծում են անսահմանափակ հնարավորություններ տեղական հեղինակությունների կամ խոշոր ձեռներեցների համար, որոնք սերտորեն կապված են իշխանությունների հետ և իշխող կուսակցությանն ապահովում են լրացուցիչ մանդատներ։ Բացի այդ, ընդդիմությունը դժգոհ էր պետության առաջին դեմքի անսահմանափակ լիազորություններից։

Եվ ահա, սահմանադրական բարեփոխումների նախագծով առաջարկվում է անցնել 100 տոկոսանոց համամասնական համակարգի և կրճատել նախագահի իրավունքները` հասցնելով ներկայացուցչական գործառույթների աստիճանի, համախմբելով ողջ գործադիր իշխանությունը կառավարության ձեռքում, որը ձևավորվում է խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում։ Բարեփոխումների նախաձեռնողները մեջբերում են միջազգային փորձը` հիշեցնելով, որ Եվրոպայում, բացառությամբ հետխորհրդային տարածքի որոշ երկրների, չկան նախագահական հանրապետություններ, բացառություն է կազմում նաև Ֆրանսիա...Նրանք պնդում են, որ անցումը խորհրդարանական իշխանավարման անհրաժեշտ է երկրի հետագա ժողովրդավարական զարգացման և պետության արդիականացման համար։

Քոչարյան. Սահմանադրական բարեփոխումները կհանգեցնեն Հայաստանի իշխանությունների կենտրոնացմանը >>

Իհարկե, այստեղ մի փոքր նրբություն կա. դեկտեմբերի 6–ին հանրաքվեի ներկայացվող փաստաթուղթը նախատեսում է կառավարական ճգնաժամերից պաշտպանության մեխանիզմներ։ Դրա համար փոփոխություններով ամրագրված չէ խորհրդարանի թվական կազմը, նշված է միայն պատգամավորների թույլատրելի նվազագույն քանակը` 101` ներկա 131–ի փոխարեն։ Սա պատահական չէ արված, նախագծում նշվում է օրենսդիր մարմնում պարտադիր կայուն մեծամասնության առկայությունը (ավելի քան 50 տոկոս), որը ձևավորվում է անհրաժեշտության դեպքում քվեարկության երկրորդ փուլի ընթացքում, որի արդյունքում կբաշխվեն լրացուցիչ մանդատներ։

Սակայն մի շարք ընդդիմադիր կուսակցություններ բավականին սուր արձագանքեցին իշխանավարման փոփոխությանը, որը բարեփոխումների հիմնական կետն է։ Հայաստանի ներկա ղեկավարության հակառակորդները վստահ են, որ այս ամենն արվում է պետության ներկա առաջնորդի` Սերժ Սարգսյանի քաղաքական իշխանությունը պահպանելու համար, որի նախագահական երկրորդ ժամկետը լրանում է 2018 թ.–ին։ Նա չի կարող երրորդ անգամ առաջադրել սեփական թեկնածությունը, իսկ նոր Սահմանադրությունը թույլ է տալիս իր գլխավորած Հանրապետական կուսակցությանը մնալ իշխանության ղեկին դեռ երկար տարիներ` ճնշված չլինելով ժամանակային ժամկետներով։

«Չհամաձայնողների» պառակտվածությունը

Բարեփոխումների հակառակորդների ուժերը պառակտված են: Հանրաքվեում առաջարկվելիք նախագծի ընդունման դեմ «անջատ» պայքար են տանում, առնվազն, մի քանի սյուներ: Դրանցից մեկը «Ոչ» միասնական շտաբն է, որի կազմում երկրի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի գլխավորած Հայ ազգային կոնգրեսը և պետության ղեկավարի պաշտոնի նախկին թեկնածու Ստեփան Դեմիրճյանի Հայաստանի ժողովրդական կուսակցությունը:

ՀԱԿ խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանը չի թաքցնում, որ պայքարն իրականում ոչ թե սահմանադրական բարեփոխումների դեմ է, այլ Սերժ Սարգսյանի կողմնակիցների և հակառակորդների միջև:

Մյուս ուժը հեղափոխական հռետորությամբ և պաթոսով պարուրված «Նոր Հայաստան» հասարակական փրկության ճակատն է, որը չափազանց արմատական է`իր գործունեությունում լայն զանգվածների մասնակցությանը հավակնելու համար: Մյուս կազմակերպությունները, շարժումներն ու նախաձեռնությունները, որոնք պայքարում են նորացված Սահմանադրություն ընդունելու դեմ, տեղային են, սակավաթիվ և քիչ ճանաչելի:

Հայկական բողոքի առանձնահատկությունները

Փորձը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի դժգոհող հատվածը համախմբել հաջողվում է միայն նախագահական ընտրություններից հետո, այն էլ լարումը տարեցտարի ավելի է թուլանում: Ոչ մի խորհրդարանական ընտրություններ, անկախ դրանց արդյունքներից, չեն հանգեցրել ուշադրությանն արժանի ճգնաժամի:

Իսկ Հիմնական օրենքում կատարվող լրացումների կապակցությամբ բողոքի ալիք բարձրացնելը գրեթե անհաջողության դատապարտված գործ է: Հետևաբար, եթե երկրում չկա որևէ ֆորս մաժոր, ապա հանրաքվեն կանցնի առանց լուրջ շոկերի և ցնցումների, և իշխանության ողջ ամբողջությունը սահուն կանցնի նախագահից վարչապետին, իսկ առանցքային որոշումները կընդունի իշխող կուսակցության ղեկավարությունը:

«Այո» և «ոչ»` հայկական նոու-հաու

Ներկայիս քարոզչական և հակաքարոզչական արշավների բացարձակ նորույթ է դարձել «Այո» և «Ոչ» հեռուստաշոուն: Սահմանադրական փոփոխությունների կողմնակիցների և հակառակորդների երկու խառը խմբեր ճանապարհորդում են երկրով, հանդիպում շարքային քաղաքացիների, գյուղերի և քաղաքների բնակիչների հետ, հյուրընկալվում նրանց տանը, մասնակցում Մշակույթի տների և գյուղական ակումբների ժողովներին` փորձելով բացատրել բարեփոխումների օգուտն ու վնասը:

Սահմանադրական բարեփոխումների դեմ հաջորդ հանրահավաքը կանցկացվի հանրաքվեից երեք օր առաջ>>

Այդ ամենը ցուցադրվում է ուղիղ եթերով` ռեալիթի շոուի ձևաչափով: Քաղաքական բանավեճի նոր մշակույթը շատ տարածված է դարձել: Բնականաբար, այդ նոու հաուից բացի, ողջ թափով աշխատում են բարեփոխումների կողմնակիցների և հակառակորդների շտաբները: Թե ում փաստարկներն ավելի քշռադատված կլինեն` պարզ կդառնա դեկտեմբերի 6-ին:

Գագիկ Բաղդասարյան, «Նովոստի-Արմենիա» գործակալության թղթակից

Հեղինակի կարծիքը կարող է չհամընկնել խմբագրության դիրքորոշման հետ
Loading...
Թեմատիկ նյութեր
Բաժնի այլ նյութեր
14:53
07 Դեկտեմբերի 2016
Սպիտակի երկրաշարժ. 28 տարվա կյանք մահից հետո
Հայաստանի պատմության մեջ ամենասարսափելի և ավերիչ երկրաշարժի օրից անցել է 28 տարի: Երկրաշարժի հետևանքով ավերվեցին Սպիտակը, Լենինականը (Գյումրի), Կիրովականը (Վանաձոր), Ստեփանավանը և հարյուրավոր այլ բնակավայրեր: Զոհվեց 25 հազար մարդ, 19 հազարը հաշմանդամ դարձավ, շուրջ կես միլիոնը  մնաց անօթևան:
13:47
30 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ–ն կարդիականացվի
Հայաստանի խորհրդարանը չորեքշաբթի արտահերթ նիստի ընթացքում առաջին ընթերցմամբ ընդունել է «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» օրենքի նախագիծը։
19:38
29 Նոյեմբերի 2016
ՀՀ կառավարությունը դեկտեմբերին կաշխատի արտակարգ ռեժիմով
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները ներկայացրել են վերջին երկու ամիսների ընթացքում կատարված աշխատանքների հաշվետվությունները:
18:34
29 Նոյեմբերի 2016
Հակաբիոտիկներ միայն դեղատոմսով. կողմ և դեմ
Հայաստանում 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 15-ից ուժի մեջ կմտնեն «Դեղերի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են դեղատոմսով վաճառվող մի շարք դեղամիջոցների վաճառքի խստացում: Այս կապակցությամբ «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությունը փորձել է պարզել, ինչպիսի դրական և բացասական հետևանքներ դա կունենա բնակչության համար:
20:30
27 Նոյեմբերի 2016
«Երկրաշարժը» պառակտեց Հայաստանը. գլուխգործո՞ց, թե՞ խեղաթյուրում
«Երկրաշարժ» ռուսական ֆիլմը, որի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ օրերս Հայաստանում, բավականին բուռն արձագանքի արժանացավ ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ կինեմատոգրաֆիստների շրջանում։
15:14
13 Նոյեմբերի 2016
Շուրջ 150 հազար ծառ է տնկվել Երևանում վերջին մի քանի տարվա ընթացքում. քաղաքապետ
Վերջին մի քանի տարվա ընթացքում թե՛ համաքաղաքային և թե՛, ընդհանրապես, սեզոնային ծառատունկերի շրջանակում շուրջ 150 հազար ծառ և թուփ է տնկվել մայրաքաղաքում:
17:58
02 Նոյեմբերի 2016
Մոսկովյան դպրոց հայկական շեշտադրումով. ո՞րն է խնդիրը
Վերջին օրերին Մոսկվայի հայկական համայնքի աղմկահարույց իրադարձություններից մեկը դարձավ տեղեկությունն այն մասին, որ «Միջմշակութային հաղորդակցությունների թիվ 1650 դպրոցում» խնդիրներ են ծագել։ Դպրոցի աշակերտների մեծամասնությունը հայեր են։ Եվ դպրոցը մտադիր են միաձուլել մեկ այլ դպրոցի հետ։
01:27
22 Հոկտեմբերի 2016
Շուտով ընտրություններ են. խորհրդարանի թարմացումն անխուսափելի է
Գարնանը Հայաստանում սպասվում են խորհրդարանական ընտրություններ:
16:52
21 Հոկտեմբերի 2016
ՀՀ ԱԺ-ն ընդունեց կառավարության ծրագիրը
ՀՀ ԱԺ–ն ուրբաթ արտահերթ նիստի ժամանակ հավանություն տվեց կառավարության նոր ծրագրին: Ծրագրին կողմ է քվեարկել 85 պատգամավոր, դեմ` 7, իսկ 6-ը ձեռնպահ են մնացել:
15:48
13 Հոկտեմբերի 2016
Երևանում բացվել է «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը (ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ)
Հինգշաբթի Երևանում բացվել է Սպառազինությունների և պաշտպանական տեխնոլոգիաների «ArmHiTec-2016» առաջին միջազգային ցուցահանդեսը:
15:49
03 Հոկտեմբերի 2016
Պաշտպանության «քաղաքացիական» նախարար. անցում մեխանիկական կառավարման
Հայաստանի նոր կառավարությունն ամբողջովին ձևավորված է։ Սեպտեմբերի 13–ին մեկնարկած գործընթացը, երբ իր պաշտոնը ստանձնեց վարչապետ, Երևանի նախկին քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանը, ավարտվեց հոկտեմբերի 3–ին` առանցքային գերատեսչությունների` Արտգործնախարարության և Պաշտպանության նախարարության ղեկավարների նշանակմամբ։  

17:41
22 Սեպտեմբերի 2016
Քառորդ դար անկախություն. Հայաստանի ձեռքբերումներն ու անհաջողությունները
Նախօրեին Հայաստանը նշեց երկրի անկախության հռչակման 25-ամյակը: